Pasen

You are currently browsing the archive for the Pasen category.

Wat is het toch mooi dat er de laatste jaren – naar mijn idee – steeds meer aandacht komt voor
Pasen. Afgelopen witte donderdag was er een prachtige musical in Rotterdam georganiseerd door de EO. Radio 1 vraagt zeker al twee weken wat jouw “Mattheüs moment” is (je weet wel, want Paastijd is Bachtijd!). Er komt ook veel aandacht van scholen uit, want “we moeten Pasen bewaren, zodat we onze vrije dagen houden”.
Dit is allemaal heel mooi en ik geloof echt dat er weer een verplaatsing komt naar het echte Paasverhaal. Namelijk dat Jezus opstond uit de dood, hoe mooi is dat?
Kerken lijken er ook meer dan ooit aandacht aan te besteden en ik zie hier in de randstad tientallen sing-inns, kerkdiensten en meditatiemomenten om dichter naar God toe te treden. Prachtig.

Ik hoop dat mensen dit dichter brengt bij het Paasverhaal, zodat ze ook het “Goede Vrijdagverhaal” horen. Wat nog geen “traditie” is in Nederland.
Namelijk dat Jezus leed voor ons, dat Hij naar de aarde voor ons is gekomen. Hij heeft een leven geleid waarvan wij kunnen leren, Hij heeft een leven zonder zonden geleid zodat wij gered konden worden. Opdat Hij onze pijn op zich zou nemen.
Vandaag mogen we daarom het mooiste, maar tegelijkertijd het meest gruwelijke, moment uit de hele geschiedenis herdenken. Het moment dat Jezus stierf, het moment dat Jezus riep “het is volbracht”! En zo is het, alles is in Hem volbracht

Goede Vrijdag!

Ieder jaar staan er wel weer berichten in een krant dat de opstanding van Jezus niet waar is omdat het, behalve in de Bijbel, nergens anders wordt vermeld. Zo kreeg ik via een vriend van mij deze vraag voorgeschoteld omdat hij het in een krant had gelezen.

Hierbij een paar argumenten welke ik hem gaf om verder over na te denken:

De bewering dat er helemaal geen buiten-Bijbelse bronnen zijn die een melding maken klopt niet. Een zekere  Phlegon maakt in zijn “Olympiades” melding van de duisternis (=de sterren waren overdag zichtbaar). Echter gezien de aard van zijn schrijven is hij niet al te betrouwbaar.

We kunnen nu stellen dat één onbetrouwbaar werk wel erg weinig is. Want wordt vaak gesteld dat er toch genoeg boeken uit die periode zijn overgeleverd. Ook dit klopt niet helemaal. Er zijn in die periode veel boeken geschreven en we weten dat bijvoorbeeld in de bibliotheken van Alexandrië honderdduizenden boeken aanwezig waren. Maar helaas zijn deze allemaal verloren gegaan door brand. Dit geld ook voor de vele andere boeken die geschreven zijn, de meeste zijn verloren gegaan en wat is overgebleven zijn vrijwel alleen de belangrijkste werken of fragmenten daarvan welke veel werden overgeschreven (zoals de Bijbel). Grappig detail is dat van de Akkadische literatuur meer is overgebleven (ettelijke honderdduizenden ostraca), maar dat deze nog grotendeels onvertaald zijn. Van de geschreven historie is dus zeer weinig bekend.

Kijken we naar de vermelding van de aardbeving dan zou je verwachten dat hiervan toch wel archeologische restanten zijn gevonden. Nu zijn er veel aardbevingen in Israël en slechts van één (363 n.C. bij meer van Galilea) is een schriftelijke overlevering, van de andere (grote) aardbevingen is alleen in relatief onbebouwde omgevingen restanten teruggevonden. De kans dat we overblijfselen van deze aardbeving in Jeruzalem vinden is door de vele verbouwingen in de loop der eeuwen haast onmogelijk. Daarbij moeten we niet vergeten dat het hier niet om een zware maar ook om een lichte aardbeving kan gaan.

