April 2012

You are currently browsing the monthly archive for April 2012.

Wie de laatste weken het christelijke nieuws heeft gevolgd kan er niet omheen dat er iets speelt in de kerk. Mensen beginnen te twijfelen of de hel wel bestaat en of dit wel eeuwigdurend is. Hoewel deze vraag al veel langer speelt (bij mijn weten vanaf de 3e eeuw met Origenes, maar misschien zelfs al eerder).

Nu heb ik een bepaalde nieuwsgierigheid voor nieuwe theologische ontwikkelingen en dacht ik dat er hier iets heel erg revolutionairs uit kon komen.

Ik besloot me weer te verdiepen in het thema van de hel en wel met de “nieuwe” inzichten die zijn losgekomen.

Wie het nieuws heeft gevolgd weet dat Rob Bell de grote hoofdrolspeler is in deze discussie, Francis Chan heeft zich echter als tegenspeler opgeworpen en Mark Galli doet ook nog mee aan de discussie.
Ik moet hierbij al melden dat ik Galli’s ‘God Wins’ nog niet te pakken heb gekregen, dus laat ik zijn visie (grotendeels) achterwege.

Rob Bell heeft de laatste jaren veel nieuwe inzichten geuit om de kerk van binnenuit te vernieuwen, want de kerk heeft veel dingen uit de Bijbel niet goed begrepen zegt Bell.

Één van de meest belangrijke thema’s die hij dan ook aansnijdt is de hel. Hij geeft hier wel gelijk toe dat hij niet echt nieuwe argumenten aandraagt, maar hij uit ze wel.

Wie het boek Love Wins (Nederlands: De meeste van deze is… Liefde) gelezen of gehoord heeft zal merken dat dit niet echt een theologisch boekwerk is. Het is geschreven door een voorganger om de “gewone” mens te informeren. Je hoeft jezelf niet door moeilijke theologische dogma’s te werken. Dit heeft als voordeel dat het een populair boek kan worden. Dit is het dan ook geworden. Bells boek is vele malen verkocht en als audiobook is het ook vele malen gedownload.

De kern van Bells betoog is dat hij wel geloofd in de hel. Namelijk de hel op aarde. Hij haalt hiermee talloze voorbeelden aan van arme mensen die sterven van de honger. Meisjes die keer op keer verkracht worden of zijn, maar ook van mensen die verslaafd zijn. Hij zegt dat dit de hel is, de hel op aarde. Een hel in het hiernamaals is er dan (waarschijnlijk!) ook niet en als die er wel is zal God ook in die hel de kans geven om te bekeren tot Jezus, waardoor je uiteindelijk in de hemel terechtkomt.

Hij schaart zich hier achter een hele rij universalisten die dit al zeggen vanaf de derde eeuw. Het is een mooi betoog en hij voert ook een paar hele goede argumenten aan, want God zegt toch dat Hij, als Hij ergens aan begonnen is, Hij alles zal afmaken? Als iemand wordt aangeklaagd zal de Heer toch vrijspreken? (Bijvoorbeeld in Psalm 37:33). Daarnaast is de Gehenna slechts de vuilnisbelt van de stad. Dus qua dat klopt zijn betoog over de hel op aarde.

Bell zegt dan ook dat hij er niet bij kan dat een goede God het laat gebeuren dat er om ’s middags met iemand wordt gepraat over het evangelie en dat als hij die avond sterft dat God die persoon naar de hel stuurt.

Aan het einde van Bells boek kun je zelfs twijfelen of er wel enige veroordeling is. Maar God beoordeelt iedereen en snoeit al het slechte er vanaf en zorgt ervoor dat iedereen in de hemel komt. Of die eeuwig is weet ik nog niet na Bells boek.

Francis Chan staat hier lijnrecht tegenover. Dit geëmotioneerde boek laat heel duidelijk zien dat er wel een hel is en niet alleen hier op aarde. Hij geeft zelf ook eerlijk toe dat hij liever niet zou geloven in de hel, maar de Bijbel is er (volgens hem) heel erg duidelijk over… De hel bestaat, daar kun je niet omheen.

Het is begrijpelijk wat Bell zegt, maar hij heeft geen gelijk. Hij vindt dat Bell eigenlijk niet goed heeft gekeken naar de context van de teksten. Chan kijkt samen met Sprinkle naar Joodse teksten over de hel, die rond de tijd van Jezus’ leven, zijn geschreven. Dit duidt erop dat de hel een plaats van bestraffing is. Dit wordt vaak verduidelijkt met de beeldspraak duister en/of vuur en natuurlijk ook het tandengeknars. Dit is heel typisch, want dit wordt ook in de vroege kerk overgenomen.

Het is duidelijk dat dit beeldtaal is, want er kan geen vuur en absolute duisternis tegelijkertijd zijn. Is alles van de hel dan beeldspraak? Nee, zegt Chan, want de tijdsduur lijkt in alle gevallen toch te duiden op een eeuwigheid (Grieks: Aionios, ik moet hier op zijn (en andermans) woord vertrouwen).

Maar de hel was toch een vuilnishoop volgens Bell? Volgens Chan is dit een middeleeuwse mythe geschreven door Kimchi. Hoewel dat argument op zich zelf niet zo sterk staat toon Chan ook aan dat je op heel veel plaatsen waar Gehenna staat geen ‘vuilnishooop’ kunt neerzetten, want kun jij veroordeeld worden door een vuilnishoop? Of ben jij bang om om te komen door een vuilnishoop?

Nee, de hel is een plaats van bestraffing, en niet van vernietiging, na het oordeel.

De hel duurt dan ook voor eeuwig en er komt dan ook niet nog een kans.

Maar kan een goede God wel mensen voor eeuwig naar de hel toesturen?

Dit is misschien wel het meest lastige thema van de Bijbel. Want God is goed, God is almachtig, waarom gebeurt zijn wil dan niet altijd?

Hierbij moet worden opgemerkt dat God de mens een vrije keuze heeft gegeven. Zodat mensen voor of tegen Hem kunnen kiezen. En God is ook een rechtvaardig god. Dus hij veroordeelt wel mensen naar de hel, maar mensen kiezen zelf die weg. Dus geeft God wat rechtvaardig is, want ‘zou de Rechter van de hele aarde, geen recht doen?’ (Gen 18:25)

Ook Galli heeft nog wat te zeggen. Zoals ik al zei heb ik het boek (nog) niet gelezen en moet ik van zijn artikelen (en recensies) uitgaan. Galli schrijft minder geëmotioneerd als Chan, maar kan het goed vinden met zijn visie.

Galli zegt dat God Zijn zin krijgt en niet alleen omdat Hij goed is, maar ook omdat Hij rechtvaardig is. En hoe oneerlijk wij het dan ook vinden dat God mensen naar de hel stuurt, omdat die mensen hebben gezondigd (met als betekenis dat zondigen God pijn doen is), wat weten wij hier nou van? Het is “none of Job’s business” (Job heeft er niets mee te maken), zegt hij om aan te geven dat God zo soeverein is dat wij het (nu) niet zullen begrijpen en dat God rechtvaardig is, dus we moeten er op vertrouwen dat wat hij doet goed is.

Chan stipt dit punt ook aan, maar Galli benadrukt het nog veel meer.

Wat moet je nu, nu je dit allemaal weet?

Ik snap dat je na het lezen van dit artikel nog steeds niet weet wat je ermee moet doen. Ik kan daar ook geen antwoord op geven. Bell zegt dat je wel wat vrijer kunt leven, Chan zegt dat je vooral met beide benen op de grond moet blijven, maar dat je er wel rekening mee moet houden (als je bijvoorbeeld met je niet-gelovige collega praat). Ook heb ik gehoord dat Galli zegt dat je moet evangeliseren ook met het benoemen van de hel.

Ik weet niet wat je nu moet doen, maar ik kan me heel erg in Chans visie vinden. Blijf nuchter, maar de dag des oordeels komt.

Verder lezen:

Rob Bell – Love wins (en de meeste van deze is… liefde)

Francis Chan – Erasing Hell (Bestaat de hel?)

Galli – God wins (God overwint)

J.W. Embregts – De Hel

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Jeremia is inderdaad niet getrouwd zoals in Jeremia 16 wordt vermeld, ook is er helemaal geen sprake dat hij een vriendin had. Maar ik denk dat de filmmakers de profeet verwarden met een andere Jeremia die met een zekere Libna was getrouwd en ook in het Bijbelboek Jeremia (52:1) wordt genoemd.

De vraag van deze week:

Deze dieren waren voor hem poeslief, maar voor zijn collega’s die hem hadden beschuldigd bij de koning waren ze minder lief. Ze hadden hen en hun familie al verscheurd en verbrijzeld voordat deze personen met beide voeten op de grond kwamen. Over welke personen gaat het en door wat voor soort dieren werden ze aangevallen.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het was Ahazia (2 Kon 1:2) die uit het raam viel, uiteindelijk mocht de hulp van de diverse afgoden niet helpen en omdat hij de hulp weigerde van de Heere gaf Elia de profetie dat hij niet meer van zijn bed zou afkomen en daar zou sterven.

De vraag van deze week:

Deze week de vraag of Jeremia getrouwd was en zo ja met wie en waar het in de Bijbel staat.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Eigenlijk had ik willen vragen op welke feestdag het dagelijkse manna stopte, maar de verschillende inzenders hadden het allemaal goed. In Jozua 5:11-12 lezen we dat het stopte een dag na het Pascha/Pesach feest.

De vraag van deze week:

In de Bijbel lezen we van verschillende mensen die uit een raam vielen, eentje van hen overleefde het en bezocht toen verschillende afgoden(tempels) om zo weer beter te worden. Wie was deze persoon.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Hondengeld is het loon wat een mannelijk hoer ontving voor zijn diensten. (Deut. 23:18)

De vraag van deze week:

Op welke dag stopte het dagelijkse manna.

Tags:

Wat is het toch mooi dat er de laatste jaren – naar mijn idee – steeds meer aandacht komt voor
Pasen. Afgelopen witte donderdag was er een prachtige musical in Rotterdam georganiseerd door de EO. Radio 1 vraagt zeker al twee weken wat jouw “Mattheüs moment” is (je weet wel, want Paastijd is Bachtijd!). Er komt ook veel aandacht van scholen uit, want “we moeten Pasen bewaren, zodat we onze vrije dagen houden”.
Dit is allemaal heel mooi en ik geloof echt dat er weer een verplaatsing komt naar het echte Paasverhaal. Namelijk dat Jezus opstond uit de dood, hoe mooi is dat?
Kerken lijken er ook meer dan ooit aandacht aan te besteden en ik zie hier in de randstad tientallen sing-inns, kerkdiensten en meditatiemomenten om dichter naar God toe te treden. Prachtig.

Ik hoop dat mensen dit dichter brengt bij het Paasverhaal, zodat ze ook het “Goede Vrijdagverhaal” horen. Wat nog geen “traditie” is in Nederland.
Namelijk dat Jezus leed voor ons, dat Hij naar de aarde voor ons is gekomen. Hij heeft een leven geleid waarvan wij kunnen leren, Hij heeft een leven zonder zonden geleid zodat wij gered konden worden. Opdat Hij onze pijn op zich zou nemen.
Vandaag mogen we daarom het mooiste, maar tegelijkertijd het meest gruwelijke, moment uit de hele geschiedenis herdenken. Het moment dat Jezus stierf, het moment dat Jezus riep “het is volbracht”! En zo is het, alles is in Hem volbracht

Goede Vrijdag!

Dit is de negenenzeventigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; om af te melden volstaat een mailtje naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

========================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Het artikel over Narbonne is geactualiseerd en, dankzij Michel Gybels, uitgebreid met een pagina over de opgravingen. Op onze zustersite LacusCurtius de Griekse versies van verschillende toespraken van Dio Chrysostomus. Plus: hoe goropiseert het best?

========================================

EGYPTE

Hoe wantrouwig we archeologisch nieuws moeten volgen? In de vorige nieuwsbrief meldden we dat de cartouche van een nog onbekende farao uit de zeventiende eeuw was ontdekt. Een egyptoloog mailde dat de naam helemaal niet nieuw was; en hier hoort u dat ook nog eens van een ander.

Opbouwen van een hype voor de Grote Piramide in Giza (niet echt interessant, maar misschien nuttig voor mensen met Zahi Hawass-ontwenning).

En verder: Meidum, El Hibeh, koningin Hatshepsut, het maandelijkse gesleep met een mummie en het ongelukkige lot van enkele schatzoekers.

========================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Handig overzicht van enkele oosterse uitvindingen.

Vrijspraak in de rechtszaak tegen de vervalser van het knekelkistje van Jacobus en een reeks andere voorwerpen, Oded Golan. Plus: de stompzinnigste kop in tijden.

En verder: Tel Azekah, plunderingen in Syrië, een oeroud paardebit, ruim één miljoen dollar voor één munt.

========================================

GRIEKENLAND en TURKIJE (en wijde omgeving)

Dit kan interessant worden: een Asklepiostempel bij Lamia.

En hop, het volgende staaltje ridicule archeologische overdrijving komt uit Patara.

En verder: Thessaloniki, Diyarbakir, en zwarte handel.

========================================

ROME EN ZIJN RIJK

Je wordt helemaal blij als je leest dat de Stabia-baden in Pompeii zijn heropend.

Overzicht van de schade aan het archeologisch erfgoed tijdens de Arabische lente (vergelijk).

En verder: Jaen, Romeinse parfums en een mooi filmpje van Lepcis Magna.

========================================

BENOORDEN DE ALPEN

De archeologische dienst van Keulen maakt zichzelf belachelijk (commentaar).

Zes Romeinse wachttoren bij Göttingen, zeer diep in Duitsland.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Arla, een muntschat in Bath, Caerleon.

En verder: Ötzi, Heuneburg, een Keltische zilverschat, Reinhardswald (interessant), Castricum, Kontich, Eindhoven, opnieuw Apeldoorn (dit begint langzamerhand érg leuk te worden), Wervik (pdf), Saalburg.

========================================

OVERIG

Zou het een idee zijn als de universiteiten de geesteswetenschappen eens op een volwassen manier uitlegden aan het grote publiek uitlegden?

Wilt u een eigen Parthenon?

========================================

DWAASHEID

De Medici-Venus was ooit beschilderd. Je verwacht het niet.

========================================

INTERNET

Zo kwetsbaar is het digitale erfgoed: Library.nu gaat dicht en we zijn alles kwijt. Soortgelijk nieuws over Google Books.

De vijfde aflevering van het Journal of Archaeology in the Low Countries.

========================================

EN TOT SLOT

Mocht u nog twijfelen: het was 1 april.

========================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel.

Tags:

Jim West heeft deze maand de Biblical Studies Carnival verzorgd met boordevol links naar interessante artikelen.

Tags:

In de vele vertalingen komen we vaak de uitdrukking “paard en ruiter” tegen. Maar in de tijd van het Oude Testament waren er nog geen ruiters, men gebruikte paarden alleen om de (strijd)wagens voort te trekken en het is dan ook correcter om te spreken van wagenmenners. Zover ik heb kunnen nagaan waren de Scythen (een nomadisch volk) de eersten die paarden bereden.

Maar terug naar de Bijbel, het is grappig om te zien hoe consequent vertalers zijn in het vertalen van “ruiter”. In de passage waarin de farao met zijn soldaten de Hebreeërs achtervolgen, lezen we: “De Egyptenaren achtervolgden hen, alle paarden en wagens van de farao en al zijn ruiters gingen achter hen aan de zee in” (Ex. 14:23 NBV). We lezen hier nog eens de duidelijke vermelding dat het om strijdwagens gaat en toch wordt gesproken over “ruiters”, alleen de Willibrordvertaling 1995 vertaald correct met “wagenmenners”.

Uit dit kleine voorbeeld blijkt hoe lastig vertalen is, je moet niet alleen kijken naar de woorden maar ook naar de historische context waarin de geschiedenis zich afspeelt. Hopelijk wordt bij een herziening van de gangbare vertaling hieraan gedacht en zullen ze dit corrigeren.

Tags: , ,

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

De vraag van vorige week was een mooie strikvraag, want het wordt vermeld in Hooglied 3:11 en dat is een plek waar je niet zou verwachten dat het vermeld zou worden, maar het is inderdaad de moeder van Salomo die hem kroonde.

De vraag van deze week:

In de Bijbel lezen we soms vreemde uitdrukkingen, bv. wat is hondengeld en waar wordt het genoemd.

Tags: