May 2009

You are currently browsing the monthly archive for May 2009.

In Genesis 14 lezen we de eerste veldslag die in de Bijbel wordt beschreven. Bij het lezen vallen een aantal zaken op. Als eerste dat de aanvallers uit de vlakte van Sinear (het gebied tussen de Eufraat en de Tigris) en uit Elam (het gebied vlakbij de Perzische Golf). Het gebied wat ze aanvielen was oostelijk van de Jordaan . In dit gebied, wat later Edom werd genoemd, woonden de Horieten (deze waren holbewoners). Vandaar uit trekt de vijand verder zuidelijk waar ze de Amelekieten nog aanvallen. Op de terugweg trekken ze richting de Dode Zee waar de op de vlakte van Siddim (de inham in het midden van de tegenwoordige Dode Zee) een treffen hebben met de steden Sodom, Gomorra en enkele andere. Verschillende vluchten in het gebergte terwijl anderen omkomen in de daar aanwezige asfaltputten. Met buit gaan de vijandelijke legers dan weer terug naar huis via Damascus.

Blijkbaar was Abram met zijn bondgenoten ontsnapt aan deze aanval omdat ze zich meer westelijk aan de andere kant van de Jordaan bevonden. Als Abram de achtervolging inzet neemt hij de kortste weg door eerst naar het noorden te trekken richting een gebied wat later Dan werd genoemd, vandaar via Damascus richting Hoba waar hij de vijand inhaalt en verslaat. Op de terugweg gaat hij eerst naar Salem het tegenwoordige Jeruzalem.


Wat opvalt is als eerste de lange afstanden, hieruit blijkt dat het niet om een zogenaamde “broodoorlog” gaat, zoals verschillende oudere commentaren beweren. Bovendien is dit onlogisch omdat de vlakte van Sinear zeer vruchtbaar is. Een tweede punt wat opvalt is dat in dit hoofdstuk zoveel verklaringen worden gegeven, zo lezen we bv. in vers 2 en vers 8 dat Bela het latere Zoar is.

Tags: ,

En er werd grote honger in Samaria; want ziet, zij belegerden ze, totdat een ezelskop voor tachtig zilverlingen was [verkocht], en een vierendeel van een kab duivenmest voor vijf zilverlingen.
2 Koningen 6:25

Met duivenmest in bovengenoemd vers wordt volgens sommigen de Vogelmelk (Ornithogalum umbellatum L.) bedoeld. Reden voor mij om de bollen van deze plant in mijn tuin te poten, nu is de eerste bloem zichtbaar.


De plant wordt ook wel de “Ster van Bethlehem” genoemd. De bloemen verschijnen in een schermvormige tros, waarbij de stelen van de onderste bloemen veel langer zijn dan die van de bovenste, zodat alle bloemen op gelijke hoogte op ongeveer gelijke hoogte komen en een schijnbaar scherm vormen. Bloemdekbladen van binnen wit, van buiten groen met witte rand. De bladen zijn plat en ca. 2-8 mm breed en hebben een duidelijke witte middennerf. In het wild komt de plant voor op vrij open plaatsen, op vochtige, matig voedselrijke grond in graslanden, bermen en loofbossen.

Tags: , , ,

Mosterd

Enige weken geleden had ik mosterdzaad gekregen, natuurlijk een uitdaging of dit wilde groeien in de tuin. Na de regenbuien van de afgelopen dagen is veel van het zaad ontkiemd.

Tags: , ,

Van de week kreeg ik een mailtje met hele mooie foto’s van zandsculpturen, die ik jullie niet wil onthouden:

Er is een online artikel verschenen van Andrew R. George The Tower of Babel: Archaeology, History and Cuneiform Texts.