Stel dat de bewering dat Christus zou zijn opgestaan niet waar is, hoe is het dan mogelijk dat de tempelwachters met zo’n zwak argument kwamen. Ze sliepen toen het lichaam werd gestolen. Normaal zouden ze meteen zelf in de gevangenis zijn gegooid. Maar omdat dit niet gebeurde zouden de bewoners van Jeruzalem het juist als een politiek antwoord zien en daarom (net zoals vaak nu) niet erg geloofwaardig vinden.

Daarnaast staat in de Bijbel de bewering dat meer dan 500 mensen  Christus na Zijn dood hebben gezien. En deze mensen waren al vanaf het begin bereid om te sterven voor zoiets fictiefs? Dit komt erg ongeloofwaardig over.

Direct al was er een grote opleving in Jeruzalem en omgeving (zie Handelingen 1-5), als die doden niet waren opgestaan dan zou dit toch meteen gelogenstraft worden? En zou dit juist als argument worden aangehaald dat deze christenen leugenaars waren? Wat opvalt is dat de eerste christenen niet op deze punten worden aangevallen, maar juist op het feit dat ze beweerden dat Christus Gods Zoon was en dat konden de Farizeeën niet hebben omdat dit in hun ogen blasfemie was en de Romeinen vervolgden de christenen omdat ze hierom niet de keizer als godheid aanbaden.

Ondanks de grote vervolgingen die er al vanaf het begin waren, groeide het christendom enorm. Deze opwekking van christenen kon alleen maar gebeuren doordat er bijzondere dingen waren gebeurd. Waarvoor het de moeite waard was om te sterven.

De grote vraag is, als deze gebeurtenis vandaag de dag zou gebeuren hoe zouden de media reageren, of belangrijker, hoe zouden wij reageren?

Tags:

INRI

Op bijna alle afbeeldingen van Christus aan het kruis ziet men alleen de Latijnse afkorting INRI, terwijl in de Bijbel heel duidelijk is aangegeven dat er op de titulus in drie verschillende talen is geschreven. Namelijk in het Latijn, Grieks en Hebreeuws (Luk 23:38; Joh 19:20)

Door het combineren van de verschillende bovengenoemde teksten, krijgen we de tekst zoals die op de afbeelding staat. Voor een nadere uitleg zie mijn artikel hier.

Tags:

En nadat hij de zilveren penningen de tempel in gegooid had, vertrok hij.  Hij ging heen en hing zich op.

Mattheüs 27:5 (HSV)

Zoals een vorige keer al gezegd in deze minireeks over planten die te maken hebben met de lijdenstijd, zijn er ook veel planten die een symbolische betekenis hebben.

Zaaddozen, JudaspenningDe Judaspenning (Lunaria annua) is zo’n plant, hij kreeg zijn naam omdat de zaaddozen nogal lijken op de 30 zilveren penningen, die Judas voor zijn verraad gekregen heeft van de overpriester. Nadat hij berouw had gekregen en ze in de tempel op de grond gooide, groeide volgens de legende daaruit de plant. In deze overlevering wordt vergeten dat het geld later gebruikt werd om een akker te kopen. De kleur van de bloemen wijst natuurlijk op de bloedschuld.

De plant komt uit Zuidoost-Europa en is tegenwoordig zowel te zien in tuinen als verwilderd langs bosranden, heggen en in wegbermen.

Judaspenning

Tags: , ,

Zij moeten het vlees dezelfde nacht nog eten; op vuur gebraden, met ongezuurde broden, en met bittere kruiden moeten zij het eten.

Exodus 12:8 (HSV)

De maaltijd die hierboven wordt beschreven is in de loop der jaren steeds meer geformaliseerd en staat tegenwoordig bekend als de Seder, welke bestaat uit verschillende onderdelen. Een van de onderdelen, de maror, is het eten van bittere kruiden, ter herinnering aan de bitterheid van het leven in Egypte. Een ander onderdeel van de Seder, de karpas, is een teken van de lente, de vruchtbaarheid en van hoop voor de toekomst.

