hăyišə’aḡ ’arəyēh bayya‘ar wəṭeref ’ên lwō hăyitēn kəfîr qwōlwō mimmə‘ōnāṯwō bilətî ’im-lāḵāḏ:
Zal een leeuw brullen in het woud, als hij geen roof heeft?
- Als we dit Bijbebelgedeelte lezen, maar dan vanuit de werkelijke gedragingen van leeuwen, dan moeten we bepalen welke geluiden een leeuw maakt en waarom. We zien dat in het Hebreeuws de woorden sha'ag en qol worden gebruikt. Als eerste het woord sha'ag dat in betrekking tot menselijk gedrag meestal een uiting van pijn of wanhoop weergeeft (Job 3:24; Ps 32:3; 38:8). Bij dieren is het een agressief geluid, dat vertaald kan worden met "loeien, brullen, grommen, grauwen" (Richt. 14:5; Ps. 104:21). Soms wordt het gebruikt voor de "donder" van de bliksem (Job 37:4; cf. Amos 1:2). Het woord qol is algemeen woord dat ieder stemgeluid kan weergeven, van 'roepen' tot 'kreunen' en 'zingen'. In de context van onze passage passen de woorden "grommen" en "grauwen" beter dan het "brullen" en "de stem verheffen", bovendien passen deze beter bij het gedrag van de leeuw en het zijn mogelijke alternatieve vertalingen van de Hebreeuwse woorden.
- Een ander probleem, in ons vers worden twee verschillende woorden gebruikt voor 'leeuw', namelijk 'arieh en kephir. In de meeste Bijbelvertalingen wordt 'arieh weergegeven met 'leeuw' en kephir met 'jonge leeuw', welke op zich goede vertalingen zijn. Echter hoe dit toe te passen. Er zijn 2 groepen leeuwen tijdens de jacht: de benedenwindse en de bovenwindse. Hierbij zijn de benedenwindse de sterkere (en dus jongere) leeuwen, die vanuit het struikgewas de aanval inzetten, terwijl de bovenwindse zichtbaar (en ruikbaar) vanuit hun schuilplaats de prooi richting de benedenwindse leeuwen opjagen.
Op grond van bovengenoemde interpretatie, zou ik Amos 3:4 dan ook als volgt willen vertalen:
Gromt een (aanvals)leeuw in het struikgewas
tenzij hij een prooi heeft?
Grauwt een (jacht)leeuw in zijn schuilplaats
tenzij hij iets gevangen heeft?
Nu slaat het grommen en grauwen op het agressieve gedrag van de leeuwen die hun prooi verorberen en het is een gedrag die zich richt tegen de andere roofdieren (hyena's) en aaseters (gieren) en meer een waarschuwing is dan dat het een begin is van een dodelijke aanval. Bovendien past deze vertaling in de totale context van het hoofdstuk.
Zal een jonge leeuw uit zijn hol zijn stem verheffen, tenzij dat hij [wat] gevangen hebbe?