Published in: Archiv fuer Orientforschung
Volume Info: 2005/2006
Page(s): 75-95
Publisher: SOAS Research Online
Online access: https://eprints.soas.ac.uk/3858/
Permalink: http://www.etana.org/abzu/abzu-displayentry.pl?RC=21421
Sommige liedjes ken je al jaren, zonder ooit begrepen te hebben waar de tekst over gaat. Gisteren kreeg ik de muziek van “Oyfn Pripetchik” een Jiddisch liedje welke is geschreven door Mark M. Warshawsky (1840-1907). Later werd het liedje gebruikt tijdens de holocaust, zij het met een andere tekst. In de film Schindlers List wordt de muziek gespeeld, bij de schokkende beelden van een razzia.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=UUF-jHyEuNg&hl=nl&fs=1]

http://www.youtube.com/watch?v=UUF-jHyEuNg

Hieronder de tekst en een vertaling (zover ik het goed heb begrepen):

Oyfn pripetchik brent a fayerl
In de kachel brandt het vuur
un in shtub is heys
In de kamer is het warm
Un der rebe lernt kleyne kinderlekh
En de Rebbe leert de kleine kinderen
Dem alef-beyz.
Het “alef bejs”

Refrein:
Zet zhe kinderlekh,
Ziet goed , kindertjes,
Gedenkt zhe, tayere, vos ir lernt do,
Herinner, wat jullie daar leren
Zogt zhe nokh a mol un take nokh a mol:
Zeg het nog eens en nog eens:
“Komets-alef: o!”
“Komets-alef: o!”

Lernt, kinder, mit groys kheyshek,
Leer kinderen, met grote passie,
Azoy zog ikh aykh on,
Opnieuw vraag ik jullie,
Ver s’vet gikher fun aykh kenen ivre,
Welke van jullie snel leren,
Der bakumt a fon.
Die krijgen een pluim

Lernt kinder, hot nit moyre,
Leer kinderen, wees niet bang,
yeder onhoyb iz shver
Ieder begin is moeilijk
Glicklech der vos hot gelrnt toyre
Gelukkig zij die hebben geleerd de Torah
Tsi darf der mentsh noch mer?
Wat wil een mens nog meer?

Az ir vet, kiderlech, elter vern,
Als jullie kindertjes, ouder worden,
vet ir aleyn farshteyn
Zullen jullie begrijpen
vie’fl in die oysiyos liegn trern
Hoeveel tranen in de tekens liggen
un vie fiel geveyn.
En hoeveel geween

Az ir vet, kinder, dem goles shlepn,
Als jullie kinderen, de ballingschap voortduurt
Oysgemutshet zayn,
(Jullie) zwaarmoedig zijn,
Zolt ir fun di oysyes koyekh shepn,
Zullen jullie vinden kracht en sterkte
Kukt in zey arayn!
Kijk nog eens erin!

Tags:

Munt

Maar wee u, Farizeeën, want u geeft tienden van de munt en de wijnruit en van alle kruiden, maar u gaat voorbij aan het recht en aan de liefde van God. Deze dingen zou men moeten doen en die andere dingen niet nalaten.
Lukas 11: 42 (HSV)

Het is weer de tijd dat de munt in bloei staat. Het is dus weer heerlijk genieten, vooral als je af en toe een over een van de bladeren wrijft.

Tags: , ,

Achitofel

Achitofel was één van Davids adviseurs (1 Kron. 27: 33) die de koning later verraadde en als een van de eersten overliep naar het kamp van Absalom, toen die een poging deed naar de macht (2 Sam. 15: 12). Hiervandaan komt de uitdrukking: Een Achitofel, is een onbetrouwbaar raadgever. Maar onbetrouwbaar of niet, hij was wel één van de beste politici uit zijn tijd, dat blijkt niet alleen uit het gezegde En in die dagen was Achitofels raad, dien hij raadde, als of men naar Gods woord gevraagd had (2 Sam.16: 23), je zou kunnen zeggen dat zijn woord gold als een goddelijk orakel. Maar ook uit de noodkreet van David, toen men hem verhaalde dat Achitofel in het kamp van zijn zoon Absalom zat: O, HEERE! maak toch Achitofels raad tot zotheid (2 Sam. 15: 31) blijkt dat David deze man vreesde.

