September 2006

You are currently browsing the monthly archive for September 2006.

De ui uit Askelon

Wij gedenken aan de vissen, die wij in Egypte om niet aten; aan de komkommers, en aan de pompoenen, en aan het look, en aan de ajuinen, en aan het knoflook.

Numeri 11: 5


Askelon
zal het zien, en zal vrezen; desgelijks Gaza, en zal grote smart hebben, mitsgaders Ekron, dewijl hetgeen, waar zij op zagen, hen heeft te schande gemaakt; en de koning van Gaza zal vergaan, en Askelon
zal niet bewoond worden.

Zacharia 9: 5


De ui wordt in de Bijbel alleen genoemd als het volk tijdens de Exodus klaagt over de barre omstandigheden waaronder ze op dat moment verkeren en denken aan al het overvloedige eten wat ze aten in Egypte. De ui komt dan ook veelvuldig voor op decoraties en hiërogliefen van piramides.

Askelon (Jozua 13:3; Richt. 1: 18; 14: 19; 1 Sam. 6:17; 2 Sam. 1: 20; Jer. 25:20; 47: 5, 7; Amos 1:8; Sef. 2: 7; Zach. 9: 5) was een van de vijf Filistijnse steden en ligt aan de kust. Een van de producten waar deze stad beroemd om was, was de ui. Reeds de Griekse historicus Strabo schreef “het land van de Ascalonitae is een goede uien-markt, hoewel de stad klein is” (Geographika, XVI, 2, 29). Er wordt dan ook regelmatig gediscussieerd of de naam van de stad aan de (etymologische) basis heeft gelegen van de naam sjalot (van de oude wetenschappelijke naam Allium ascalonium).

De ui (Allium cepa, var. aggregatum) wordt in oudere werken ook wel genoemd Allium ascalonium naar de stad Askelon in Israël, waar het voor het eerst gekweekt zou zijn. Theophrastus (372 – 288 v.C.) beschrijft de “Askolonion krommoon” waarmee misschien de ui wordt bedoeld. Plinius (23 – 79 n.C.) zegt dat “de Askalon ui, is genoemd naar een stad in Judaea” in zijn Natural History, Book XIX maar het lijkt erop dat hij (800 n.C.) met “ascolincas” een andere ui-soort bedoeld omdat in deze passage ook verschillende andere looksoorten worden genoemd.

De Nederlandse benaming Sjalot en Schalotte (Duits), Shallot (Engels) en Echalotte (Frans) zijn allen afgeleid van Ascalonium.

De etymologie van Allium is onzeker, misschien van het Keltisch all “brandend”, vanwege de scherpe smaak. Een andere mogelijkheid is van het Latijn olere “rieken”, waarmee de penetrante lookgeur wordt bedoeld.

Het Nederlandse Siepel en Duitse Zwiebel zijn verkleinwoorden van cepa, van cepula, dat is ontstaan uit cibulla, waarin we cibus “spijs” herkennen. Overigens was Zwiebel in het oudhoogduits zwibollo, wat tweevoudige bol betekent.

Opgeslagen onder: Ui

Tags: ,

Online Bibles


Op de website van The Piano Player staan een honderdtal Engelse Bijbels, waarvan ruim 50 zijn te downloaden en een 90tal online zijn te bekijken.

Tags:

Lokaal kerknieuws

De Protestantse Kerk draagt in Garderen ,,vrijwel het hele vermogen” van de Hervormde Gemeente over aan de Hersteld Hervormde Gemeente. Er is er een regeling in Zwartebroek-Terschuur. Daar gaat een deel van het hervormde vermogen naar de Hersteld Hervormde Gemeente. Dit is besloten door de zogeheten kleine synode van de Protestantse Kerk, die eind vorige week plaatsvond.

De regelingen zijn van protestantse zijde getroffen door de Commissie van Bijzondere Zorg. Die commissie is ingesteld om een eventuele boedelscheiding te regelen in plaatsen waar gemeenten of delen van gemeenten niet meegingen met vorming van de Protestantse Kerk in Nederland, waarin de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken (synodaal) en de Evangelische-Lutherse Kerk zich in 2004 hebben verenigd.

In Garderen is het overgrote deel van de hervormde gemeente niet meegegaan met de fusie. Zij zetten hun kerkelijke leven voort binnen de Hersteld Hervormde Kerk. ,,Om die reden is vrijwel het gehele vermogen, inclusief de pastorie en de begraafplaats, overgedragen aan de hersteld hervormden”, aldus een persbericht van de Protestantse Kerk. Het kerkgebouw en verenigingsgebouw De Rank zijn ,,voor een symbolisch bedrag van 1 euro per jaar voor 50 jaar in erfpacht gegeven aan de hersteld hervormden”. ,,De hervormde gemeente te Garderen behoudt de mogelijkheid de kerk op zondag te gebruiken voor de eredienst en het verenigingsgebouw doordeweeks.”

