June 3, 2006

You are currently browsing the daily archive for June 3, 2006.

Jakobskruiskruid

De afgelopen weken hebben de kranten bol gestaan over de “gevaarlijke en dodelijke” plant Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris syn. Senecio jacobaea L.). De belangrijkste reden voor al deze paniek is dat de moderne mens vervreemd is van de natuur, en niet meer weet welke planten gevaarlijk zijn en welke niet. Daarbij komt nog het feit dat in het moderne boerenbedrijf de koeien steeds meer op stal staan, komt zo’n koe een keer buiten dan blijkt dat ook deze dieren hebben verleerd welke planten eetbaar zijn en welke niet. Gevolg van dit kennis gebrek is dat de dieren vergiftigd worden en er zelfs gevallen bekend zijn dat ze eraan stierven.

Het Jakobskruiskruid is een allerdaagse (inheemse) plant die veelvuldig langs de bermen gevonden wordt. Vaak zie je de zebrarupsen van Sint-Jakobsvlinder (Tyria jacobaea) op deze planten, ook insecten als de Duinzijdebij (Colletes fodiens, een solitaire bijen soort), een kever (Longitarsus jacobaeae) en een zaadvlieg (Botanophila seneciella) kun je in de buurt van deze plant vinden.

Voor de meeste zoogdieren en de mens is het Jakobskruiskruid zeer giftig voor de, doordat het verschillende alkaloïden (glycosiden) bevat. Als de plant gegeten wordt, worden deze alkaloïden met name in de dunne darm omgezet in een giftige stof die de lever beschadigen. Het gif bestaat uit pyrrolizidine alkaloïden, die het lichaam binnen 24 tot 48 uur voornamelijk via de nieren verlaten, de lever is dan al beschadigd en wordt bij iedere volgende keer verder door het gif beschadigd. Als 3-7% van het lichaamsgewicht aan planten is opgenomen sterft men onherroepelijk, bij kleinere hoeveelheden kan het soms 10 jaar duren voor men er aan sterft. Het grootste gevaar schuilt in het feit dat bij het maaien van de bermen en weiden het gras, vermengd met het Jakobskruiskruid vermengd wordt en tot hooi en kuilvoer wordt verwerkt. Hierdoor kunnen dieren ongemerkt de giftige plant binnen krijgen.

Wat mij intrigeerde is de naam van deze plant. Volgens de legenden zou deze plant onder het kruis van Christus hebben gestaan, omdat de gele blaadjes rood kleuren als je ze fijn wrijft. Zijn naam verwijst naar de naamdag van Sint Jacobus (25 juli), maar hij bloeit vaak al eind juni.

Tags: ,

Oude vijgen

Dat de vijgenboom al eeuwen in gebruik is blijkt ondermeer uit de geschiedenis van Christus en de verdorde vijgenboom, als we nog verder terug in de tijd gaan dan lezen we dat koning Hizkia op een gegeven moment door een ernstige ziekte getroffen wordt ( 2 Kon 20; Jes 38) en behandeld wordt door Jesaja door een ‘vijgenkoek‘ te leggen op de zweer die Hizkia zo ziek maakt (2 Kon 20:7; Jes 39:21).

Andere aanwijzingen vinden we in de archeologie, zo zijn er bij opgravingen in de Jordaan vallei restanten gevonden van vijgen welke 11400 jaar oud zouden zijn. Onderzoekers van Harvard University (USA) en Bar-Ilan University (Israël) hebben negen kleine vijgen, slechts 18 mm groot, gevonden naast 313 kleinere fragmenten van vijgen in een huis van de vroege Neolitische nederzetting Gilgal I. Volgens de onderzoekers zijn de vijgen gecultiveerd en niet van de wilde vijg.

Tags: ,

“Wie niet in wonderen gelooft, is geen realist.”

D. Ben-Goerion

Tags: