Kerstmis

Zie ook: Bethlehem (ster van), Feesten en rouwdagen, Kerstmis,

Jaarlijks worden veel vragen gesteld over Kerstmis zoals of dit gevierd mag worden, op welke dag het is en wat de oorsprong is. Voor deze vragen en antwoorden daarop is een speciale pagina aangemaakt.


Ontstaan Kerstmis

Clemens van Alexandrië (ca. 200 n.C.) noemt 19, 20 april en 20 mei als data voor de geboorte van Jezus (Stromata I.21.146).

Sextus Julianus Africanus (voor 221 n.C.) noemt 25 maart als datum van zowel de aankondiging van Jezus’ geboorte als van zijn sterven, wat impliceert dat 25 december werd beschouwd als de dag waarop Jezus werd geboren.

Volgens Pseudo-Cyprianus, De Pascha computus, is 28 maart de dag van Christus’ geboorte.

Johannes Chrysostomus vermeld dat het wel bekend was dat Jezus op 25 december is geboren (Chrysostom Homily 6.3)

De eerste vermelding vinden we in de Chronografie uit Rome van Philocalus, uit 354 n.C. waar de geboortedag van Jezus in een lijst met sterfdata van martelaren wordt aangegeven als 25 december. Ondanks het vreemde fenomeen dat het hier niet om een sterfdatum maar een geboortedatum gaat, wijst dit erop dat deze geboortedag van Jezus als een feestdag werd gezien.

In Constantinopel werpt Gregorius van Nazianze (ca. 380 n.C.) zich op als ‘initiator’ (exarchos) om het kerstfeest ook in deze stad te vieren (Een suggestie dat Constantijn de Grote bij de invoering van het feest hier geen rol heeft gespeeld).

In de 4de eeuw n.C. werd er veel gediscussieerd over de datum waarop de geboorte van Jezus Christus gevierd moest worden. Een tweetal  datums kwamen naar voren:

Mogelijk is dat de datum van het Chanoeka-feest (25ste Kislev) is verward met 25 december. Dat op 25 december de Sol Invictus, volgens de Perzisch/Romeinse Mithras cultus de geboorte van hun god, werd gevierd is niet logisch want dit feest werd op 11 december gevierd (Hijmans, Steven. "Sol Invictus, the Winter Solstice, and the Origins of Christmas", Mouseion 3.3, 2003 p. 385; Hijmans, Steven, Dissertation "Sol The Sun in the Art and Religions of Rome", 2009, Ch. 1 p. 5). Dat kerst afkomstig is van de Romeinse Saturnalia omdat die op deze dag werd gevierd klopt niet, de Saturnalia werden in eerste instantie 17 december gevierd (Versnel, "Saturnus and the Saturnalia," p. 141; Palmer, Rome and Carthage, p. 63.), de verwijzing naar de Sigillaria die een paar dagen later werden gehouden waar cadeaus werden gegeven, lijkt meer op een verwijzing dat het om een speciale marktdag ging ter afsluiting van de feesten (Dolansky, "Celebrating the Saturnalia," pp. 492, 502. Macrobius, Saturnalia 1.10.24). Toch zijn er aanwijzingen dat in de Middeleeuwen verschillende aspecten van de Saturnalia zijn overgenomen in het kerstfeest (Michele Renee Salzman, "Religious Koine and Religious Dissent," in A Companion to Roman Religion (Blackwell, 2007), p. 121)

Dat uiteindelijk 25 december algemeen was geaccepteerd blijkt uit een Kersthomilie van Augustinus, begin 5de eeuw: "It is called the Lord’s birthday when the wisdom of God presented itself to us as an infant, and the Word of God without words uttered the flesh as its voice. And yet the hidden divinity was signified to the wise men by the evidence of the heavens, and announced to the shepherds by the voice of an angel. And so we celebrate this day every year with great solemnity" (Augustinus, Sermon 185.1).


Rorate

Tijdens de adventstijd (de vier weken voor Kerstmis) wordt het Rorate-lied gezongen in de katholieke kerken – althans daar waar men de Latijnse liturgie gebruikt. De tekst is ontleend aan de Bıjbelse heilsvoorspelling over Cyrus de Grote. Hij zal de wereld veroveren en Israël herstellen, schrijft Jesaja, die dan uitbarst in een lied dat mij nog altijd tot tranen kan ontroeren.

Hemel, laat gerechtigheid neerregenen,
laat haar neerstromen uit de wolken,
en laat de aarde zich openen.
Laten hemel en aarde redding voortbrengen
en ook het recht doen ontspruiten.
Ik, JHWH, heb dit alles geschapen. (Jes. 45.8)

Voor het beeld dat de hemelen gerechtigheid zullen laten regenen, bestaat bij mijn weten geen parallel in de oosterse literatuur.


Koop nu


Commentaar

Zie de huisregels welk commentaar wordt opgenomen!