In Zwartebroek-Terschuur is ongeveer tweevijfde van de Hervormde Gemeente niet meegegaan met de fusie. ,,Aan de herstelde gemeente is zowel kerkrentmeesterlijk als diaconaal vermogen overgedragen”, deelt de Protestantse Kerk mee.

Bron: Nederlands Dagblad

Tags:

Citaat

“Eenzijdig informatie verstrekken is geen educatie, maar indoctrinatie”

dr. Kent Hovind

Tags:

Benaja, de zoon van Jojada, de zoon eens dapperen mans van Kabzeel, was groot van daden; hij versloeg twee sterke leeuwen van Moab; ook ging hij af, en versloeg een leeuw in het midden des kuils, in den sneeuwtijd.
2 Samuel 23:20; 1 Kronieken 11: 22

De spannendste verhalen zijn meestal diegene die jammer genoeg ook de kortste zijn, zo lezen we in de Bijbel over een zekere Benaja die midden in de winter een leeuw dood in een kuil. Daarvoor zou hij twee sterke leeuwen van Moab gedood hebben. Geen wonder dat koning David deze held onderscheidde.

Om te beginnen met deze twee sterke leeuwen van Moab, zeer waarschijnlijk waren dat geen leeuwen, maar is het gebruikte Hebreeuwse woord ‘ariel een militaire term, vermoedelijk werd er een een hoge militair mee bedoeld, misschien waren het een soort commando’s berucht om hun militaire wapenfeiten. Nu is het vechten tegen commando’s al geen “kattepis”, maar het bleek dat deze Benaja nog dapperder was.

Benaja daalde op een sneeuwachtige winterdag in een kuil, om daar een leeuw te doodden. Met deze leeuw wordt de Aziatische (ook wel Perzische) variant genoemd (Panthera leo persica), welke het kleinere broertje is van de Afrikaanse en tot de 19de eeuw voorkwam in Israël. Ondanks dat deze niet zo machtig is als zijn Afrikaanse soortgenoot is hij toch bizonder sterk en gevreesd. Zo werden tot de jaren 60 van de vorige eeuw in Korea regelmatig gevechten georganiseerd tussen tijgers en leeuwen. Gewoonlijk waren het de leeuwen die wonnen.

Bekend is ook de verfilming van zo’n gevecht door Dr. Louis Talbot in de eerste helft van de vorige eeuw. De twee katten waren om een één of andere reden toevallig in de zelfde put gevallen, toevallig was iemand aanwezig met een camera en filmde alles. In het begin draaiden en slopen ze om elkaar heen, zoals katten dat kunnen doen. Er werd gegromd en gegrauwd, ze bliezen naar elkaar tot op een gegeven moment de tijger plotseling op de grond stortte. Wat bleek de leeuw had het juiste moment afgewacht en sloeg met zijn poot simpel de hersenpan van de tijger in, wat meteen het einde van deze veldslag was.

Tot slot in het boek “Vlucht in de taiga” van Iwan Bahrjany wordt beschreven hoe men levende tijgers ving in de sneeuwtijd. “Ik weet niet hoe ze in boeken die katten vangen; wij hebben onze eigen methode – wij met zijn vieren; zonder de hoden zou het niet te doen zijn. … Volwassen tijgers vangen we niet, dat lukt niet; wij schieten ze neer en vangen de jongen. Zij zijn even groot als de volwassen tijgers, maar ze wegen minder – ongeveer honderdvijftig kilo – en ze zijn niet zo gewiekst als de oudere. Maar toch kan een jonge kat met zijn tanden een klein paard grijpen, het op zijn rug gooien en ermee vandoor gaan. … De hoofdzaak is moed, snelheid en lawaai. Als weij de tijger eenmaal te pakken hebben, moet er geschreeuwd worden. … Ik duw de kat een staak toe en hij begint er naar te happen … zodra de kat hem vastbeet sprongt Mykola op zijn rug een en gooide een strop om zijn hals. Terwijl hij die stevig aantrok, gooide ik de staak weg en greep zijn voorpoten, zodat hij Mykola niet met zijn voorpoten kon bewerken. … dat moet snel gebeuren, voor je met je oogleden kunt knipperen, en je moet daarbij vooral luidkeels uit alle macht schreeuwen – alsof je aan repen gesneden wordt. Zie je, dat doet het beest verstijven; zijn zenuwen houden het niet uit en hij verliest zijn kracht” (p 163-164).

Zoals we zien, is de tijger al een zeer geduchte kat die je niet zomaar vangt, de leeuw blijkt nog gevaarlijker te zijn, gezien hoe hij een tijger afmaakt. Je kunt je voorstellen wat een moed Benaja had om in de winter in die kuil te gaan, om daar die gevaarlijke leeuw te doden. Er wordt niet verteld hoe hij het deed, maar we kunnen wel enige aannames maken, een speer was niet bruikbaar in die beperkte ruimte, dus waarschijnlijk had hij zijn zwaard of misschien alleen zijn jachtmes gebruikt. Hij kon de gevaarlijke klauwen ontwijken en door snel te handelen, misschien al schreeuwend de leeuw doden.

Opgeslagen onder: Leeuw; 2 Samuel 23:20; 1 Kronieken 11: 22

Tags: , ,

De leeuw van Trumpeldor

Als reactie op het bericht van Martha, het gaat om de “brullende leeuw” in Tel Chai, welke is opgericht ter ere van de eenarmige Joseph Trumpeldor die daar stierf bij de verdediging tegen arabische terreurgroepen. Het laatste wat hij heeft gezegd is: ‘Het is goed voor je land te sterven’.

Helaas zijn op 6 augustus een aantal Israëlische soldaten, bij ditzelfde monument, omgekomen tijdens een raketaanval van de Hezbollah.


Het doet me denken aan het bekende gedicht ter ere van Trumpeldor:

In the Galilee, in Tel-Chai, Trumpeldor fell,
For our people, for our country, the hero Joseph fell,
Over hills and mountains
He ran, to save the name of Tel-Chai,
Saying to the comrades there:
“Follow in my footsteps. “

Opgeslagen onder: Leeuw

De brullende leeuw (2)

Voor hen die mijn vorige blog over dit onderwerp niet hebben gelezen, raad ik aan dit eerst te doen.

Leeuwen leiden een zwervend bestaan, en blijven zelden langer dan een dag op een vaste plek. In de Serengeti volgen ze bijvoorbeeld meestal de grote trekkende kudden gnoes, zebra’s en gazellen, om van tijd tot tijd terugkomen op hun favoriete plekken. Het komt dan ook vreemd over dat we in de meeste vertalingen lezen dat een leeuw zich bevind in zijn hol of leger.

Wat heeft de schrijver bedoeld? Nu blijkt dat de leeuw het grootste deel van de dag inactief is. Soms ligt hij tot twintig uur per dag te rusten in de schaduw, tussen de struiken, en als hij actief is, dan is dat enkel om te jagen. Als hij na het eten een “rustplaats” opzoekt, dan is dat doorgaans een plek vanwaar hij een goed overzicht heeft over de omgeving. Als er een prooi is gedood, wordt deze soms onder een struik gesleept om hem overdag aan de aandacht van gieren te onttrekken. Maar gewoonlijk eten ze de prooi op waar het is gedood.

Het Hebreeuwse woord ma’on betekent in het algemeen een “woonplaats, schuilplaats” of soms “vluchtplaats”. Als het woord betrekking heeft op dieren, dan kan het ook “leger, hol” betekenen, ‘een uitholling in de grond, verborgen achter struiken.’ Maar het kan ook een bredere betekenis hebben van een “schuilplaats” tot zelfs gewoon “leefgebied”. Mijns insziens hebben de keuzes die door de meeste vertalers zijn gemaakt, te maken met de onkunde ten aanzien van het gedrag van leeuwen. Een alternatieve vertaling in onze vers van ma’on die ook mogelijk is, is “schuilplaats”.

Als we nu het Bijbebelgedeelte uit Amos 3:4 nog eens lezen, maar dan vanuit de werkelijke gedragingen van leeuwen, dan moeten we bepalen welke geluiden een leeuw maakt en waarom. We zien dat in het Hebreeuws de woorden sha’ag en qol worden gebruikt. Als eerste het woord sha’ag dat in betrekking tot menselijk gedrag meestal een uiting van pijn of wanhoop weergeeft (Job 3:24; Ps 32:3; 38:8). Bij dieren is het een agressief geluid, dat vertaald kan worden met “loeien, brullen, grommen, grauwen” (Richt. 14:5; Ps. 104:21). Soms wordt het gebruikt voor de “donder” van de bliksem (Job 37:4; cf. Amos 1:2). Het woord qol is algemeen woord dat ieder stemgeluid kan weergeven, van ‘roepen’ tot ‘kreunen’ en ‘zingen’. In de context van onze passage passen de woorden “grommen” en “grauwen” beter dan het “brullen” en “de stem verheffen”, bovendien passen deze beter bij het gedrag van de leeuw en het zijn mogelijke alternatieve vertalingen van de Hebreeuwse woorden.

Dan blijft er nog één probleem over, in ons vers worden twee verschillende woorden gebruikt voor ‘leeuw’, namelijk ‘arieh en kephir. In de meeste Bijbelvertalingen wordt ‘arieh weergegeven met ‘leeuw’ en kephir met ‘jonge leeuw’, welke goede vertalingen zijn. Echter hoe dit toe te passen. De vorige keer hadden we besproken dat er 2 groepen leeuwen zijn tijdens de jacht: de benedenwindse en de bovenwindse. Hierbij zijn de benedenwindse de sterkere (en dus jongere) leeuwen, die vanuit het struikgewas de aanval inzetten, terwijl de bovenwindse zichtbaar (en ruikbaar) vanuit hun schuilplaats de prooi richting de benedenwindse leeuwen opjagen.

Op grond van bovengenoemde interpretatie, zou ik Amos 3:4 dan ook als volgt willen vertalen:

Gromt een (aanvals)leeuw in het struikgewas
tenzij hij een prooi heeft?
Grauwt een (jacht)leeuw in zijn schuilplaats
tenzij hij iets gevangen heeft?
Nu slaat het grommen en grauwen op het agressieve gedrag van de leeuwen die hun prooi verorberen en het is een gedrag die zich richt tegen de andere roofdieren (hyena’s) en aaseters (gieren) en meer een waarschuwing is dan dat het een begin is van een dodelijke aanval. Bovendien past deze vertaling in de totale context van het hoofdstuk.

Opgeslagen onder: Leeuw, Amos 3:4

Tags: ,

De brullende leeuw

Zal een leeuw brullen in het woud, als hij geen roof heeft? Zal een jonge leeuw uit zijn hol zijn stem verheffen, tenzij dat hij [wat] gevangen hebbe?

Amos 3:4

Deze keer wil ik het hebben over de brullende leeuwen in Amos 3: 4,wat me aan dit vers opviel is dat in de meeste vertalingen een beeld wordt geschetst van leeuwen die totaal niet overeenkomt met leeuwen in het wild. Het lijkt erop dat alle vertalingen ervan uitgaan, dat een leeuw ‘brullend’ zijn prooi bespringt, en dan vervolgens blijft doorbrullen van genot. Een tweede punt is dat er wordt gesproken dat de leeuw een “hol, leger” heeft waar hij zich steeds weer terugtrekt.

Om terug te komen op het eerste punt, dat een leeuw zijn ‘brullend’ prooi bespringt, dat doen leeuwen niet, ze bespringen hun prooi in stilte, omdat ze geen andere (roof)dieren, zoals hyena’s willen aantrekken, die hen van hun prooi zouden kunnen beroven. We moeten ons dan ook afvragen wanneer leeuwen brullen en waarom. Er zijn 3 redenen te vinden:
1) Ze brullen in de paartijd om indruk te maken op de leeuwinnen en de andere mannelijke leeuwen af te schrikken. Een soortgelijk fenomeen zien we als ze hun territorium afbakenen. Ze grommen dan vooral tegen leeuwen van andere troepen die op hun territorium willen komen. Ook brullen ze in dit kader tegen andere roofdieren, zelfs tegen mensen als deze te dichtbij komen. Gevechten tussen de (dominante) leeuwen van verschillende troepen zijn luidruchtig, maar heeft niets te maken brullen, danwel met de jacht en hun eetgedrag, zoals in bovenstaand vers.
2) Ze brullen als ze gerust hebben, dit doen ze omdat de verschillende leden van de troep zich hebben verspreid om een plek te zoeken van waaruit ze hun eventuele prooi kunnen besluipen. Hierbij nemen sommige leeuwen een bovenwindse positie in, terwijl andere een benedenwindse positie innemen. De afstand tussen deze leeuwen kan groot zijn, soms wel 3 kilometer. Het doel van dit brullen schijnt dan ook te zijn om de positie van elkaar te bepalen. Zie ook het volgende punt.
3) Leeuwen brullen als ze hongerig zijn. Hoe hongeriger ze zijn, des te harder brullen ze. Vooral ’s middags zijn brullende leeuwen erg hongerig. Nu valt op dat de bovenwindse leeuwen brullen, benedenwindse zelden. We zien hierin een bepaalde tactiek: De prooidieren merken niet alleen door het brullen dat er leeuwen zijn, maar ruiken ze ook. Hierdoor beangstigd zullen ze wegvluchten, richting de benedenwindse leeuwen, die zich wijselijk stilhouden om de prooidieren niet alert op hen te maken.
Ook wil het geval dat ze tegen elkaar grommen als ze zich tegoed doen aan de dezelfde (gezamelijk) gevangen prooi. Dit is hetzelfde gegrom als tegen de hyena’s en de gieren die mee willen profiteren van de prooi. Is de leeuw alleen dat is hij stil.


Een volgende keer zal ik het probleem bespreken dat de leeuw een “hol/leger” zou hebben.

Opgeslagen onder: Leeuw, Amos 3:4

Tags: ,

De leeuw is los

Dat is het thema van kinderboekenweek 2006 welke in oktober wordt gehouden. De boekenweek is in het leven geroepen om de jeugd tot lezen aan te zetten, wat op zich een goed initiatief is. Nu wil het geval dat de laatste jaren deze kinderboekenweek regelmatig in het nieuws gekomen vanwege de verschillende anti-christelijke thema’s zoals, de toveracademie (2005) en Heksenketel (1996).

Nu werd mijn aandacht getrokken, daardat plotseling veel bezoekers kwamen van de bestellink van deze organisatie, de reden was dat ik verschillende keren over dieren op mijn blog heb geschreven. Bij het bekijken van de site viel me op dat er meerdere links waren naar christelijke sites.

Het thema is “de leeuw is los” en is overgenomen van de titel van een gedicht van A.M.G. Schmidt, een dichteres waar je van kan genieten. Hieronder zal ik het gedicht plaatsen, de komende weken, beloof ik zal er meer aandacht worden besteed aan Leeuwen in de Bijbel.

De leeuw is los!

De leeuw is los! De leeuw is los!
Hij wandelt al door de straten.
Hij wil naar ‘t Amsterdamse bos,
dat heb ik wel in de gaten.
Hij bromt en hij briest en hij brult
en iedereen schrikt zich een bult.

Daar is ie al op de Postzegelmarkt,
daar loopt ie al over het Singel!
De tram blijft staan en klingelt hard
van klingeldeklingeldeklingel.
Het hele verkeer staat stil…
en de tramconducteur geeft een gil!

Nu is hij op de Overtoom!
We worden hoe langer hoe banger…
En iedereen klimt in z’n eigen boom,
de timmerman en de behanger.

O! roept de pianostemmer,
waar blijft nou die leeuwentemmer!

O kijk, daar komt een jongetje aan,
o, zou z’n moeder dat weten?
Tjee, kijk dat jongetje daar eens staan!
Straks wordt ie opgevreten!
Wie is dat jongetje dan?
Warempel, het is onze Jan…!
Hij haalt een klontje uit z’n zak,
wat gaat hij toch beginnen?
De leeuw wordt mak! De leeuw wordt mak!

De leeuw begint te spinnen!
Hij aait hem eens over zijn rug
en brengt hem naar ‘t circus terug. Hoi!
En brengt hem naar ‘t circus terug. Hoera!!!!

Rosh HaShana

Vandaag is het Rosh HaShana, de inluiding van een nieuw jaar zoals dat in Leviticus 23: 14 en Numeri 29: 1 werd ingesteld.

De spelregels tot bepaling van deze dag is vrij eenvoudig, het start in de 7de maand als het nieuwe maan is. Dit laatste is interessant daar er dan ook een zonsverduistering kan zijn. Vandaag was dat ook het geval en deze was zichtbaar Guyana. Ik heb nog geen berichten gehoord of de “umbraphiles” zoals deze liefhebbers van de schaduw van de zon zich noemen geluk hebben gehad. Uit de berichten van vanochtend bleek dat het daar erg regenachtig was.

Voor hen die meer willen weten over het ontstaan van zonsverduistering, zie de website van Fred Espenak “Solar Eclipses for Beginners“, of mijn blogs Zonsverduistering, Zonsverduistering (2), Zonsverduistering (3) en die in Amos 8:9 wordt genoemd.

Een ander soort zonsverduistering is op onderstaande foto, waar het ruimtestation ISS en de Atlantis er voor zorgden dat een klein stukje van Zon werd afgedekt.

Credit & Copyright: Thierry Legault

Opgeslagen onder: Rosh HaShana

Tags:

« Older entries