Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het is inderdaad zo dat Johannes zichzelf niet noemt in zijn eigen evangelie. Wel zijn er verwijzingen zoals de inzenders noemden. Hetzelfde zien we overigens ook bij Markus die zichzelf niet bij name noemt in zijn evangelie.

De vraag van deze week:

De vraag van deze week is of het huren van huizen ook al in de Bijbel voorkomt. En als dat zo is, waar dit wordt genoemd.

Share/Bookmark

Nu wil het geval dat er speciaal voor predikanten en kerkelijk werkers van de Protestante Kerk Nederland zo’n reis wordt georganiseerd door J.A. Berkheij. Naast natuurlijk heerlijk genieten van de verschillende Bijbelse plaatsen zullen de deelnemers ook een dagje praktijkervaring opdoen door onder leiding van prof. dr J.K. Zangenberg en dr. S. Münger te werken bij de opgraving van Horvat Kur, een klein dorpje nabij het meer van Galilea.

Het mooie van dit alles is dat de studiereis is geaccrediteerd door de Protestante Kerk Nederland voor de permanente educatie voor predikanten en kerkelijk werkers en dat deelname aan de studiereis wordt gewaardeerd voor 3 studiepunten of 84 SBU.

Voor meer informatie zie de website van J.A. Berkheij.

Share/Bookmark

Wanneer we nu de zuidelijke hemel bekijken, dan blijkt dat driekwart daarvan geen heldere sterren bevat; het overige deel bevat echter juist zeer heldere sterren. Op een gebied ter grootte van slechts 1/30 deel van de gehele hemel vindt men hier vijf sterren van magnitude 1, terwijl er totaal slechts een twintigtal sterren van deze magnitude zijn. Verder bevinden zich hier nog eens ongeveer vijf van de 60 sterren die helderder zijn dan magnitude 2. Tot slot bevindt zich hier het helderste deel van de Melkweg en zijn er vele sterren te zien in allerlei helderheidsgradaties. Dit is, kortom, één van de meest heldere plekken aan de sterrenhemel.

Sommigen stellen dat het bij de ‘Kamers van het Zuiden’ gaat om een gedeelte van de zuidelijke hemel dat nu niet meer te zien is in Israël. Dit komt, verklaren zij, door de precessie van de aarde. Als dit inderdaad zo is, kan men na de identificatie van het sterrenbeeld Chadre Theman berekenen wanneer dit nog wel in Israël te zien was. Op grond hiervan kan dan worden bepaald wanneer Job leefde en aan de hand daarvan kan men afleiden wat de laatst mogelijke datum is waarop het boek Job geschreven kan zijn.

Share/Bookmark

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het was koning Zimri, van het tien stammenrijk, die nadat hij in het nauw was gedreven zich opsloot in zijn paleis en deze in brand stak (1 Kon 16:18).

De vraag van deze week:

In de verschillende evangeliën worden de diverse discipelen genoemd, in het ene evangelie meer dan het andere. Nu is het zo dat Johannes in één evangelie helemaal niet bij name wordt genoemd.

Share/Bookmark

We zijn nu beland op het punt waar ons onderzoek begint. Alle eerder genoemde sterrenbeelden waren redelijk gemakkelijk te bepalen en waren allemaal in het noordelijk gedeelte van de sterrenhemel te zien of maakten deel uit van de dierenriem. En zijn ook voor ons bekende beelden.

In Job 9:9 vinden we tot slot ook een verwijzing naar een sterrenbeeld met de intrigerende naam ‘de binnenkameren van het Zuiden‘ en de meeste vertalingen komen niet verder dan een ’sterrengroep in het Zuiden’ of een ’symbolische verwijzing’ naar de zuidelijke sterren die niet (meer) te zien zijn. En daar zit het probleem deze sterren zijn niet te zien vanuit Nederland of tegenwoordig uit het gebied waar men denkt dat Job woonde.

Voordat we een proberen te achterhalen wat de ‘de binnenkameren van het Zuiden‘ zijn, zal eerst onderzocht moeten worden wat de betekenis is van de grondtekst en hoe de verschillende vertalingen dit interpreteren.

In het Hebreeuws staat er Chadre Theman. Het woord Chadre is afgeleid van de stam Cheder en betekent een kamer en dan speciaal de binnenste kamer van een huis of een tent (cf. Gen. 43:30; Richt.16:9,12). Metaforisch wordt het woord ook gebruikt voor het binnenste van de buik (cf. Spr.18:8; 26:22).

Het woord Theman betekent letterlijk ‘datgene wat gesitueerd is aan de rechterkant‘. De oude Joden oriënteerden zich op het Oosten, en wat aan de rechterkant ligt is in dat geval het Zuiden (cf. Ex. 26:18,35; 27:9). Men kan daarom dit woord het beste vertalen met ‘het zuiden‘. Zo wordt de zuidenwind aangeduid als Ruach theman (cf. Ps.78:26; Hoogl.4:16). Als we nu de verschillende vertalingen bekijken, zien we dat de LXX dit vertaalt met tameia Notou en de Vulgata met interriora Austri. Beide vertalingen geven een zo letterlijk mogelijke vertaling van het woord. De King James geeft evenals de Statenvertaling ‘chambers of the south’, terwijl de Good New Bible vertaalt met ’stars of the south’. Bij bestudering van andere vertalingen blijkt dat allen een soortgelijke omschrijving geven.

Als we lezen wat in Job 9 aan vers 9 voorafgaat, zien we een beschrijving van Gods grootheid: verschuivingen van bergen, aardbevingen, het opkomen en ondergaan van de zon en de sterren, de scheidingen tussen de aarde en de zee. Daarna volgt een opsomming van de meest schitterende sterrenbeelden die er aan de hemel te zien zijn. Wat opvalt is dat er alleen gesproken wordt over fysieke zaken en niet over geestelijke of symbolische zaken. We moeten dus op grond van de context wel concluderen dat ook de ‘Chadre Theman‘ een fysiek verschijnsel is. Met andere woorden, de ‘Chadre Theman‘ is waarschijnlijk een sterrenbeeld dat aan de hemel te zien is, net als de Grote Beer, Orion en de Pleiaden.

Nu we weten dat er daadwerkelijk gesproken wordt over een sterrenbeeld of een groep sterren, moeten we dus onderzoeken waar de locatie van dit sterrenbeeld is en wat de hedendaagse benaming is voor dit object. Gezien de benaming moeten we in het Zuiden zoeken en wel naar een object dat net zo schitterend is als de andere genoemde sterrenbeelden.

Sommige geleerden stellen dat het gaat om ’sterrenbeelden van de zuidelijke Dierenriem’ en vermelden Scorpio, de schorpioen, als mogelijke kandidaat. Dat is echter niet waarschijnlijk. De bekende joodse astronoom Aben Ezra identificeert Scorpio of Antares, de helderste ster, met de in Jesaja 13:10 genoemde K’esil. De Joden kennen in het algemeen dit sterrenbeeld als ‘Akrabh (Schorpioen, cf. de Dode Zeerol 4Q318) en claimen dat het op de banier van de stam Dan staat, wiens stamvader als ‘een slang is aan de weg’ (Gen.49:16,17). De rabbijn Rashi ziet in deze slang een basilisk, een schorpioenachtig wezen waarvan het gif zo dodelijk is dat zowel man als paard aan de beet sterft (cf. Plinius, Natuurlijke Historie, VIII.33). Sir William Drummond stelt dat Scorpio in de dierenriem zoals de ‘patriarch Abraham’ die kende een adelaar was. Hierbij moet men dan bedenken dat schorpioenen vroeger werden voorgesteld als slangen en als adelaars. Enige verbinding met de ‘Kamers van het Zuiden’ ziet hij niet.
Andere geleerden, zoals Patten, denken dat het gaat om het zuidelijk deel van de Melkweg. Weer anderen achten de uitdrukking te vaag om te verwijzen naar een speciale ster of groep van sterren, en stellen dat het een algemene uitdrukking is voor sterren aan de zuidelijke hemel. Weer anderen identificeren de ‘Kamers’ met de kamer waaruit de wervelwind Ruach theman komt (Job 37:9).

Hoewel er verschillende meningen zijn, is iedereen het er over eens dat het gaat om een groep sterren die zeer helder moet zijn en die gemakkelijk te herkennen moet zijn geweest voor tijdgenoten van Job. Dit baseert men onder andere op het feit dat de andere genoemde sterrenbeelden ook zeer helder zijn. Sommigen verwijzen naar de Babylonische astronomie. Daarin is namelijk geen Zuidpool die correspondeert met de Noordpool, maar daarentegen is er wel een gebied dat Ea wordt genoemd en dat ver aan de zuidelijke hemel wordt gesitueerd. Men denkt dat Job met de term Chadre Theman dezelfde sterrenbeelden bedoeld. Interessant is echter dat allen stellen dat het om een of meerdere sterrenbeelden of sterren gaat die ver aan de zuiderhemel te zien zijn.

Share/Bookmark

Prediker 1:13 (NBV)

Ook hier komen we weer een lastige tekst tegen, de schrijver heeft iedere vorm van wijsheid onderzocht. Volgens de woordenboeken is wijsheid of levenswijsheid de kunst om in alle levensomstandigheden juist te oordelen en te handelen. Maar het Hebreeuwse betekenis is dieper en geeft ook de wetenschap, de kennis van zaken aan, waarmee dan wordt bedoeld dat je het ook echt begrijpt.

Net als de vele passages “onder de zon” die we in dit boek vinden, slaat de passage “onder de hemel” op het menselijk perspectief van het leven op aarde zonder de hulp van een speciale openbaring van God. En vanuit dit menselijk perspectief blijkt dat het een trieste, treurige bezigheid is, of zoals er letterlijk staat “een kwade bezigheid”. In 4:8 wordt het gebruikt als parallel met dat het “nutteloos” is. Iedere activiteit van de mens is uiteindelijk zinloos als het op eigen kracht, zonder Gods openbaring, gebeurt en om die reden is het nog zinlozer om deze activiteiten te onderzoeken.

Salomo, was als koning, in een unieke gelegenheid om mensen te ondervragen en hij zal stellig hebben gezien dat veel kennis, wijsheid is gebaseerd op verkeerde veronderstellingen, hij zal hebben gezien dat de mens deze vaak misbruikt om eigen voordeel eruit te trekken, of erger de wijsheid misbruikt om andere mensen verkeerd te informeren. Uiteindelijk zal blijken dat dit allemaal tevergeefs zal zijn, de waarheid zal toch boven water komen en als je serieus op onderzoek gaat zul je merken dat alles maar zeer tijdelijk en vluchtig is. Het is om die reden dat Salomo zegt dat dit onderzoek een kwade zaak is. Echter zou je dit onderzoek uitbreiden en ook Gods openbaring erbij betrekken dan komt alles plotseling in een heel ander perspectief te staan. Je ziet dat zaken die eerst nutteloos zijn, plotseling er wel terdege toe doen. Terwijl aan de andere kant je zult merken wat de mens werkelijk ertoe drijft met zijn handelingen.

Share/Bookmark

Het Griekse woord he’geomai dat hier gebruikt wordt heeft de betekenis van “leiden” en dan moet je denken aan mensen die regeren, gezag hebben over of bevelen geven, zoals vorsten, bestuurders en politici. Daarnaast werden ook mensen die leiding geven in een raad of vergadering zo genoemd.  In deze tekst gaat het dan ook over degenen die leiding hebben in een kerkelijke gemeente. Daarnaast valt op dat steeds in het meervoud wordt gesproken omdat in die tijd er meerderen waren die in de gemeente leiding gaven, sommigen heel praktisch door eten te verdelen onder de armen, anderen zorgden voor het gebouw en weer anderen gaven Bijbels onderricht. Hoewel sommige van deze taken zeker ook tegenwoordig nog door een voorganger wordt gedaan, moet men wel constateren dat het steeds meer een one-man-show is geworden waar de rest van de gemeente naar luistert. Steeds vaker komt het voor dat niemand op de voorganger na iets heeft, terwijl in de Bijbel toch iets anders staat: Ieder heeft iets (1 Cor. 14:26).

De reden is heel praktisch, het is een zeer zware taak voor één persoon om een gehele gemeente te leiden en het gevaar is zeer groot dat de (verkeerde) visie van zo’n persoon belangrijker wordt dan wat in de Bijbel staat. In het verleden zagen we al dat dit tot machtsstrijden in de gemeente gaf (ben van Apollos, ben van Paulus, etc.), meerdere sprekers heeft dan voor dat de toehoorders meerdere visies horen en evenwichtiger zullen worden in hun geloof, omdat wat ze horen kunnen toetsen aan die van de anderen en nog belangrijker aan de Bijbel. Vandaar dat vroeger de nadruk van het preken meer op “leren” lag, er wordt onderricht gegeven (iets wat tegenwoordig is verdrongen door de Bijbelstudie, die helaas maar al te vaak ook geen echte studie meer is). En omdat hierdoor iedereen door dit onderricht zelf ook weer aan anderen onderricht konden geven, was het mogelijk dat iedereen iets had. Vroeger was het niet zo dat een enkeling ervoor ging studeren, maar iedereen werd opgeleid en dat deze zelfs op een gegeven moment weer werden uitgezonden naar andere plaatsen om daar het evangelie te verkondigen (Hand. 15:22).

Nu was dit absoluut geen uitvinding van de christenen, want ook bij de Joden zagen we deze gewoonte. Het was om deze reden dat Jezus in de tempel met de schriftgeleerden kon praten en later toen Hij volwassen was in verschillende synagogen voorging. Ook bij Paulus en andere apostelen zien we dat ze in vreemde synagogen voorgingen. Niet omdat ze alleen predikers waren, maar omdat het de gewoonte was dat iedereen op basis van Gods Woord iets mocht verkondigen.

Later toen het analfabetisme steeds groter werd onder de bevolking, zie je dat de weinigen (meestal monniken) steeds meer de leiding namen. Maar helaas in plaats van de toehoorders te leren lezen en ze aan te moedigen om ook zelf aan de discussies deel te nemen, werd de afstand tussen de kansel en de stoelen vergroot. Ook tijdens de Reformatie werd deze kloof niet gedicht, hoewel in eerste instantie deze wel een aanzet gaf dat alle christenen weer hun zegje mochten doen. Is het dan totaal verkeerd dat er dan in iedere kerk of gemeente maar één voorganger is. Je zult mij als laatste horen dat dit niet zo is, maar hun taak is wel om ervoor te zorgen dat de gemeente weer de Bijbel gaat bestuderen en mondig wordt gemaakt om ook het Woord van God te verkondigen.

Share/Bookmark

Pleïaden

Het derde sterrenbeeld is de Pleïaden die Kimah “parels” wordt genoemd. Het is een groep, bestaande uit meer dan 3000 sterren die relatief dicht bij elkaar staan en omringd zijn met allerlei reflectienevels. Dat wil zeggen dat de ruimte tussen de sterren vol is met materie welke zichtbaar is door het licht van de sterren. Hierdoor lijkt het alsof ze met elkaar verbonden zijn door nevelige draden of koorden. Doordat ze dicht bij elkaar staan is de invloed van de zwaartekracht te merken in de structuur van de nevels.

Nu zijn de Pleïaden goed met het blote oog te zien, echter de nevels zijn te vaag om zonder hulpmiddelen waar te nemen. Met het blote oog zijn slechts een 6-tal sterren te zien, of als je zeer goede ogen hebt meteen een stuk of 12. De vraag is of in onze Bijbeltekst deze reflectienevels worden bedoeld die de sterren bij elkaar lijken te houden zoals sommigen beweren.
Echter ook hier is het logischer dat er sprake is van poëtisch taalgebruik en dat de banden alleen maar een aanduiding is omdat de sterren zo dicht bij elkaar staan.

Mazaroth

Dit sterrenbeeld in Job 38 is al wat lastiger, tegenwoordig vertalen we het meestal met Dierenriem omdat dit het meest waarschijnlijke is, en er zijn boeken vol geschreven wat het allemaal niet is. In ieder geval het gaat om iets wat niet altijd te zien is en waar in 2 Kon. 23:5 tegen wordt gewaarschuwd om niet te aanbidden. Opvallend is dat in dit vers meestal Mazoloth wordt vertaald met sterrenbeelden of de planeten. Voor onze zoektocht is het enige wat van belang dat het iets was ter hoogte van de Dierenriem, welke een reeks sterrenbeelden zijn waar de zon, maan en planeten vanuit ons gezichtspunt op aarde door heen lijken te gaan. Tegenwoordig zijn ze vooral bekend omdat ze in allerlei horoscopen worden genoemd.

Share/Bookmark

Ook van het tweede sterrenbeeld, Orion, zijn meer gegevens bekend. In het Hebreeuws werd Orion Khasil “de dwaas” genoemd omdat hij het hele jaar achter zijn prooi de Stier aanging zonder deze ooit te vangen. In Job 38 lezen we over de ketens/strengen van dit sterrenbeeld. De schrijver van het boek doelt met de strengen van Orion op de sterren van de gordel, Alnitak, Alnilam en Mintaka. In tegenstelling tot de Pleïaden staan de sterren van Orion alleen optisch bij elkaar. Sommigen (Hobrink) gaan uit van de idee, dat met het ontbinden van deze gordel wordt bedoelt dat de sterren zich steeds verder uit elkaar bewegen. Nu is het zo dat niet alleen deze sterren, maar ook verschillende andere sterren zich bewegen vanuit een centrum, waar de Orion-nevel zich bevind. Deze sterren worden ‘runaway stars’ genoemd en de bekendsten zijn AE Aurigae, 53 Arietis en μ (mu) Columbae. Om deze beweging en dus de verandering van de posities van de sterren in het sterrenbeeld Orion op te merken, zou men als waarnemer miljoenen jaren moeten leven. Tegenwoordig kan men dit doen door middel van computersimulaties.

De vraag is dan ook of in deze passage deze eigen beweging van de sterren wordt bedoeld, wat de hoofdpersoon uit ons verhaal onmogelijk kon weten. Computers waren er toen nog niet en er zijn geen eerdere vermeldingen van wijzigingen van sterposities dan sinds de Almagest van Ptolemaeus ( ~150 n.C.) door de Joden, Grieken en later ook anderen werd herzien. Zelfs als Job nu, 4000 jaar later, nog steeds zou leven, dan zou hij met het blote oog geen verschil zien in de positie van de genoemde sterren

Logischer is dan ook dat we in deze tekst een poëtisch taalgebruik moeten zien en omdat de sterren Alnitak, Alnilam en Mintaka schijnbaar op één lijn staan en daarmee de suggestie wekt dat ze door een ‘koord’ bijeen worden gehouden.

Share/Bookmark

Als het boek Job oud is, zijn er mogelijkheden om dit te bewijzen. Temeer daar verschillende critici beweerden dat het boek vrij jong was. Om dit alles tot in detail te bespreken daar is de tijd te kort voor daarom wil ik me slechts richten op de astronomie van Job en hoe ik in mijn zoektocht naar de ouderdom van Job een paar interessante zaken tegenkwam. Als eerste zal een kort overzicht worden geven van de genoemde sterrenbeelden om daarna dieper in te gaan waarom het boek Job volgens deze sterrenbeelden oud is. In geen enkel Bijbelboek komen we zoveel verwijzingen tegen van sterrenbeelden als in Job. Zo lezen we in Job 9:9 De Grote Beer heeft hij gemaakt, en Orion, de Pleïaden en de sterren van het zuiden. En in Job 38:31-32 Kunt u de banden van het Zevengesternte vastbinden, of de ketenen van de Orion losmaken? Kunt u de Mazzarot tevoorschijn laten komen op zijn tijd, en kunt u de Wagen met zijn kinderen leiden? De eerste tekst is al interessant omdat daarin een paar bekende sterrenbeelden (een groep sterren die door de mensen bijeen gevoegd zijn om ze makkelijk te herkennen) worden beschreven die over de hele sterrenhemel staan verspreid. Zo staat de Grote Beer (het steelpannetje) in het hoge noorden, Orion en de Pleïaden in het midden (de Dierenriem) en “de sterren van het zuiden” in, zoals we later zullen zien en zoals de naam al zegt in het verre zuiden. Job geeft hier richting zijn vrienden aan dat de hele sterrenhemel door God is geschapen. Dat er maar 4 worden genoemd wil niet zeggen dat er niet meer sterrenbeelden bekend waren. Want in Job 26:13 lezen we over een ander sterrenbeeld: Met Zijn adem blaast Hij de hemel schoon, Zijn hand doorboort de kronkelende slang.

Het verhaal van Job speelt zich af in het Midden-Oosten en als men met een karavaan door de woestijnachtige gebieden ging was het noodzakelijk om de juiste richting op te gaan. Het herkennen van de sterren was daarbij van levensbelang, net zoals in de zeevaart men vroeger navigeerde op de sterren. Zo wist men aan de hand van de positie van de Grote Beer waar het noorden was en op die basis konden de karavanen door de woestijn heen navigeren. In de grondtekst staan natuurlijk andere exotische namen en uit de vertalingen blijkt al dat men niet altijd wist welk fenomeen aan de hemel werd bedoeld. De Grote Beer (ons steelpannetje) is nog een makkelijk sterrenbeeld om te bepalen en werd de ‘Ash “dochters” genoemd. In Job 38 wordt een meer specifieke beschrijving gegeven van dit sterrenbeeld en daaruit kunnen we opmaken dat het een heldere ster die omringd was door andere minder heldere sterren die dan “zijn kinderen” worden genoemd. Deze heldere ster is Arcturus. Uit andere oude bronnen weten we dat de volledige naam van dit sterrenbeeld de Banat Na’ash al Kubra “de dochters van de lijkbaar” werd genoemd. Een inderdaad lijkt het sterrenbeeld op een wagen waarop de doden werden vervoerd en de dochters zijn dan de klaagvrouwen die er achteraan liepen.

Share/Bookmark

Iedereen denkt bij het Bijbelboek Job aan een epos waarin het lijden wordt beschreven. Gaan we de diverse dialogen tussen Job en zijn vrienden en later ook met God bestuderen dan valt op hoe vaak voorbeelden uit de natuur worden genoemd.

De vraag die mij vaak wordt gesteld is waarom we ons hiermee bezig zouden houden, de Bijbel is toch een geestelijk boek en om die reden is het zinloos om je met aspecten zoals de natuur bezig te houden. Natuurlijk is de Bijbel in eerste instantie een geestelijk boek, het is het Woord van God dat we hebben gekregen en het mooie is dat er veel wordt uitgeweid over de schepping en hoe de mensen ten tijde dat de Bijbel werd samengesteld leefden en dachten over deze schepping. En het is om die reden dat we ook nu nog hiervan mogen genieten, dat we ook de aspecten over de natuur die in de Bijbel beschreven is mogen bestuderen. Als eerste valt dan bijvoorbeeld de woestijnachtige gebieden waar de vrienden van Job vandaan kwamen op.

Daarnaast is er nog een ander aspect in Job die de bestudering van dit boek zo interessant maakt. Iedereen heeft wel eens gehoord van die reusachtige dieren die de Behemoth of Leviathan (Job 40) werden genoemd en welke vaak worden vertaald met nijlpaard, krokodil of een ander dier. Maar de beschrijving is zo vreemd dat het wel om een ander dier moet gaan, want je kunt van een nijlpaard niet zeggen dat hij een staart heeft als een cederboom. Misschien waren het zoals in sommige theorieën wordt gesteld dinosauriërs.

Ook vinden we in Job beschrijvingen van rivieren die vol met donker ijs en sneeuw zijn (hfd 6:16-17) die even snel weer verdwijnen, ook dit is vreemd want in het Midden-Oosten komt maar weinig sneeuw voor en rivieren waar ijs in drijft komen al helemaal niet voor. En zo zijn er vele verwijzingen waardoor het lijkt of het klimaat toen compleet anders was. Toen ik jaren geleden dan ook voor het eerst Job kritisch ging lezen vroeg ik me af wat dit allemaal te betekenen had, kon het zijn dat dit boek net na de zondvloed was geschreven gezien de catastrofale gebeurtenissen die worden genoemd? Als dit zo was, dan moet het een van de oudste gedeelten uit de Bijbel zijn. En de vraag die ik me stelde, zijn er mogelijkheden om dit te bewijzen. Temeer daar verschillende critici beweerden dat het boek vrij jong was.

Een volgende keer gaan we verder.

Share/Bookmark

Jona Lendering (redactie)

========================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Verschillende artikelen: een Achaimenidisch reliëf bij Gardanah Gavlimash, de Siloam-inscriptie uit Jeruzalem, een stuk over het manicheïsme (dank aan Michel Gybels) en een lang stuk over Lambaesis-inscriptie.

========================================

EGYPTE

Een jaaroverzicht van de Egyptische archeologie, met een flauwe grap over de vloek van de farao. Ondertussen blijven de toeristen weg, zoekt men verbrande boeken bij elkaar, wordt er nog altijd gegraven (mooie foto), al is het de vraag of je daar nou echt vrolijk van wordt.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1, 2, 3.

Juist nu u begon te vrezen dat u nooit meer van hem zou vernemen, is daar plotseling, onvermijdelijk als vanouds, onze doctor Zahi Hawass, die bescheiden opmerkt dat hoewel de dingen altijd veranderen, hij de enige is die de Egyptische geschiedenis begrijpt omdat hij het verleden echt kan zien.

En verder: nog eens die zeventien piramiden die op satellietfoto’s waren ontdekt, het Dal der Koningen, nog eens (KV 64), een tempel in Meroë (Soedan dus), Fayyum, Fayyumportretten, en de prangende vraag wat een wiwi is.

========================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Ook deze maand weer wat voorwerpen die aan Iraakse musea worden teruggegeven.

Je wordt helemaal blij als je leest dat de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië verzeild lijken te zijn geraakt in een archeologische ruzie over de vraag waar de dromedaris is gedomesticeerd is. Onlangs waren de Saoedi’s aan de beurt, deze maand de Emirati’s, en wij zijn de lachende derden, met meer informatie dan we ooit hadden over een belangrijke maar onderbelichte regio. En er komt nog een museum bij ook!

Vorige maand hadden we een artikel over gleuven in rotsen bij Jeruzalem; deze maand een antwoord. Ook meer nieuws over dat zegel waarover we vorige keer al schreven: 1, 2.

De grens tussen archeologie en politiek valt geheel weg in dit artikel over de vondst van een Byzantijnse stempel met een afbeelding van een menora. U hoeft niet meer dan de titel te lezen. Vergelijk.

En verder: Aleppo, de Merneptah-Israël-inscriptie, Tel Dan, Ninive, Tekoa, Arbela, Sanaa, monumentenbeleid in Jordanië (pagina laadt langzaam), Bosra, als bier geen bier blijkt te zijn, antieke raadsels, zomaar wat kleitabletten en een lief artikel over een Koerdisch privémuseum.

========================================

GRIEKENLAND en TURKIJE (en wijde omgeving)

Jaaroverzicht van de Griekse archeologie in 2011: tien ontdekkingen. En een jaaroverzicht van Bulgarije.

Twee scheepswrakken bij Kreta. Daarover gaan we hopelijk snel meer van horen.

Hé, de Elgin Marbles. Die waren we al weer enkele nieuwsbrieven lang kwijt. Het schrijnende contrast is hier.

Een Griekse tempel met doe-het-zelf-instructies, en een Griekse tempel in de verkoop (of niet).

En verder: Pafos, Perperikon, Kirsehir, Santorini, Constantinopel (meer).

========================================

ROME EN ZIJN RIJK

Gemengde berichten uit Libië (meer; meer; meer).

Leuk artikel over vier keizerinnen (Plotina, Marciana, Matidia en Sabina).

De Eerste Hoofdwet van de Archeologie schrijft voor dat als je niet wat iets is, het wel religieus zal zijn. Een illustratie uit Engeland.

En verder: Etruskische graven in Viterbo, Capua, Pompeii, Ostia (leuke foto’s), het spelbord van een astroloog, Jableh, Deguech.

========================================

BENOORDEN DE ALPEN

Als reactie op de vorige nieuwsbrief, waarin een vermelding stond over antieke Moezelwijn, wees een abonnee erop dat het toch echt ging om wijn uit de Pfalz. Oeps. Daar is nog een boel over te zeggen, kijk maar.

De perfect bewaard gebleven Romeinse helm uit Hellaton was deze maand moeilijk te missen.

Een penning wordt gepresenteerd als een toegangsbewijs voor een Londens bordeel. Het kan waar zijn, maar uw redacteur heeft er zo zijn twijfels bij.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Must Farm en (ernaast) Peterborough, Caerleon en een curieus artikeltje over de Muur van Hadrianus.

En verder: Deinze, Valkenburg (ZH), Arkum, Krefeld-Gellep.

========================================

JODENDOM EN CHRISTENDOM

De vondst van joodse teksten in Afghanistan was al vrij sensationeel. Inmiddels wordt duidelijk dat daaronder een onbekend werk is van de Saadia Gaon, een invloedrijke joodse denker uit de negende eeuw, die Griekse filosofische ideeën introduceerde in de rabbijnse traditie (meer).

Simpele vragen kunnen de leukste zijn: waarom is Jezus vanaf de zesde eeuw afgebeeld met lang haar en dito baard, terwijl niemand er destijds zo uit zag?

Ontdekking van een oud manuscript van de Brief aan de Romeinen.

========================================

OVERIG

Het grote publiek uitleg geven over de Oudheid kent een eigen problematiek. Het NRC Handelsblad gaf uw redacteur extra ruimte om de problemen eens te benoemen aan de hand van een boek dat in elk geval opvallend weinig feitelijke onjuistheden bevat. De conclusie is echter somber: om een voldoende goed boek te produceren, moet het wetenschapsbeleid worden omgegooid – niets minder.

Dit scoort hoog op de Ktesias-schaal voor slechte archeologische berichtgeving: je vindt een graffito met een alfabet, en concludeert dat de Bijbel dus al in de tiende eeuw v.Chr. geschreven kan zijn. Het is niet helemáál onwaar, maar totaal irrelevant.

Het Romeinenfestival is dit jaar in het weekend van 2-3 juni.

En verder: geschiedenis van de lippenstift, zijde, prietpraat over de toepassing van moderne technieken in de archeologie (“this marriage of social and natural sciences is an emerging discipline”), een interview met Aren Maeir, mooie panorama’s, en tot slot archeologie en mensenrechten.

========================================

DWAASHEID

De Bijbelcode! Die hadden we in alle voorgaande afleveringen van deze nieuwsbrief nog niet gehad.

========================================

INTERNET

Ook deze maand weer allerlei digitaliseringsprojecten, zoals een volledige Engelse vertaling van de Talmoed.

Weer eens een aflevering in de strijd om open access: de academische uitgeverij als vijand van de wetenschap. Misschien een beetje overdreven, maar niet zo heel veel.

========================================

OVERLEDEN

Professor Lambert is overleden, een van de meest vooraanstaande assyriologen van de twintigste eeuw.

========================================

EN TOT SLOT

Uw redacteur schreef een boek over de kwaliteit van de oudheidkunde, De klad in de klassieken, en gaf een interview. Verschillende verwante blog-artikelen: institutionalisering als drug en een pleidooi voor wat meer respect voor het historisch ambacht.

========================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel.

Share/Bookmark

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het waren inderdaad de zeelieden uit Jona 1 die hiervoor baden. Interessant is dat Jona de zeelieden niets had gedaan en daarom voor hen onschuldig was. Het pleit voor deze zeelieden dat ze eerst nog geprobeerd hadden om aan land te komen, dus ze hadden er alles aan gedaan om Jona (en hunzelf) te redden. Pas toen dat allemaal niet hielp kwamen ze tot deze oplossing.

De vraag van deze week:

Tegenwoordig lees je regelmatig over mensen die zichzelf in brand steken omdat ze het ergens niet mee eens zijn, of liever op die manier sterven dan in de handen van de vijand te vallen. In de Bijbel lezen we over ook zo’n situatie dat iemand zo in een hoek was gedreven dat hij als enige uitweg nog zag zichzelf in zijn huis op te sluiten en deze in brand te steken. Wie was deze persoon en waar staat het in de Bijbel.

Share/Bookmark

Prediker 1:11 (HSV)

Een van de dingen die me vaak opvalt in allerlei discussies is dat men slecht op de hoogte is van de voorgeschiedenis. Men baseert hun mening op dingen die pas in het nieuws zijn geweest en zijn totaal niet geïnteresseerd in hoe iets zo is gekomen. Het citeren uit boeken dat het toch anders was maakt geen enkele indruk, of op zijn minst krijg je als weerwoord dat ze eigenlijk toch eens hierin zouden moeten verdiepen en het natuurlijk vervolgens niet doen.

Het gevolg van zo’n houding is dat veel dingen die tegenwoordig gebeuren ook vroeger al eens zijn gebeurd. Iedereen vind de holocaust erg en bijna iedereen is het erover eens dat zoiets nooit meer opnieuw mag gebeuren. Terwijl de symptomen die tot deze holocaust leiden ook nu weer steeds duidelijker naar boven komen. Weliswaar worden anders gestelde argumenten gebruikt, maar toch komt het op hetzelfde neer. We zien dagelijks in de Arabische kranten de “taalkundige ontmenselijking” van de Joden (politiek correct nu Israëlieten genoemd). We zien in alle kranten de geschiedvervalsing en het ontkennen van de holocaust komt steeds meer voor. In veel (Arabische) landen is het nu al verboden voor Joden en ze worden minstens zo hard vervolgd als christenen en de afgelopen 50 jaar zijn bijna alle Joden uit deze contreien verdwenen, een groot aantal is naar Israël gevlucht, de overigen staan steeds meer bloot aan “etnische zuiveringen”. Helaas moet ik constateren dat ook in Nederland dit steeds meer gebeurd, want een Joodse school in Amsterdam heeft continue zware bewaking nodig omdat het voor de kinderen anders niet veilig is. Dominees reageren afwijzend op een appel over de houding “kerk en Israël”. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Hetzelfde geldt ook voor andere belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis. Vele culturen kwamen tot een einde omdat de decadentie hoogtij vierde en ze hun vijanden (van welk soort dan ook) om die reden niet aan zagen komen. Iemand heeft eens gezegd “een volk die zijn geschiedenis vergeet, is gedoemd die opnieuw mee te maken”. Op basis van mijn geringe kennis van de geschiedenis, ben ik bang dat veel volken niet eens die kans krijgen en dat de volken die in hun plaats komen weer zonder gehinderd te worden van enige vorm van kennis dezelfde fouten maken.

Het is de Prediker die als een van de wijste mensen op aarde dit pas op latere leeftijd inzag, toen hij deze woorden opschreef. De vraag is of wij naar hem willen luisteren en proberen iets van de geschiedenis te herinneren. Mijn zoon reageerde nog positief in zijn recensie op het boek “de Klad in de Klassieken“, door te stellen “ik geloof zeker dat dit boek weer een discussie op gang brengt”. Ik ben daar minder van overtuigd, het boek is verplichte kost om erachter te komen waarom het zo slecht is gesteld met het geschiedenisonderwijs, maar het zal de mensheid niet behoeden voor de fouten die ze gaan maken die ook al in het verleden zijn gemaakt.

Share/Bookmark

Share/Bookmark

Share/Bookmark

Kabouter met op achtergrond Vogelmelk

Laurier, in de vaas zijn de bollen beschermd door een dikke laag pistache schillen

De vijgenboom, stevig ingepakt met op de achtergrond Tijm, Vogelmelk en Uien

Olijfboom, ingepakt

Share/Bookmark

Romeinen 3:23-24 (HSV)

Jakob was een bedrieger, Petrus had last van driftbuien. David had zijn seksuele escapades, terwijl Noach een groot liefhebber van de wijn was. Jona rende weg voor God en Mozes was een moordenaar en stotterde bovendien. Gideon was niet erg nauwkeurig, Mirjam was een roddelaarster en Elia was depressief, Zacheüs was te klein. Paulus een gevangene en Esther zat opgesloten in een harem. Martha maakte zich overal zorgen over, terwijl haar zus de hele dag niets deed en hun broer Lazarus was zelfs dood.

Kortom, niemand van hen was erg geschikt voor een roeping. Maar God kijkt niet naar gekwalificeerd personeel, maar Hij kwalificeert de geroepenen. Wat is ons excuus om Hem niet te volgen?

Share/Bookmark

Prediker 1:6-7 (NBV)

Je wordt er helemaal draaierig van als je deze tekst leest, want hoe waait de wind nu. Wat de Prediker hier aangeeft is dat de wind altijd onderweg is (lett. “de wind wandelt”) en uiteindelijk maar draait in een vicieuze cirkel van eentonige actie waarin niets verandert. Natuurlijk zijn er in Israël verschillende soorten winden, zoals de zuidenwind die ook de sarab, de droge en vooral hete woestijnwind, word genoemd en die komt na de noordelijke winden die de regen verdrijven. Maar alles bij elkaar genomen veranderd er niets.

Hetzelfde is het met de regen die valt op de aarde en wordt via de rivieren en de beken afgevoerd naar de zee, die maar niet vol wordt. Dus is de conclusie van de Prediker dat het water op een een of andere manier weer terugstroomt naar zijn oorsprong. Het lijkt een verwijzing dat de Prediker al wist van het bestaan van de waterkringloop. Maar we moeten voorzichtig zijn, omdat ook de Kanttekeningen nog van het idee uitgaan dat dit gebeurde door onderaardse waterlopen. Hieruit blijkt dat er vroeger ook andere theorieën waren.

Met deze twee teksten wil de Prediker aangeven, dat ook in de natuur niets nieuws is. Alles is hetzelfde en volgt elkaar op in de loop der jaren.

Share/Bookmark

Want wisten jullie dat in geen enkel Bijbelboek zoveel verwijzingen staan als in het boek Job? Dat sommige sterrenbeelden al heel oud zijn en dat veel geleerden zich erover hebben gebogen welk sterrenbeeld precies is bedoeld. En hoe het mogelijk is dat er verwijzingen zijn naar sterrenbeelden die de schrijver van Job (ervan uitgaand dat hij op een zelfde breedtegraad woonde als Jeruzalem) helemaal niet had kunnen zien als het boek, zoals sommige geleerden stellen, erg jong is.

Wat dit laatste betreft, is het jullie wel eens opgevallen dat veel fenomenen uit de natuur die beschreven zijn in Job helemaal niet kloppen met de hedendaagse natuur. Denk maar eens aan ijs in rivieren, verwijzingen naar sneeuwval en dat in het Midden-Oosten. Om nog maar te zwijgen van de vreemde dieren die worden beschreven. Het lijkt erop dat er toen een totaal ander klimaat was en dat de toenmalige mens dit allemaal heel normaal vond.

Aan de hand van enkele sterrenkundige fenomenen die worden beschreven in het boek Job wil ik dan ook aantonen dat dit boek best wel eens een stuk ouder zou kunnen zijn dan we veelal aannemen. Welke fenomenen dat zijn, ga ik nu niet vertellen, als je het wilt horen kom dan naar de lezing van as. zondag in Bennekom.

Adres:
Vrije Evangelische Gemeente
Kerkgebouw “De Woonstede”
Margrietlaan 30
6721 EN Bennekom
www.vegbennekom.nl

Share/Bookmark

Share/Bookmark

Share/Bookmark

Share/Bookmark

Prediker 1:9 (HSV)

Een van de thema’s die we steeds weer terugvinden in Prediker is de uitdrukking “niets nieuws onder de zon”. De passage komt 27 maal voor (1:9, 14; 2:11, 17, 18, 19, 20, 22; 3:16; 4:1, 3, 7, 15; 5:12, 17; 6:1, 5, 12; 8:9, 15, 17; 9:3, 6, 9, 11, 13; 10:5) en daarnaast komen we ook nog eens drie maal de passage “onder de hemel” (1:13; 2:3; 3:1) tegen.

Hieruit blijkt dat dat de schrijver Salomo zich niet alleen beperkte tot zijn eigen land en volk, maar een universeel perspectief had, hij bekijkt het leven vanuit de mens op aarde zonder de hulp van een speciale openbaring van God. Vanuit dit gezichtspunt kan alles zinloos en zelfs belastend zijn. Want waarom zou je hard werken, iedereen heeft dat al gedaan en aan het einde van je leven kun je je afvragen wat het nut van al dat ploeteren is geweest.

Maar daar staat tegenover dat de christen zich mag beroepen op 1 Cor. 15:58 “Daarom, mijn geliefde broeders, wees standvastig, onwankelbaar, altijd overvloedig in het werk van de Heere, in de wetenschap dat uw inspanning niet tevergeefs is in de Heere” (HSV). Hier wordt niet vanuit een aards perspectief gekeken, maar van een goddelijk perspectief en dan blijkt dat al ons handelen niet nutteloos is, maar terdege er wel toe doet.

Share/Bookmark

Prediker 1:2 (NBV)

Een en al vluchtigheid, zegt Prediker,
een en al vluchtigheid, alles is even vluchtig.

Prediker 1:2 (HSV)

IJdelheid der ijdelheden, zegt de prediker;
ijdelheid der ijdelheden, het is al ijdelheid.

Prediker 1:2 (SV)

Dit is een van de bekendste teksten uit Prediker en iedereen kent deze passage zoals die in de Statenvertaling staat. Omdat de betekenis van ijdelheid in de loop der tijd wat is verdwenen zie je dan ook dat nieuwere vertalingen het woord hebben veranderd door andere woorden. Hierbij is het jammer dat ze verschillende woorden gebruiken voor een en hetzelfde Hebreeuwse woord. In het Hebreeuws lezen we hăbēl hăbālîm “ijdelheid der ijdelheden” of “niets van de nietigheden”het is een superlatief die we vaker tegenkomen in de Bijbel zoals, qōdeš haqqŏdāšîm “heilige der heiligen” voor de meest heilige plaats (Ex. 26:33)of  šîr haššîrîm “lied der liederen” voor het mooiste lied (Hoogl. 1:1).

Het woord hăbēl betekent zoiets als “vluchtig, niets, ijdelheid”, zo vinden we dit terug in de naam van Abel (in oudere vertalingen Habel; Gen. 4:2, 25) wiens leven zo “vluchtig” was dat het in een “ademtocht” voorbij was. Interessant is dat in het tweede gedeelte hakōl “alles” wordt gebruikt. Hoewel het vaak in absolute zin wordt gebruikt, wordt het vaak ook in een meer specifieke zin gebruikt met betrekking op het onderwerp zoals hier “alles is een ademtocht/vluchtig” waarbij met het laatste hăbēl “volkomen zinloos” wordt bedoeld.

De vraag waarom alles dan volkomen zinloos is, wordt in het volgende vers genoemd nl. alles wat onder de zon gebeurd. Of anders gezegd alles wat de mens doet is zinloos. Daarom vind ik de vertaling van de NBV, die technisch correct is vertaald, geen goede weergave van wat wordt bedoeld, ik had eerder verwacht dat ze het zouden hebben vertaald met “zinloos en zinloosheid, zegt de Prediker, zinloos en zinloosheid, alles is zinloos“.

Share/Bookmark

Prediker 1:1 (HSV)

Al direct in het eerste vers komen we een moeilijkheid tegen, nl. het woord qōhelet “prediker”. De betekenis hiervan is enigszins raadselachtig, het werkwoord qāhal betekent “in elkaar te zetten, roepen” en is afgeleid van het zelfstandig naamwoord qāhāl “vergadering, samenkomst”.

Nu zijn er verschillende mogelijkheden wat qōhelet zou kunnen betekenen: 1) het is de voorzitter van de vergadering, 2) het is de leider, spreker, leraar of prediker van de vergadering, of 3) het is een lid van de vergadering. Elders in Prediker wordt qōhelet gebruikt in verband met uitspraken over zijn positie als koning in Jeruzalem (Pred. 1:12), zijn proclamaties over het leven (Pred. 1:2; 7:27, 12:8), en zijn leer van de wijsheid en het schrijven van wijze uitspraken (Pred. 12:9-10). Op grond hiervan betekent het dus waarschijnlijk “de leider van de vergadering” of “de spreker van de vergadering”.

De oplettende lezer zal gezien hebben dat ik in bovengenoemde tekst van de HSV het woordje “de” heb tussengevoegd en dat is niet zonder reden. Veel (Engelse) vertalers zien het woord namelijk als een titel “de Prediker”: “the Speaker” (NEB, Moffatt), “the Preacher” (KJV, RSV, YLT, MLB, ASV, NASB), “the Teacher” (NIV, NRSV), “the Leader of the Assembly” (NIV margin), “the Assembler” (NJPS margin). Ook de SV heeft dit zo vertaald “den Prediker”. Opvallend is dat alle gangbare Nederlandse vertalingen het woord als een soort (eigen)naam zien en het vertalen met “Prediker”. Gezien echter dat het zeer waarschijnlijk “de leider van de vergadering” is ben ik geneigd om het woord qōhelet als titel te zien.

Share/Bookmark

Dat het van Salomo is blijkt al uit het eerste vers “De woorden van Prediker, de zoon van David, koning in Jeruzalem“. Andere argumenten zijn de grote wijsheid (1:13, 16), grote rijkdom (2:8), talrijke dienaren (2:7), grote projecten (2:4-6 ), en het verzamelen, bewerken en geschriften van de vele spreekwoorden (12:9-10). Dit alles suggereert dat Salomo de auteur is, echter, vele geleerden ontkennen dit auteurschap op basis van taalkundige en historische argumenten en stellen dat het boek van veel jongere datum is. Zelf zie ik deze laatste visie als erg zwak, want het boek heeft net als veel andere boeken in de Bijbel een geheel eigen stijl. Dit laatste wil helemaal niet zeggen dat het daarom jonger is. Daarnaast is er nergens een verwijzing waaruit zou blijken dat Salomo niet de schrijver is geweest.

Share/Bookmark

Hooglied 8:13 (HSV)

Aan het einde van Hooglied wordt een oproep gedaan die we ook al aan het begin in Hooglied 2:14 hebben gelezen “… laat Mij uw stem horen. Want uw stem is zoet …”. Op zich is dit niet zo’n vreemde tekst, want waarom zou je niet willen luisteren naar iemands gezang? Ik zou dit vers dan ook niet behandeld hebben, ware het niet dat pas geleden over dit vers nogal wat commotie over is ontstaan en zelfs de diverse media kwam. Het geval wil nl. dat tijdens een bijeenkomst van het Israëlische leger een vrouwelijke soldaat een lied zong en direct stonden een aantal mannelijke soldaten op. Ondanks bevel van hun officieren weigerden ze op basis van deze teksten terug te komen.

Het bleek dat de soldaten behoorden tot een bepaalde orthodoxe groepering die stellen dat het verboden is om te luisteren naar de kol ishah “de stem van een vrouw”. De Hebreeuwse uitdrukking kol b’ishah erva kan volgens hen vertaald worden met “de stem van een vrouw is als naaktheid”, of als “de stem van een vrouw is als haar vagina” (Brachot 24a). En dat kan natuurlijk niet, dus mogen ze er niet naar luisteren want het zou verkeerde gevoelens kunnen opwekken. Iedereen die het gehele boek leest zal tot de conclusie komen dat deze frase geheel uit zijn verband is gerukt en dat het in het geheel niet verboden is om te luisteren naar de stem van een vrouw en zeker niet als het ook nog eens (zoals we in Hoogl. 8:13 kunnen lezen) je eigen vrouw is. Het is dan ook een kleine groepering binnen de orthodoxe Joden die van deze mening zijn toegedaan.

Share/Bookmark

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Tineke had (zoals gewoonlijk) gelijk dat ik de passage in Ezechiël 4 bedoelde waar de profeet op een kleitablet Jeruzalem moest afbeelden.

De vraag van deze week:

Bidden doen we meestal als we iets willen en het dan vragen aan God. En soms zie je dat men voor de meest gekke dingen bidt. Zo was er een groep mensen die tot God baden voor Zijn zegen omdat ze een onschuldig iemand gingen vermoorden. De vraag is dan ook wie waren deze mensen en wie gingen ze vermoorden en op welke manier.

Share/Bookmark

Hooglied 8:11-12 (WV96)

Soms kom je in een Bijbelgedeelte iets tegen, waarvan je het absoluut niet had verwacht dat het in dat gedeelte zou staan. Neem nou dit stuk, wie had verwacht dat in een boek als Hooglied plotseling inzage wordt gegeven over hoeveel een wijngaard opbrengt. Natuurlijk kun je zeggen dat onze dame hierin geïnteresseerd was, omdat ze vroeger zelf ook in een wijngaard had gewerkt (Hoogl. 1:6). Maar dan nog duizend sikkels of zilverstukken per persoon was een gigantisch kapitaal, dus die wijngaard moest enorm veel opleveren.  En dan in het volgende vers wordt nog een verder hierop ingegaan dat dit bedrag voor Salomo is en dat  200 sikkels voor de pachters. Houdt dit in dat deze pachters slechts een zesde van de opbrengst mochten houden, of anders gezegd dat ze ruim 84% belasting betaalden? Of waren deze pachters meer mensen in dienst bij Salomo en kregen 16% van de opbrengst. Dit laatste lijkt waarschijnlijker.

Maar dan nog moeten deze wijngaarden enorm veel hebben geproduceerd om daarvan te kunnen leven. De naam van de wijngaard “Baäl-Hamon”, wat “heer van de menigte” betekent, is alweer een verwijzing dat er grote hoeveelheden werd geproduceerd en dat het meerdere wijngaarden waren blijkt uit Pred. 2:4 ik plantte mij wijngaarden. De ligging van deze wijngaarden is onbekend. Sommige geleerden stellen voor om “Baäl-Hermon” te lezen i.p.v. “Baal-hamon”, terwijl anderen het willen identificeren met Balamon (Judith viii. 3) en waarmee dan de plaats Jibleam of Bileam, het moderne Bel’ame, wordt bedoeld en welke (nu) een matig vruchtbare vallei is ten zuiden van de grote vlakte van Jizreël. Maar dit alles zijn louter vermoedens.

Komen we terug op de waarde van deze wijngaarden, dan komt meteen een andere Bijbelpassage in gedachten “Op die dag zal elk stuk grond waar duizend wijnstokken staan ter waarde van duizend sjekel zilver, door dorens en distels overwoekerd worden” (Jes. 7:23 NBV). Een wijnstok kostte dus blijkbaar één zilveren sikkel en kan het zo zijn dat dit een aanwijzing is hoe groot de wijngaard(en) van Salomo waren.

Share/Bookmark