Menorah, de gouden kandelaar

31 U moet ook een kandelaar van zuiver goud maken. Als gedreven werk moet de kandelaar gemaakt worden, zijn schacht en zijn armen; zijn bloemkelken, zijn knoppen en zijn bloesems moeten er één geheel mee vormen.
32 En zes armen moeten uit de zijkanten ervan uitsteken: drie armen van de kandelaar uit zijn ene kant, en drie armen van de kandelaar uit zijn andere kant.
33 Drie bloemkelken in de vorm van amandelbloesem aan de ene arm, met knop en bloesem, en drie bloemkelken in de vorm van amandelbloesem aan de andere arm, met knop en bloesem. Zo moeten de zes armen worden die uit de kandelaar steken.
34 En op de kandelaar zelf moeten vier bloemkelken komen in de vorm van amandelbloesem, met zijn knoppen en zijn bloesems.
35 Er moet een knop komen onder het eerste paar armen dat eruit steekt, een knop onder het tweede paar armen dat eruit steekt, en een knop onder het derde paar armen dat eruit steekt. Zo moet het worden bij de zes armen die uit de kandelaar steken.
36 Zijn knoppen en zijn armen moeten met de kandelaar één geheel vormen; het geheel moet één stuk gedreven werk van zuiver goud zijn.
37 Vervolgens moet u de bijbehorende zeven lampen maken. Men moet die lampen aansteken en licht doen verspreiden in de richting van de voorzijde van de kandelaar.

Exodus 25:31-37 (HSV)

Een van de voorwerpen welke in de tabernakel stond was de Menorah, ook wel de gouden kandelaar genoemd. Bij het bestuderen van deze kandelaar blijkt al gauw dat er allerlei details zijn waar je goed op moet letten. Het makkelijkste is dat deze van goud is (vs. 31). Moeilijker wordt het al met de opmerking “gedreven werk” waarmee wordt bedoeld dat het een “overbrenging gehamerd metaal” is, waarmee dus wordt bedoeld dat het niet gegoten is, maar in de juiste vorm met hamers is geslagen. Dit betekent dat de onderdelen die hierna worden genoemd dus met de hand zijn bewerkt. De hoofdonderdelen zijn de kandelaar met aan elke kant drie armen, met daarop zeven kandelaars. Deze kandelaars worden niet zoals we tegenwoordig zien gebruikt om kaarsen in te steken, maar om een brandbare vloeistof in te branden. Vandaar dat ook specifiek wordt gezegd dat deze de vorm van een amandelkelk moet zijn, waar de bloesem nog aanzit. Iemand die nog nooit het verloop van de bloesem van een amandelboom heeft bestudeerd zal het volledig ontgaan wat wordt bedoeld met “bloemkelken, knoppen en bloesem”. Het geval wil nl. dat op een bepaal moment tijdens de bloesem zowel nog de knop (de kleine groen bladeren onder de bloem), de bloesem (de witte bladeren) als de kelk, het eerste beginsel van de vruchtvorming aanwezig is. Het is op deze manier dat deze kandelaar eruit moet zien. Dit heeft praktisch ook een aantal belangrijke punten, de olie moet in de kandelaar worden gegoten en op deze manier kan er een maximale hoeveelheid in de knop en de kelk, terwijl de bloesem ervoor zorgt dat de vlammen niet naar beneden gaan lekken. Om zoiets te maken is enorm veel geduld en vooral ervaring voor nodig, temeer daar het ook nog eens aan de rest vastgemaakt moet worden.

Is een enkele bloem al lastig om te maken, in het midden moet niet één maar viermaal dit gemaakt worden, zoiets als een kleine bloementros. Vervolgens lezen we dat er ook nog eens knoppen op de kandelaar moeten worden bevestigd op de plek waar de armen eruit steken.

Kijken we naar de gouden kandelaar die in de buurt van de klaagmuur tentoon wordt gesteld en welke zal gaan dienen voor de nieuwe tempel die de Joden willen gaan bouwen, dan zien we dat deze erg stilistisch is gemaakt en dat de bloesem tegen de armen en de kandelaar aan zijn gedrukt. Dit zien we ook bij afbeeldingen van de menorah op de Titus-boog. De vraag is of dit inderdaad er zo heeft uitgezien bij het ontwerp van de menorah die gebruikt werd in de tabernakel. In mijn ontwerp heb ik dan ook gekozen dat de bloesem er meer uitzag zoals bij de bloesem van een echte amandelboom.

Tags: , , , ,

Stuur naar Twitter

3 comments

  1. Dorith’s avatar

    Heel mooi!!

  2. Jona’s avatar

    Er is nog een leuke kwestie: de sokkel. Alle afbeeldingen uit de Oudheid tonen een standaard met drie voeten, behalve de afbeelding op de ereboog van Titus. Die toont een sokkel met astrologische afbeeldingen, die eerder hellenistisch dan joods aandoet. Zou het een onderdeel zijn van de stellage waarop het voorwerp werd meegenomen? (Dan moet het zegel van de staat Israël misschien ook eens worden vervangen.)

  3. JP vd Giessen’s avatar

    Ik ga ervan uit dat de menorah die in de tabernakel dienst deed in de loop der tijd is verdwenen (lees bv. Jer. 52:19 waar sprake is van het wegvoeren van allerlei voorwerpen uit de tempel, waaronder menorah’s). Dat latere menorah’s een voet hadden, al dan niet met astrologische afbeeldingen, is aannemelijk.
    Kijk ik naar het oorspronkelijke ontwerp, waarvan meerdere onderdelen lijken op de amandelboom, is het zeer goed mogelijk dat deze een standaard had wat meer lijkt op het wortelstelsel van de amandelboom welke regelmatig te zien is boven de grond. Maar ik ben hier nog niet geheel over uit en voorlopig heb ik onderaan een sokkel geplaatst.
    Mochten mensen hier meer informatie over hebben dan hou ik me aanbevolen.

Comments are now closed.