Radijs

In deze beide onderdelen wordt vaak de radijs gegeten, omdat deze enigszins bitter is. De radijs (Raphanus sativus subsp. sativus) is een plant uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae ook wel Brassicaceae). Hij wordt niet bij name genoemd in de Bijbel, maar als onderdeel van de Seder hoort deze zeker in het rijtje van planten die te maken hebben met de lijdenstijd, want het is was deze maaltijd die Christus met Zijn discipelen vierde en tegenwoordig bekend staat als het Laatste Avondmaal.

Tags: , , , ,

… gaven zij Hem wijn vermengd met gal te drinken; maar toen Hij die geproefd had, wilde Hij die niet drinken.

Mattheüs 27:34 (HSV)

Ja, zij hebben mij gal als mijn voedsel gegeven, in mijn dorst hebben zij mij zure wijn laten drinken.

Psalm 69:22 (HSV)

Als Jezus op de executieplaats Golgotha is gebracht willen ze Hem voordat Hij wordt gekruisigd een drank van zure wijn vermengd met iets bitters cholēs geven, waarmee de profetie van Psalm 69 in vervulling gaat. Bij de Joden was het de gewoonte om voor de terechtstelling de ter dood veroordeelde een verdovende drank te geven om de pijn te verlichten.  We moeten dan ook dit toedienen van wijn gemengd met gif opvatten als een weldaad. Jezus moet dit geweten hebben en toen Hij proefde wat ze Hem gaven, wees Hij dit resoluut af omdat Hij bij volle bewustzijn Zijn lijden wilde dragen.

Gevlekte ScheerlingHet Hebreeuwse woord rosh wordt door verschillende geleerden geïdentificeerd met de Gevlekte Scheerling (Conium maculatum), hoewel hier geen taalkundige ondersteuning voor is. In de Bijbelse context wordt het steeds in verband gebracht met een bittere en giftige drank of voedsel. Omdat het veelvuldig in het Oude Testament gebruikt wordt in combinatie met Alsem (Artemisia herba-alba Asso), lijkt het dat het om een specifieke plant gaat of een synoniem. Het is dan ook zeker niet vergezocht dat er de Conium, welke werd gebruikt om mensen mee te vergiftigen, mee wordt bedoeld.

Daar de LXX het Hebreeuwse woord rosh steeds vertaald met cholēs dat ook in het hierboven genoemde vers in Mattheüs wordt gebruikt, ligt het voor de hand dat ook hier dezelfde plant wordt bedoeld.

Tags: , ,

En Nicodemus (die eerst ’s nachts naar Jezus toe gekomen was) kwam ook en bracht een mengsel van mirre en aloë mee, ongeveer honderd pond.

Johannes 19:39 (HSV)

Naast de dure mirre gebruikt Nicodemus ook de aloë (Aloe vera L.) en het is volgens mij ook de enige plek in de Bijbel waar deze plant wordt genoemd. Het sap uit de bladeren is direct herkenbaar want deze worden veel gebruikt in de parfumerie en in verschillende soorten shampoo en zeep.

De plant komt tegenwoordig voornamelijk voor in het zuidelijk deel van Afrika en op het Arabische schiereiland. In Israël komt de Aloe vera vooral voor in het noordelijke gedeelte en in het gebied waar vroeger Edom lag.

Tags: , ,

En Nicodemus (die eerst ’s nachts naar Jezus toe gekomen was) kwam ook en bracht een mengsel van mirre en aloë mee, ongeveer honderd pond.

Johannes 19:39 (HSV)

In deze miniserie deze keer aandacht voor de Mirre. Deze struik wordt al eeuwenlang gebruikt in de parfumerie. De oude Egyptenaren gebruikten Mirre om hun mummies te balsemen. En in deze tekst zien we dat dit gebruik ook in Israël aanwezig was. Zo ver ik heb kunnen nagaan, werd het niet alleen gebruikt vanwege de aangename reuk, maar ook als een lichaam hiermee gebalsemd was werd voorkomen dat de rotting werd tegengegaan. Omdat het ook vroeger een vrij zeldzaam product was en gezien de grote hoeveelheid die werd gebruikt, mogen we ervan uitgaan dat een behoorlijke som geld door Nicodemus was neergelegd hiervoor.

Ook tegenwoordig is het nog een geliefd product in de parfumerie en als medisch gebruik. Wie zo’n struik wil kopen, zal merken dat dit bijna onmogelijk is, daar de landen waar deze struik commercieel wordt geëxploiteerd erg moeilijk doen om deze te exporteren. Ik ben nu al meer dan een jaar op zoek voor mijn tuin, maar heb er tot nu toe geen een kunnen bemachtigen.

Tags: , ,

En nadat hij de zilveren penningen de tempel in gegooid had, vertrok hij.  Hij ging heen en hing zich op.

Mattheüs 27:5 (HSV)

Deze nu heeft met het loon van de ongerechtigheid een stuk grond verkregen, en nadat hij voorovergevallen was, barstte hij in het midden open en kwamen al zijn ingewanden naar buiten.

Handelingen 1: 18 (HSV)

Sommige planten en bomen hebben namen die erg christelijk aandoen. Dit komt omdat in de loop der eeuwen allerlei legenden ontstonden waar zo’n plant of boom een rol in speelt. Zo zij er een heleboel planten en bomen waar de naam Judas in naar voren komt, bv. Judaspenning, Judasoor en de Judasboom. Deze keer wil ik in deze miniserie deze laatst genoemde behandelen.

De Judasboom (Cercis siliquastrum) is een laag groeiende boom (max. 10-12 meter) die veel voorkomt in Israël en opvalt met zijn paars-rode vlindervormige bloemen. De bloemen groeien zowel aan de takken als aan de stam (cauliflorie) en bloeien vaak al voordat de bladeren aan de boom komen. Net als bij de Johannesbroodboom, zijn er peulen die tot 10 cm lang worden en een heldere, bleekpaarse kleur hebben. Na verloop van tijd worden ze bruin en blijven in de winter aan de boom hangen.

Volgens de legende had deze boom vroeger witte bloemen en inderdaad er zijn ook tegenwoordig nog witte variëteiten. Nadat Judas Iskariot zich zou hebben verhangen aan deze boom, nadat hij Christus had verraden en tot berouw was gekomen veranderden de bloemen van wit naar het rood van zijn bloed, omdat de struik zich schaamde over deze gruwelijke daad. Het is ook van deze schaamte dat de bloedrode bloemen eerder verschijnen dan de bladeren. Volgens een andere legende zou Judas voorover gevallen zijn van een rots op deze boom, waarbij zijn bloed op de vele bloemen spatte en zo hun rode kleur kregen.

Tags: , ,

… en gaven Hem een rietstok in Zijn rechterhand. Zij vielen op hun knieën voor Hem neer en bespotten Hem met de woorden: Gegroet, Koning van de Joden! Ook bespuwden zij Hem, pakten de rietstok en sloegen Hem op Zijn hoofd.

Mattheüs 27:29-30 (HSV)

In onze mini-serie over planten die te maken hebben met de lijdenstijd, deze keer Riet. Riet (Gr. ‘kalamos) is een verzamelnaam voor alles wat geen struik of boom is. Meestal worden er de verschillende soorten waterplanten bedoeld die wij ook de naam “riet” geven.

Deze rietstengels konden behoorlijk lang zijn, tot zo’n vier meter. We zien dat terug in vers 48 waar wordt vermeld dat een van de omstanders een spons gedrenkt in zure wijn op een riet prikt om zo Christus te drinken te geven.

Vaak werden deze lange stengels gebruikt als dakbedekking, waar dan een laag modder op werd gelegd. Daarnaast werden ze vanwege hun lengte ook gebruikt als meetlat.

Zo’n rietstok was dus eenvoudig voorhanden, men hoefde hem maar uit het dak te trekken. Omdat zo’n riethalm zo lang is kon deze uitstekend dienen als een surrogaat staf die ze Christus gaven om Hem zo te bespotten. En omdat zo’n rietstok ook nog eens behoorlijk stevig was een perfect middel om Hem vervolgens mee te slaan. De oudere lezers zullen zich misschien nog wel het “rietje” herinneren waarmee ze op school een tik kregen als ze ongehoorzaam waren en weten dat deze venijnig hard aan kon komen en behoorlijke striemen opleverde.

Tags: , ,

« Older entries