Bekend is de geschiedenis waarin hij Absalom adviseerde direct slag te leveren tegen David (2 Sam. 16, 10-23) die op de vlucht was. Vanuit militair oogpunt een zeer goede raad, immers de vijand moet je aanvallen voordat deze zich kan (her)groeperen. Absalom volgde deze raad echter niet op, door toedoen van een zekere Husai die als spion voor David werkte (2 Sam. 15: 32-34,37) en die adviseerde dat hij het beste eerst een legermacht moest samenstellen uit alle stammen van Dan (in het hoge noorden) tot Ber-Seba (in het zuiden) toe, omdat zijn vader nog steeds een moedig strijder was omringt door allerlei eersteklas soldaten. Met dit leger zou Absalom nog een kans maken. Toen Achitofel zag dat Absalom zijn advies naast zich neer had gelegd, ging hij naar zijn familie, gaf ze nog enige instructies en beroofde zichzelf door ophanging van het leven (2 Sam. 17:23).

De grote vraag is waarom hij zelfmoord pleegde, zelfs voordat het tot een treffen kwam tussen Absalom en David. Stellig niet omdat hij, zoals in het Boek staat, in het openbaar was vernederd (2 Sam. 17:23). Hij was een te goed politicus en wist dat nu zijn raad niet werd opgevolgd, dit het einde was, Absalom zou verliezen en dat vroeg of laat hij door David terechtgesteld zou worden. Een andere vraag is waarom hij naar Absalom overliep en om die reden later een onbetrouwbaar raadgever werd genoemd. Hij was bij David slechts één van de vele adviseurs, kon het zijn dat hij bij Absalom meer macht zou krijgen? Dat was stellig niet het geval, Absalom wist dat Achitofel achter hem zou staan en haalde hem om die reden in het allereerste begin er al bij (2 Sam. 15: 12).

Als we de geschiedenis van Achitofel bestuderen dan blijkt dat hij al een oudere man was, met volwassen kinderen en kleinkinderen. De specifieke reden waarom Achitifol samenzweerde tegen David was dat hij een zoon Eliam had (2 Sam. 23: 34) welke een dochter Batsheba (2 Sam. 11: 3) had. Het was deze kleindochter Batsheba, waarop David zijn oog had laten vallen en met wie hij een buitenechtelijke relatie aanging. Toen ze zwanger werd, liet hij haar man de Hethiet Uria vermoorden, door hem in een zelfmoordcommando naar de voorste linies van een vijandelijke stad te sturen (2 Sam. 11:17). Het was deze daad waarom Achitofel David haatte. Het was deze geschiedenis die hem tegen David opzette en zeer waarschijnlijk heeft hij jarenlang naar wraak gezocht, het is dan ook niet verwonderlijk dat toen hij eindelijk de kans kreeg hij zulke adviezen gaf die David hard moesten treffen. Zijn eerste raad was dan ook zoals David Bathseba “nam” van Uria, zo moest Absalom de (bij)vrouwen van David nemen (2 Sam. 16:21-22), zodat via deze daad David op zijn hardst werd getroffen, wat ook later bleek dat dit inderdaad zo was (2 Sam. 20:3). Toen hij zag dat zijn raad niet werd opgevolgd wist hij dat zijn euvele daden hem nooit vergeven zouden worden. En dat was de reden waarom hij zelfmoord pleegde. Niet dat hij in het openbaar werd vernederd, of dat hij als politicus slechte adviezen zou geven.

Rode Zee

In de Bijbel staat de Rode Zee bekend onder de naam Rietzee; in oudere vertalingen komen we soms Schelfzee tegen. In het Oude Testament noemden de Hebreeën deze zee de Rietzee Yam Suf, omdat langs de oevers van de Golf van Aden en de Golf van Akaba veel riet en biezen groeide.

