Uncategorized

You are currently browsing the archive for the Uncategorized category.

Website nieuws

De laatste tijd zijn we erg rustig op onze weblog, dat betekent niet dat we niets doen.

Integendeel, begin dit jaar is de gehele website vernieuwd en nu zijn we bezig met het toevoegen van tekstkritische vertaalnotities in het Nieuwe Testament. Ondertussen zijn er al honderden vertaalnotities toegevoegd. Daarnaast zijn er tientallen onderwerpen bijgekomen en vele andere onderwerpen zijn herschreven of uitgebreid. Ook zijn er vele tientallen nieuwe woordstudies gemaakt. Verder komen er dagelijks bij de Bijbelverzen ook nieuwe aantekeningen die de teksten verklaren.

Op deze manier willen we dat de website de grootste gratis vraagbaak wordt van christelijk Nederland.

U kunt ons daarmee helpen door via onze webshop boeken te kopen, er zijn nl. afspraken gemaakt dat bij iedere aanschaf we een klein percentage krijgen om onze website te bekostigen.

U kunt onze voortgang volgen op Facebook en op Twitter.

Tags:

Na de heroprichting van Israël in 1948 kreeg het Bijbelboek een hernieuwde aandacht, er werden veel kibbutzim opgericht en de veelal jonge holocaust overlevenden werden getroffen door de schitterende natuur, na de aliyah van Joden uit Jemen kwamen ze in contact met hun Semitische verleden. Dit in combinatie met de vele opbloeiende liefdes, identificeerden zij zich met de beschrijvingen in Hooglied. Net als vele andere gedeelten uit de Bijbel vatten ze die letterlijk op en zagen als diepere betekenis ervan dat dit hun geestelijke erfenis was. Veel liederen werden gecomponeerd met oriëntaalse invloeden, waarbij regelmatig hele Bijbelgedeelten werden overgenomen.

Een van deze liederen is van de Israëlische zanger Ben Snof die een passage uit Hooglied 6:13 en 11 zingt (vetgedrukt staat niet in de Bijbeltekst). Onder het nummer staat de Hebreeuwse tekst met een Nederlandse vertaling, tijdens het zingen worden sommige stukjes herhaald, dus let goed op als je even de tekst kwijt bent.

hoy šûḇî šûḇî haššûlammîṯ
Keer terug, keer terug, o Sulamitische!
šûḇî wəneḥĕzeh-bāḵə
Keer terug, wij willen je zien!
hoy mah-teḥĕzû baššûlammîṯ
Wat zien jullie in de Sulamitische?
kiməḥōlaṯ hammaḥănāyim:
Zij is als een straatdanseres.

’el-ginnaṯ ’ĕḡwōz yāraḏətî
Naar de notentuin ben ik afgedaald,
lirə’wōṯ bə’ibê hannāḥal
om de nieuwe knoppen in de vallei te bekijken,
lirə’wōṯ hăfārəḥâ hagefen
om te zien of de wijnstok uitloopt
hēnēṣû hārimmōnîm:
en de granaatappelbomen gaan bloeien.

4x
hoy šûḇî šûḇî haššûlammîṯ
Keer terug, keer terug, o Sulamitische!
šûḇî wəneḥĕzeh-bāḵə
Keer terug, wij willen je zien!
hoy mah-teḥĕzû baššûlammîṯ
Wat zien jullie in de Sulamitische?
kiməḥōlaṯ hammaḥănāyim:
Zij is als een straatdanseres.

Tags: , ,

24×7 werken

Afgelopen zondag werd er gepreekt uit Markus 5 en wat me opviel was hoe druk de bediening van Jezus was. Want lezen we eerst hoofdstuk 4 dan zien we dat hij een aantal gelijkenissen spreekt en vervolgens naar de andere kant van het meer van Galilea vaart en in een storm terechtkomt, welke Hij tot bedaren brengt. Eenmaal aan de overkant zou je denken dat het eindelijk tijd was om te rusten. Maar nee, direct vind er een ontmoeting plaats met een bezetene. Jezus drijft de demonen uit die massaal in een kudde varkens trekken en zich in het water storten. De bewoners van deze streek niet blij met het gebeurde, verzoeken Jezus om weg te gaan en Hij gaat vervolgens weer terug naar de andere kant van het meer.

Omdat het vorige zich ’s avonds afspeelde mogen we er vanuit gaan dat dit de volgende dag is en we hebben nergens nog gelezen dat Hij of de discipelen hadden gerust. In ieder geval tijd om dat nu te doen hebben ze niet, want direct komen de mensen weer bij Jezus waaronder Jaïrus die een belangrijke functie had bij de plaatselijke synagoge. Zijn dochtertje is ernstig ziek en vraagt Jezus of die met hem mee wil komen. Makkelijker gezegd dan gedaan en terwijl ze zich tussen de mensenmenigte door wringen, stopt Jezus plotseling omdat iemand aan zijn kleren heeft gezeten. Jaïrus moet de wanhoop nabij zijn geweest, in zo’n mensenmenigte is dat toch logisch, maar en passant geneest Jezus de bloed vloeiende vrouw. Het lijkt te laat, mensen vertellen Jaïrus dat zijn dochtertje is gestorven, toch gaat Jezus met hem mee, stelt hem gerust en dat hij alleen maar hoeft te geloven. Eenmaal bij het huis aangekomen, wordt Jezus nog eens bespot, maar Hij trekt zich er niets van aan, stuurt bijna iedereen weg en wekt het dochtertje weer tot leven.

Als we zo deze twee hoofdstukken lezen zien we dat Jezus constant in de weer is, het lijkt wel of hij continue 24×7 uur per dag werkt. Tegenwoordig zouden we zeggen dat Jezus een workaholic is met grote kans op een burn-out. Maar er is één groot verschil, waar mensen zich vaak laten verleiden door te leven naar de omstandigheden, zien we bij Jezus dat hij continue de regie heeft. Hij neemt de tijd bij de bezeten man, bij de bloed vloeiende vrouw en ook neemt hij de tijd voor Jaïrus en we zien dat alles goed komt.

Tags:

Moderne valse profeten

In de Bijbel lezen we meermalen over valse profeten en altijd weer blijkt dat deze een boodschap brengen die aantrekkelijk is en door de goegemeente snel wordt aangenomen, maar ook dat iedere keer weer het niet woorden van God zijn en dat ze hun toehoorders alleen maar verder van God trekken. Hebben sommigen het idee dat deze profeten alleen maar in Bijbelse tijden leefden, dan zien ze over het hoofd dat ook tegenwoordig een grote groep predikers zijn die hun gemeenteleden allerlei leugens, al dan niet verpakt in mooie woorden, verkondigen. Er zijn verschillende soorten van dit soort predikers die allemaal hun eigen stokpaardjes hebben.

De critici
Als eerste heb je de critici en die het makkelijkst zijn te herkennen. Bij alles wat in de Bijbel staat stellen ze vraagtekens, met geleerde woorden stellen ze dat het eigenlijk niet zo is, dat er iets anders wordt bedoeld of dat de geschiedenis heeft geleerd dat het nooit heeft plaatsgevonden. Volgens hen heeft God niet de aarde en het universum geschapen, omdat er wetenschappelijke theorieën zijn die zeggen dat dit niet zo is. Dat nog nooit mensen uit de dood zijn opgestaan en derhalve dat Jezus ook niet is opgestaan. Dat er honderden getuigen waren, zien ze als niet relevant, bestempelen het als massahypnose of misleiding. Sommigen van hen betogen zelfs dat, omdat er geen wetenschappelijk bewijs is voor God, God dus niet bestaat.

De anti-theologen
Dan heb je een grote groep die zich afzetten tegen de theologen, maken vaak het grapje dat Theo loog, en verkondigen dat wat theologen over de Bijbel zeggen niet waar is. Ze vinden dat met de traditie (wat dat dan ook is) gebroken moet worden. Omdat ze vaak zelf geen goede opleiding hebben genoten, niet de grondteksten lezen, voelen ze zich direct aangevallen als ze gecorrigeerd worden en roepen dan dat deze theologen het Griekse denken aanhangen (wat ze daar dan ook mee bedoelen). Hun stellingname is dat de Grieken door en door heidens waren, dat zelfs hun taal heidens is en dat nooit het Woord van God in deze verachtelijke taal geschreven kan zijn. Ze wijzen dan naar originele bronnen, die soms pas in de Middeleeuwen of nog later zijn ontstaan, en wijzen bijna het gehele Nieuwe Testament af omdat die besmet is door een goddeloze taal. Ze komen met het idee dat in de Bijbel een geheime boodschap staat, welke alleen aan hen is openbaart.

De onheilsprofeten
Er is ook nog een categorie onheilsprofeten, de afgelopen tijd hebben we ze veel gehoord dat het Einde der Tijden is aangebroken en dat de grote Oordeelsdag eraan kwam. Ze wisten het precies op welke dag het zou gebeuren, ook al verplaatsten ze meermalen de dag, omdat God zich vergist zou hebben. Nu blijkt dat deze Oordeelsdag definitief nog niet is gekomen, zien we deze onheilsprofeten met net zoveel inspanning zich bezighouden met andere zaken. Niet alleen Pasen, Kerstmis, Pinksteren, Goede Vrijdag zijn heidens, maar ook het vieren van ieder ander soort feest, of het nou een verjaardag is, een bruiloft, of een kinderfeest, het is allemaal heidens en als je je daarmee bezig houd dan dien je de satan en ben je geen christen.

Als deze “profeten” gaan waar dat maar mogelijk is discussies aan, zijn keihard als mensen om hun ideeën afwijzen en wensen ze in mooie bewoordingen naar de hel, ook al geloven sommigen daar niet in, want ze weten dat ze zich hebben ingedekt met de alverzoeningsleer (en daarom het verlossingswerk van Jezus denken niet nodig te hebben), die op net zoveel drijfzand is gebaseerd als al hun andere woorden. Helaas blijkt dat ze met hun woorden veel christenen misleiden, bang maken dat die nog feesten of bijzondere dagen herdenken, dat ze nauwelijks nog in het Woord van God durven te lezen omdat ze niet weten of dit nog wel het woord van God is, nee liever lezen ze op aanraden van deze profeten de boeken die zij hebben uitgegeven.

Het is door deze “profeten”, dat er een nieuw fake-christendom ontstaat, wat helemaal niets meer te maken heeft met het echte christendom. Het doel van deze “profeten” om de herinnering aan de geboorte van Jezus op deze aarde zo snel mogelijk te vernietigen, net zoals het hun doel is om het lijden van Christus te verdoezelen en nog meer dat Hij is opgestaan. Deze profeten willen niet dat christenen in de Bijbel lezen “Maar ontwijk profaan, ijdel gepraat. Want zij zullen steeds meer in goddeloosheid toenemen” (2 Tim. 2:16), Willen niet dat christenen weten dat er “vele valse profeten zullen opstaan, en dat velen door hen verleidt zullen worden” (Mat. 24:11)

Wat te doen?
Als eerste laten we de oproep welke in de Bijbel staat serieus nemen “Laat u niet meeslepen door veelsoortige en vreemde leringen” (Hebr. 13:9), en dat kan alleen als je de Bijbel zelf leest en bestudeert, we moeten onze Geestelijke Wapenuitrusting aandoen (lees maar eens de brief aan de Efeziërs) en optreden tegen deze valse profeten, hen de mond snoeren tijdens de diensten, hen duidelijk maken dat ze niet namens God spreken, maar dat ze grote onzin vertellen en de toehoorders misleiden. We weten dat dit soort valse profeten zouden komen, dus laten we er alert op zijn en ons niet door hen misleiden.

Tags: ,

Velen zullen het hebben gehoord, morgen zijn de christenen er niet meer want dat is het einde gekomen. De vele ware profeten hebben het berekend, profeten die het nog beter weten dan Jezus of de engelen die deze dag niet weten (Mat. 24:36). Maar goed volgens deze ware profeten, die de Bijbel zo goed kennen, was het eerst 28 oktober 1992, toen 21 mei 2011 en omdat een mens zich kan vergissen en dus ook deze ware profeten werd het einde nog even vooruitgeschoven naar afgelopen 22 of 23 september. Maar blijkbaar was toen nog niet iedereen erop voorbereid en de grote asteroïde had vertraging en nu komt de Dag van het Einde eindelijk, vannacht is het zover. Er is een unieke bloedmaan die nog nooit eerder (als we de ruim 1800 rode bloedmanen van de afgelopen 2000 jaar vergeten) is verschenen en dat samen met die verschrikkelijke asteroïde die op 500.000 kilometer afstand is voor een onvergetelijk einde zorgen (we vergeten maar de 20 andere asteroïden die ook in de afgelopen week vlak langs de aarde scheerden).

Het verbaast me dan ook weer iedere keer dat veel christenen hierdoor helemaal in paniek raken, dat ze zich door deze profeten laten opruien en daarmee honderdduizenden websites op internet mee vullen, social media als FaceBook, Twitter en wat er nog meer is tot een grote spambox maken. Vele tientallen mailtjes hierover naar mij schrijven dat ik de medechristenen moet waarschuwen.

Dat laatste doe ik dus niet, ik waarschuw al deze profeten dat zij geen profeten van God zijn, dat zij leugenprofeten zijn die christenen van God en Zijn Woord aftrekken. Ik verwacht dan ook dat zij morgen met net zoveel ijver zullen erkennen dat zij hebben gelogen, de mensen hebben verleid en misleid. Dat hun Wake Up! call in werkelijkheid een goddeloze oproep was die helemaal niets te maken heeft met wat in de Bijbel staat.

Tags:

Achter de betekenissen van namen komen is altijd een hachelijke zaak. Een mooi voorbeeld is Judas Iskariot, waarbij vooral over Iskariot flink is gespeculeerd.

Sommigen denken dat iskariot is afgeleid van het Griekse woord voor ‘(sluip)moordenaar’ sikarios is en in het Latijn sicarius (van sica “dolk”) en brengen derhalve Judas in verband met de bende van de ‘Sicariërs’, een extremistische Joodse groepering uit de periode kort voor en tijdens de Joodse Opstand (66-70 na Chr.). Deze Sicariërs pleegden aanslagen op hun landgenoten die met name  tot de Joodse aristocratie behoorden, omdat zij hen zagen als verraders van het volk vanwege hun nauwe banden met de Romeinse overheersers. Stadhouder Felix liet een groot aantal van hen oppakken en uiteindelijk werd hun macht gebroken toen ze werden verslagen bij hun laatste bolwerk Masada.

De meeste theologen tegenwoordig zijn echter niet overtuigd van deze vermeende connectie en gaan ervan uit dat Iskariot de Griekse weergave is van ish kerioth wat “man uit Kerioth” betekent. Kerioth is een plaats in Judea welke genoemd wordt in Jer. 48:24, 41, Amos 2;2, en misschien in Jozua 15:25 en dit lijkt dan ook een stuk logischer. Echter we moeten bedenken dat het Hebreuwse Kerioth het meervoud is van kirya “stad” en dat het dus ook gewoon een aanduiding kan zijn dat Judas een man “uit de steden”, dus een stadsjongen was.

We zien dus dat bij het (verkeerd) herleiden van een naam een gewone stadsjongen plotseling een messentrekker is geworden.

Ik had al op de FaceBook pagina van onze website er aandacht aan besteed, maar de geleerde Dr William Hartmann, co-founder of the Planetary Science Institute in Tucson, Arizona heeft in een artikel van een toonaangevend blad gesuggereerd dat Paulus tot geloof is gekomen door een meteoor. Natuurlijk zijn er altijd kranten die het meteen overnemen voor waar en gelukkig zijn er ook weblogs die deze onzin beschrijven als “kwakgeschiedenis“, want dat is het gewoon.

Tegenwoordig zien we dat veel universitaire onderzoekscentra middelen zoeken om in de publiciteit te komen en op die manier gemakkelijk aan geld voor verder onderzoek. Het is dan makkelijk om de niet wetenschappelijk ingestelde media te overladen met dit soort berichten, wetend dat zij het niet zullen controleren. Het is jammer, want het laat eerder zien dat met liever niet bewijsbare onzin verkoopt, dan dat ze het grote publiek willen voorlichten met gedegen kennis over de stand van zaken in de wetenschap.

Mijn bedoeling was er niet over te schrijven, dat ik het toch doe is omdat ik me zorgen maak, want dit soort berichten kom ik steeds vaker tegen en steeds meer mensen nemen het klakkeloos aan. Terwijl als deze mensen zich iets zouden verdiepen in de materie direct zouden opmerken dat het onzin is. Soms denk ik dan ook dat men niet meer geïnteresseerd is in de waarheid, dat universiteiten niet meer geïnteresseerd zijn in de wetenschap, ongeacht welke wetenschappelijk richting dan ook. Met als gevolg dat er steeds meer pseudo-geleerden komen die hun goed verkopende onzin verkopen. Is het een kenmerk van het komende failliet van onze wetenschappelijke onderwijsinstellingen? Ik weet het niet, maar soms bekruipt mij dit gevoel wel. Hopelijk heb ik het bij het verkeerde eind en kunnen we vele jaren later over dit soort onzin lachen.

Tags:

Een stem zegt: Proclameer! En hij zegt: Wat moet ik proclameren? Al het vlees is [als] gras en al zijn goedertierenheid als een bloem van het veld.

Jesaja 40:6

Het klinkt zo mooi om de mens te vergelijken met de schitterende bloemen die in de velden groeien. Maar lezen we verder dan zien we dat zodra de warme zomer komt het gras verdort en de bloemen verwelken, zoals ook te zien is op bovenstaande foto. In tegenstelling tot Gods Woord welke duurzaam is, want we lezen in vers 8Het gras verdort, de bloem verwelkt, maar het Woord van onze God bestaat tot in eeuwigheid.

Tags:

Anti-Israël ongelijk aan antisemitisme, deze opmerking kreeg ik vorige week te horen naar aanleiding van de vredesdemonstratiemarsen in verschillende steden. Maar is dit ook zo. Heb verschillende video’s van deze marsen tegen Israël bekeken en een paar dingen vielen me op. In Frankrijk werd een synagoge aangevallen met brandbommen, in België riep de menigte dat alle Joden vermoord moesten worden, in Marokko werd een rabbi in elkaar geslagen en in Duitsland vroegen de demonstranten om meer gaskamers voor de Joden. Ook in ons eigen kikkerlandje waren er vredesdemonstratiemarsen en wel in Den Haag welke werden “ontsierd“door enkele hakenkruizen en vlaggen van terroristische organisaties zoals van ISIS en Hamas. Natuurlijk werd op het journaal vreselijke beelden weggeknipt zodat er geen verontruste kijkers zouden komen. En direct werd het allemaal door “kenners” en “specialisten” gebagatelliseerd. De politie deed nog eens een duit in het zakje door te stellen dat het zwaaien met jihadvlaggen bij een ISIS-demonstratie of het tonen van nazisymbolen bij een anti-Israëlprotest niet verboden is in Nederland, ook al schijnt dat in andere gevallen niet altijd het geval te zijn.

Uit de genoemde voorbeelden blijkt dat deze demonstranten geen of weinig verschil zien tussen enerzijds anti-Israël en anderzijds anti-Joden. Kijken we op de moderne media dan wordt dit nog eens ondersteund, we zien hashtags als #hitlerwasright, “kk joden” en vele oproepen om Joden te doden. Zouden we in onze zoektocht verder gaan en de vele juridische termen die proberen een verschil aan te brengen tussen antisemitisme, antizionisme en anti-Israël dan blijkt dat deze flinterdun zijn en in bijna alle gevallen niet opgaan. Ik kan dan ook niet anders concluderen dat voor grote bevolkingsgroepen in het vrije en vreedzame westen er geen enkel verschil is en dat 70 jaar naar WO-II we nog steeds niets hebben geleerd. Joden zijn in Europa opnieuw de prooien van deze groepen en onze politici zeggen braaf “wir haben es nicht gewusst”.

Is het vreemd, dat steeds meer Joden uit Europa vluchten? Dat mensen die hier iets over durven te zeggen direct als Nazi’s worden weggezet, terwijl mijns inziens eerder het omgekeerde het geval is?

Tags:

Dit is de 106e aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Zomaar een greep uit het Liviusaanbod: een reis naar zuidwest-Turkije.

Jona Lendering (redactie)

======================================

ROMEINENWEEK & ROMEINENFESTIVAL

Nog twaalf dagen tot het begin van de Nederlandse Romeinenweek (zaterdag 24 mei – zondag 1 juni). Tientallen organisaties uit hele land bieden bijzondere activiteiten aan: tentoonstellingen, rondleidingen, lezingen, kinderactiviteiten, workshops, wandelingen, vaartochten, proeverijen en nog veel meer.

Nog negentien dagen tot het sluitstuk van de Romeinenweek: het Nijmeegse Romeinenfestival (zaterdag 31 mei op zondag 1 juni). Op het Kops Plateau, waar eens duizenden Romeinse soldaten waren gelegerd, is te ervaren hoe het daar 2000 jaar geleden eraan toe ging: kampementen, shows, workshops, kinderplein, een lezingenprogramma en veel Romeinse proeverijen. Het thema van het Romeinenfestival is dan ook “Proef de Oudheid”.

Festivalkaarten bestellen kan met deze link en abonnees van de Livius Nieuwsbrief krijgen 20% korting.

======================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Het Sasanidische rotsreliëf te Salmas en een Nederlandse naam die is ontleend aan een raar leenwoord in het Lineair-B.

======================================

EGYPTE

Pijnlijk en helaas niet te missen: er zou zijn ontdekt hoe de oude Egyptenaren zware stenen versleepten, namelijk door wat water op het zand te laten vloeien, zodat het minder weerstand bood. In onze contreien werd het opgepikt in onder andere het NRC Handelsblad terwijl Het Parool zelfs repte van een doorbraak. Het probleem is niet alleen dat de methode, anders dan de ontdekker claimde, allang bekend is, maar ook dat de bekende sleepwegen nooit over zand liepen maar meestal over stenige ondergronden. On n’a pas besoin de cette hypothèse-là.

Wél leuk: een koningsgraf uit de predynastische tijd in Edfu. De geboden informatie is summierder dan summier, maar we gaan hier zeker meer van horen.

Ook al zo leuk: de graven van vijftig koningskinderen in de Vallei der Koningen. Daarover gaan we eveneens meer horen. En anders wel over vier foundation deposits.

Stiekem ook leuk: de onvermijdelijke doctor Zahi Hawass mag zich verantwoorden wegens het aannemen van steekpenningen. En ook over hem zullen we wel meer horen.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1, 2, 3.

Een algemeen verhaal over de problemen bij het bewaren van het Egyptische erfgoed. Er zijn zoveel Egyptenaren.

En verder: Al-Bahnasa, El-Kurru, Saqqara.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Sumerisch bier: weinig nieuws maar wel amusant. En blijkbaar niet zo smakelijk.

Oude spionagefoto’s zijn nuttig om antieke sites te bestuderen.

Gaat het nu dan toch gebeuren? Gaat het museum van Bagdad weer open? Het is niet voor het eerst dat het wordt aangekondigd.

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Heerlijke ontdekking: een papyrus waarin een worstelwedstrijd wordt “geregeld”.

Wie Grieks leert, dachten de romantische filosofen van vroege negentiende eeuw, gaat ook denken als een Griek en wordt even creatief. Dat idee krijgt ineens een grappige nieuwe draai.

En verder: een buste van Alexander op Cyprus en een facelift voor de Karyatiden.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Ontdekkingen en ontdekkinkjes deze maand: Florence, Ostia, Plovdiv, Pompeii (voorspelbaar) en Sapareva Banya.

Byzantijns: overzicht van de Yenikapi-opgravingen in Istanbul.

Plus het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Loanhead en Puddletown.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Dit is om helemaal blij van te worden: een Romeins marskamp, helemaal in Thüringen. De enige in de teksten genoemde expeditie in die contreien is die van Drusus in 9 v.Chr., maar misschien moeten we overwegen dat de Romeinen veel meer aanwezig zijn geweest in het Overrijnse dan op grond van de geschreven teksten wordt aangenomen (meer).

Een leuke ontdekking in het Limburgse Echt, waar een schat met munten van Constantijn III (r.407-411) bewijst dat deze heerser serieus werk heeft gemaakt van het herstel van de Rijngrens, wat op zijn beurt bewijst dat de Romeinse bestuurlijke aanwezigheid in onze contreien een paar jaar langer langer duurde dan tot nu toe werd aangenomen.

Een soortgelijke vondst op het Utrechtse Domplein, waar enkele munten helpen de bouwgeschiedenis van de oudste kerken ter plekke te reconstrueren.

En verder: Bursa, Heffen en Remagen.

======================================

DE VROUW VAN JEZUS

Nog even wat nasleep van het Evangelie van de Vrouw van Jezus. Anderhalf jaar geleden wisten we al dat het een vervalsing moest zijn omdat de tekst een fout bevatte die bewees dat ze was overgeschreven uit een modern boek. De schade was toen al groot, omdat de snipper bleek te zijn aangekocht op de zwarte markt, omdat publiciteit was gezocht om fondsen te verwerven en omdat de publicatie onnadenkend was aangenomen door een wetenschappelijk tijdschrift, uitgegeven door de toch vrij prestigieuze Harvard-universiteit.

Er werd een onderzoek aangekondigd waarvan meteen werd geconstateerd dat het weinig zou opleveren omdat de authenticiteit nooit kon worden bewezen. Alles wat aan een echt oude tekst echt oud oogt, is immers na te maken (lees maar). Het leek een manoeuvre om de zaak tot Sint-Juttemis weg te agenderen, maar er kwam wel degelijk een uitslag – en die loog er niet om.

Zoals we vorige maand berichtten, kon het in elk geval niet gaan om een evangelie en was de tekst geschreven op niet-antiek papyrus. Negerend dat een spelfout al de “smoking gun” was die de vervalsing bewees, bracht Harvard naar buiten dat de tekst, omdat niet kon worden bewezen dat ze een moderne vervalsing was, authentiek moest zijn en terugging op een antiek origineel.

De gedachte dat de hedendaagse universiteit bluft en niet argumenteert, is moeilijk te accepteren. Een deel van de pers gaf Harvard teveel krediet, maar deze maand kwam men erop terug en volgden nog twee onaangename onthullingen, waarmee de reputatie van de papyrologie definitief naar de gallemiezen werd geholpen. In de eerste plaats: de papyrus is afkomstig uit een verzameling waar minimaal één simpel te herkennen vervalsing bij zat. In de tweede plaats: de betrokken onderzoekers lieten zich opjagen doordat ze – je verwacht het niet – een televisiedeal hadden.

We hebben te maken met het grootste oudheidkundige schandaal sinds de Golb-affaire en uw redacteur vraagt zich af wat iemand op dit moment beweegt stofwolken op te gooien over het seksisme in een deel van de berichtgeving. Daarover mag best een boom worden opgezet, maar laten we nu éérst uitzoeken hoe de papyrologie haar respectabiliteit herwint.

Tot het zover is, is sarcasme op zijn plaats en dat komt in het Duits uiteraard het best tot z’n recht.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

Een kwakhistoricus koopt in Egypte mummiemaskers, die zijn opgebouwd uit een soort papier-maché, en dus uit oud papyrus. Daarop kunnen teksten staan geschreven. Dus sloopt hij dat masker. Filmpje hier. Vervolgens blijkt hij zo enkele oude evangelie-teksten te hebben gevonden. We mogen aannemen dat vanaf nu geen enkel mummiemasker veilig is.

Een beetje gevaarlijk bericht: het gebeente van een gekruisigde, gevonden in Jeruzalem, zou dat kunnen zijn van de laatste Hasmonese koning. Ieders hoaxradar slaat nu wijd uit, maar echte onzin staat niet in het bericht, met het slotcommentaar als mogelijke uitzondering.

Lezing van Aren Maier over de Filistijnen: het duurt ruim een uur maar daarna ben je ook weer helemaal bij.

Jeruzalem: een onduidelijk verhaal over de Klaagmuur en een heel duidelijke (en meteen omstreden) claim dat de stad van David is gevonden.

En verder: speculaties over de plaats waar de Horeb/Sinai lag, Nablus, de mogelijk oudste afbeelding van Christus en de Golanhoogte – waarvan u de dubbele politieke bodem wel zult herkennen.

======================================

BOEKEN

[De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Lujzika Adema van Kooten van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.]

Eerder al de nieuwe boeken van Philip Hardie, Michael Scott en Trevor Bryce, in deze editie meer grote namen. En in de top 5 is de nummer 1 niet alleen vervangen, maar zelfs geheel verdwenen.

Wie waren de zogenoemde Zeevolken en in hoeverre waren zij verantwoordelijk voor de beëindiging van de bloeiende samenlevingen van de Late Bronstijd? 1177 B.C. The Year Civilization Collapsed van Eric H. Cline heeft niet alleen een spannende titel, maar is volgens kenners ook erg goed. Lees hier een recensie.

Een andere ramp, een andere tijd. In From Pompeii onderzoekt Ingrid D. Rowland het naleven van Pompeii. Geleerd, persoonlijk en goed ontvangen (zie deze recensie, bijvoorbeeld).

Robert Nouwen schetst in Onderdanen van de keizer een alternatieve geschiedenis van het Romeinse Rijk: niet aan de hand van de grote mannen, maar aan de hand van gewone burgers. Een beetje zoals Invisible Romans van Robert Knapp, maar meer op basis van inscripties.

In zijn nieuwste boek gaat Robin Waterfield, bekend van bestsellers over antieke filosofie en mythen, in op de Romeinse verovering van Griekenland: Taken at the Flood.

Een nieuwe complete, diepgravende én vermakelijke geschiedenis van de filosofie: Peter Adamson werkt aan een uitvoerige reeks bij Oxford, waarvan het eerste deel zojuist is verschenen: Classical Philosophy. Het beslaat de periode van Thales tot en met Aristoteles.

Barbara Graziosi, die eerder bij Cambridge een GreenYellow verzorgde voor boek 6 van de Ilias, heeft nu een wat toegankelijker boek over de Goden van Olympus geschreven. Liever in het origineel lezen? The Gods of Olympus is er ook.

Een nieuwe Top 5, met oude bekenden in nieuwe volgorde:

  1. Confronting the Classics van Mary Beard stond vorige keer nog op twee, maar is inmiddels doorgestoten naar de eerste plaats.
  2. Van tiplijst naar tweede plaats: het boekje dat Ineke Sluiter schreef over Socrates.
  3. Evenals de tentoonstelling in Parijs is de rijk geïllustreerde catalogus van Moi, Augusteeen succes.
  4. Nog steeds in de top 5: Vincent Huninks nieuwste Seneca-vertaling Ware Geluk.
  5. De hekkensluiter deze week is Dennisons Twaalf Caesars.

======================================

DWAASHEID

Ach ja, de Bijbel, die hebben we nooit helemaal goed begrepen. Gelukkig heb je geen opleiding nodig om te decoderen wat de feitelijke strekking is.

======================================

INTERNET

Het NINO (Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten) wordt vijfenzeventig en stelde enkele digitale boeken ter beschikking: daar.

======================================

OVERLEDEN

Eerder deze week overleed Maurice Casey, die belangrijk onderzoek deed naar de Aramese achtergrond van het Nieuwe Testament. Zijn laatste boek is misschien zijn belangrijkste: Jesus: Evidence and Argument or Mythicist Myths? Hij richtte zich daarin op theorieën over Jezus als niet-historisch personage (maar mythologisch verzinsel), weerlegde de gedachtegangen en wees erop dat veel Jezussceptici denken als fundamentalisten.

======================================

EN TOT SLOT

De gevaren van een verkeerde beroepskeuze. Word dan ook geen archeoloog.

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer IBAN NL26 INGB 0670 7911 21 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel. (Als u niet in Nederland woont: BIC/SWIFT INGBNL2A.)

« Older entries