Er wordt wel eens gesuggereerd dat de benaming Rode Zee afkomstig is van een schrijffout van het Engelse “Reed Sea” in “Red Sea”. Dit is echter onjuist, de naam is al sinds oude tijden bekend. Zo noemt Tacitus deze zee reeds mare rubrum terwijl andere Romeinse schrijvers het mare erythraeum noemden (niet te verwarren naar de gelijknamige aanduiding van een regio op de rode planeet Mars). In de LXX is de gelijkluidende Griekse term ερυθραν θαλασσαν. Voor zover ik heb kunnen nagaan komt de benaming Rode Zee voor het eerst in de apocriefe boeken voor (1 Mak. 4:9; Wijsheid 10:18).

Er zijn verschillende verklaringen gegeven voor de naam Rode Zee. Als eerste bevat de zee rood koraal, welke een roodachtige kleur zou geven aan het water. Een andere verklaring is dat het een aanduiding is naar rode ooievaars die zich daar bevinden. Een laatste verklaring is dat het zou slaan op de rode algen welke van tijd tot tijd daar te zien zijn en het oppervlak van het water een roodachtige kleur geven. In dit geval is het interessant om te weten dat met het Hebreeuwse suf naast biezen of riet ook de betekenis kan hebben van zeewier of algen (cf. Jona 2:5).

(c) NASA

Ziggurat

En zij zeiden: Kom aan, laat ons voor ons een stad bouwen, en een toren, welks opperste in den hemel zij, en laat ons een naam voor ons maken, opdat wij niet misschien over de ganse aarde verstrooid worden!
Ziggurats zijn architectonisch, de Mesopotamische equivalent van de Egyptische piramiden: grote vierkante kunstmatige bergen van steen. Ze zijn even oud. Maar er zijn twee verschillen: een Ziggurat was geen graf, maar een tempel, en ziggurats werden gebouwd tot in de Seleucidische tijdperk, terwijl aan de bouw van piramides een einde na c.1640 v.C..

Het woord Ziggurat is afgeleid van ziqqurratu, wat kan worden vertaald als “stijgende gebouw” (Akkadisch zaqâru, “omhoog stijgen”). En inderdaad sommigen van hen waren zeer hoog. De tempel toren bekend als Etemenanki (het ‘Huis van de stichting van de hemel op aarde’) in Babylon was 92 meter hoog. Het was zelfs groter dan de tempel van de god Anu op Uruk, gebouwd in de derde of tweede eeuw v.C. De best bewaarde tempel toren is op Chogha Zanbil in Elam, het moderne Khuzestan in Iran.

Ziggurats speelden een belangrijke rol in de cultus van de vele steden in het oude Mesopotamië. Archeologen hebben negentien van deze gebouwen ontdekt in zestien steden, naast het bestaan van een andere tien bekend uit de literaire bronnen. Ze werden altijd gebouwd door koningen.

De meest beroemde Ziggurat is natuurlijk de “toren van Babel” genoemd in de Bijbelse boek Genesis: een beschrijving van de Etemenanki van Babylon. Volgens het Babylonische scheppingsverhaal Enûma Elis was het de god Marduk die de andere goden verdedigde tegen het duivelse monster Tiamat. Nadat hij haar had gedood, bracht hij orde in de kosmos, bouwde het Esagila heiligdom, welke het centrum was van de nieuwe wereld, en creëerde de mensheid. De Etemenanki stond naast de Esagila, en dit betekent dat de tempel toren werd gebouwd in het centrum van de wereld, zoals de as van het universum. Hier was in een rechte lijn de aarde met de hemel verbonden. Dit aspect van Babylonische kosmologie wordt weerspiegeld in het Bijbelse verhaal, waar de bouwers zeggen “Laten we de bouw van een toren, waarvan de top kunnen oplopen tot de hemel”.

« Older entries