Er was eens in een Oosters land een klein stadje, schitterend gelegen in een mooie vallei en op het eerste gezicht zou je er zo op verliefd worden. Bij de poorten stonden schitterende palmbomen, op de brink wat een liefelijke waterput, de kleine huizen hadden van die markante daken die zo kenmerkend waren voor deze kleine stadjes. De bewoners waren vredelievend en zeer wijs, als iemand in het land een probleem had dan gingen ze naar dit stadje voor raad. Het waren dan ook de beste burgers die een koning zich maar kon wensen.

Zonder dat ze het wisten was er in de hoofdstad van hun land een grote opstand waarbij zelfs een zoon van de koning bij was betrokken. Daar was een man Seba, die eigenlijk een grote nietsnut was, dat vol bombarie verkondigde dat hij niet meer de koning wilde volgen en direct sloten veel mensen van dat land zich bij hem aan. Het had grote gevolgen, ook voor de bewoners van het stadje die nog helemaal van niets wisten, want de koning sloeg de opstand neer en zijn legers begonnen jacht te maken op deze Seba de Nietsnut. Deze Seba vluchtte met de opstandelingen en kwamen in het kleine stadje in de hoop dat ze zich daar konden verdedigen. De legers van de machtige koning hadden algauw het stadje belegerd en de generaal van deze machtige koning was op wraak belust omdat deze opstandelingen het gewaagd hadden een coupe tegen zijn koning te ondernemen. Deze generaal had besloten in zijn boosheid om het hele dorpje met iedereen die daarin was van de aarde weg te vagen.

De bewoners die zo beroemd waren dat ze iedereen konden helpen waren in paniek en in al hun wijsheid zagen ze geen mogelijkheid om zichzelf van de komende ramp te redden. Als kippen zonder kop renden ze in paniek rond en wisten niet wat ze moesten doen. Vanaf hun stadsmuur zagen ze het grote leger dat ieder moment kon binnenvallen en hen zou doden. Slechts één onbelangrijk persoon, die erg arm was en die door iedereen over het hoofd werd gezien, bleef rustig en liep uit de poort naar dat verschrikkelijke leger en vroeg om een gesprek met de generaal. Deze persoon herinnerde de generaal eraan dat in vroeger tijden de mensen altijd naar deze stad waren gegaan als ze problemen hadden en dat er dan altijd een oplossing werd gevonden. En was het niet zo dat deze stad altijd de koning had gediend? Zijn wij niet altijd vredelievend geweest en nu wilt u deze stad vernietigen met alle bewoners erin? Ongemakkelijk geeft de generaal toe dat hij beslist niet wil dat de stad ten gronde wordt gericht en verteld waarom hij toch is opgetrokken tegen de stad.

De persoon hoort het verhaal van de generaal aan en dat het allemaal de schuld was van Seba de Nietsnut die tegen de koning in opstand was gekomen. Door het gesprek met deze persoon kwam de generaal tot rust, begon weer na te denken en plotseling zegt de generaal dat hij zijn legers zal wegzenden, zodra deze Seba de Nietsnut is uitgeleverd. De persoon knikt begrijpend en zegt dat ze het hoofd van deze Seba de Nietsnut over de stadsmuur zullen gooien. Niet veel later wordt het hoofd van de opstandeling afgehakt, zoals dat in het Oosten de gewoonte was met opstandelingen, en werd over de muur naar het leger gegooid. De generaal zag het en hield zijn belofte en gaf zijn legers het bevel om weg te gaan.

Zo werd dit stadje gered en deze persoon die het stadje had gered door zijn wijsheid? Ach, hij was erg onbelangrijk en niemand dacht meer aan hem. Jaren later wisten ze zelfs niet meer of het een man of een vrouw was geweest. Maar deze hele gebeurtenis werd later door een andere koning in zijn annalen opgeschreven “Wijsheid is beter dan kracht, maar de wijsheid van de arme wordt veracht en zijn woorden worden door niemand gehoord.”

Vrij naar 2 Samuel 20 ; Prediker 9:14 -15

Tags: ,

Bijbelquiz (220)

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het antwoord op de beeldvraag was natuurlijk de berg Tabor

De vraag van deze week:

Wanneer zegt Jezus voor het eerst dat Hij de Zoon van God is.

Tags: ,

Christenvervolging is op dit moment erger dan tevoren, gemiddeld wordt er iedere 11 minuten één christen vermoord. Aandacht hiervoor is dan ook minstens op zijn plaats. Voor hen die FaceBook hebben is er de pagina “Nieuws over Christenvervolging” waar u veel media-berichten kunt vinden hierover. Daarnaast staan daar ook regelmatig oproepen voor evenementen waar u zelf uw steentje kunt bijdragen tegen Christenvervolging en natuurlijk kunt u ook op deze pagina aangeven dat u dit belangrijk vindt, dit gaat simpel door op “Like” te drukken, u krijgt dan meteen de mogelijkheid om automatisch de laatste berichten te ontvangen.

Tags:

De ceder

U die zetelt op de Libanon, genesteld in de ceders,
hoe zult u zuchten als weeën u overkomen, smart als van een barende vrouw.

Jeremia 22:23 (HSV)

Een van de mooiste bomen die worden genoemd in het Bijbelboek Jeremia is naar mijn mening de ceder. En deze tekst ga ik dan ook noemen in mijn lezing van aanstaande zondag.

De ceder is een imposante boom, als we naar de foto kijken dan zien we bij de stam een volwassen man van tegen de twee meter staan. Hoe dik sommige takken zijn blijkt als we naar de top kijken, waar tijdens een blikseminslag een tak was geraakt met een doorsnee van 1,5 á 2 meter. Je kunt je voorstellen dat in een bos vol met dit soort bomen je je veilig voelt als je in de top zit. En dat is wat Jeremia hier probeert te vertellen, ondanks dat die bomen er stevig uit zien is het toch niet veilig, de bliksem kan inslaan, of de boom zelf kan omgehakt worden.

Waarom gebruikt Jeremia de ceder als voorbeeld, de tekst gaat over de bewoners van Jeruzalem en in de eeuwen daarvoor hebben ze schitterende bouwwerken gemaakt met daarin heel veel cederhout, waaronder met name het koninklijk paleis (zie Jer. 21:14; 22:6, 14). Het is dan ook een verborgen zinspeling op de stad Jeruzalem die zich op dat moment ook nog veilig voelt, daar op de toppen van hun bergen in hun cederhouten huizen.

Tags: ,


21 september wordt door ons in de Vrije Evangelische Gemeente te Bennekom een lezing gegeven over de “De Natuur in Jeremia”. Jullie zijn van harte uitgenodigd. De toegang is gratis en er is koffie. De zaal is open van 18:45 uur.

Adres:
Vrije Evangelische Gemeente
Kerkgebouw “De Woonstede”
Margrietlaan 30
6721 EN Bennekom
www.vegbennekom.nl

Tags: ,

Bijbelquiz

Een van de populairste onderdelen van deze blog is de Bijbelquiz en voor de vakantie had ik gezegd dat we er weer mee zouden beginnen in september. Helaas in die tussentijd is er veel veranderd. Door de oorlog van Hamas tegen Israël werden veel websites aangevallen, waaronder ook de onze en heb om die reden de reactiemogelijkheid moeten afsluiten.

Ondanks dat alles nu veel rustiger lijkt, wordt nog zeer regelmatig geprobeerd om deze weblog en website te hacken, om die reden is dan ook de reactiemogelijkheid nog steeds afgesloten. Nu is een quiz niet leuk als je niet kan reageren en daarom is besloten om deze voorlopig nog niet te herstarten.

Tags: ,

Dit is de honderdennegende aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Zomaar een greep uit het Liviusaanbod: de reis naar Griekenland (die erg leuk belooft te zijn) of de cursus over het ontstaan van de Egyptische cultuur (die ook erg leuk belooft te zijn).

Jona Lendering (redactie)

======================================

HUISHOUDELIJKE MEDEDELING

De Livius Nieuwsbrief bestaat deze maand negen jaar. We hebben 4713 abonnees, die we nooit zullen lastigvallen met abonnementsgelden of advertenties. Maar eens in het jaar bedelen we – en dat is vandaag.

Uw redacteur is per maand ongeveer twee, drie dagdelen bezig met de Nieuwsbrief: uren waarin hij niet kan werken voor de Livius-vennootschap en in feite leeft op de kosten van de vennoten. Die doen daar niet moeilijk over, maar als u hun geste wil beantwoorden en in hun kosten wil delen, overweeg dan een bijdrage te storten op IBAN NL26 INGB 0670 7911 21 (BIC/SWIFT INGBNL2A) t.n.v. Livius, o.v.v. “nieuwsbrief”. Uw steun is niet verplicht, maar wordt beslist gewaardeerd.

======================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

We zijn nog volop bezig met de vernieuwing van de site, maar we breiden de reeks museumstukken vrolijk uit: een Romeinse inscriptie, een hondengraf en reliëf uit Lycië.

======================================

HET MOOISTE VAN DE MAAND

Het mooiste van de maand is dit filmpje over het maken van Egyptische dodenmaskers.

======================================

EGYPTE

Leuk bericht over het ontstaan van de Egyptische lijkbezorging.

Alsof we niet elke vijf maanden horen hoe de piramides zijn gebouwd, doen we d’r nog maar ’ns een hypothese bij. Van voorbarige theorieën is in de oudheidkunde nog nooit iemand arm geworden.

En verder: Abydos, Berenike, kunstledematen, verfsporen in Fayyumportretten, gesleep met mummies en hoe het fout blijft gaan met de bescherming van het Egyptische erfgoed: 1, 2.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Hoe het erfgoed in Irak verder wordt gesloopt – deprimerend voorspelbaar. Verwant: wat er met Aramese inscripties gebeurt.

De heropening van het museum in Bagdad is al enkele keren aangekondigd. Ook deze maand weer, maar het gebruikelijke berichtje dat het toch is uitgesteld, bleef achterwege, zodat we moeten concluderen dat er ook eens gewoon goed nieuws kan komen uit Irak.

En verder: Erbil, Hasanlu, Kültepe (Kanes) en Nemrud Dagi.

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Sokrates stierf door het gebruik van dolle kervel. Dat kan niet zo harmonisch zijn gegaan als we bij Plato lezen.

Indachtig het spreekwoord dat je een archeologische vondst nooit één keer in het nieuws moet brengen als je ook twee keer naar fondsen kunt hengelen is hier Amfipolis opnieuw. Dit is de link van vorig jaar. Leuke foto’s, dat dan weer wel.

Er zat altijd een luchtje aan de Sapfo-fragmenten, want we hoorden almaar niet waarom de betrokkenen zo zeker wisten dat ze echt oud waren. Inmiddels begint dat luchtje onwelriekend te worden.

En verder: een Myceens graf bij Amfissa, de Artemistempel in Efese (eerste zin zegt Izmir), Euromos, Kavousi, Korinthe, Kouklia en Kourion.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Etruskische vondsten in Montepulciano en Cetamura del Chianti.

Veertig landkaarten die de Romeinse geschiedenis illustreren.

In Boedapest zijn plannen om de residentie van de gouverneur van Pannonië in Aquincum te reconstrueren.

Keizer Augustus overleed 2000 jaar geleden. Uw redacteur interviewde iemand die ronduit geërgerd was over de hype.

Miko Flohr geeft zijn mening over de stille ontmanteling van de archeologie in Italië. En Robert Nouwen heeft een oordeel over een plan het Colosseum deels als hotel in gebruik te nemen.

Misschien werd Pompeii niet, zoals altijd aangenomen, verwoest in augustus.

En verder: Batumi, Cosa, Cyzicus, Rome (gouden huis), Sagalassos en Sofia.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Fascinerend: IJzertijdskeletten in de Moezel.

Het moest een keer worden gevonden, het Romeinse fort bij Gernsheim. En dat is nu dan ook gebeurd.

De Duitse amateurarcheoloog die een enorme schat vond en zich bij de rechter moest verantwoorden, moet inderdaad voorkomen.

Tussen de regels lijkt hier te staan – maar uw redacteur kan een fractie té argwanend zijn – dat in het Belgische Gooik professionele archeologen worden genegeerd.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Colchester, Nether Compton, Warmington, York en een toiletbril uit Vindolanda.

En verder: Bibracte, Tienen, Trier en een bloedstollend mooi filmpje van het Nijmeegse Romeinenfestival.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

Wat wil het zeggen dat Jezus van Nazaret uit Nazaret kwam? Uw redacteur nam een voorschot op zijn nog te verschijnen boek.

Indachtig het al aangehaalde archeologische spreekwoord… dit keer de wijn uit Tel Kabri maar weer eens.

Even verwarrend: twee bijna identieke muntschatten van Joodse opstandelingen uit het jaar 70 en uit de Bar Kochba-opstand.

Het is niet bekend hoe het christendom in Egypte kwam. Maar je kunt over de wél bekende vroegste fasen wel leuk schrijven. Met adembenemend mooie plaatjes.

En verder: Gaza, Gezer en Jeruzalems Klaagmuur.

======================================

OVERIG

En het goud van de Krim in het Allard Piersonmuseum. Waarheen zou dat nu terug moeten?

Plunderingen in de Fezzan. Met commentaar.

Hoe het verder gaat met de digitalisering van de Loeb-serie. Alleen als je het filmpje kijkt, hoor je dat je mag betalen voor de teksten. Een sigaar uit eigen doos dus, want op het merendeel van de boeken berust geen copyright.

En verder: het ontstaan van menselijke talen, een Fenicisch wrak om helemaal blij van te worden, het graf van een zeer vroege Turk, de oudst-bekende inscriptie in een voorloper van het huidige Arabische schrift.

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt deze maand verzorgd door Roel Salemink van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.

Keizer Augustus stierf op 19 augustus precies 2000 jaar geleden waardoor er veel extra aandacht voor hem is. De nieuwe biografie Augustus – From Revolutionary to Emperor van de bekende oudhistoricus Adrian Goldsworthy komt daarmee op een goed moment. Eerder schreef hij onder meer over de val van het Romeinse Rijk en een biografie van Caesar.

Het sterfjaar van Augustus is als uitgangspunt genomen voor een tentoonstelling in het Römisch-Germanisches Museum in Keulen (14 AD. Römische Herrschaft am Rhein, tot 19 oktober) waarin het Romeinse beleid in de noordelijke Rijnprovinciën in de eerste eeuw van onze jaartelling tegen het licht wordt gehouden (catalogus).

Het leven van Augustus wordt ook opgevoerd in fictieve maar zeer erudiete en meeslepende vorm in John “Stoner” Williams’ boek Augustus, zojuist verschenen in Nederlandse vertaling. Zie hier de recensie.

Van de hand van de Amsterdamse hoogleraar Oud-Grieks Irene de Jong verscheen onlangs Narratology and the Classics: a Practical Guide. Het boek is enerzijds een introductie in de verhaaltheorie en de onderliggende structuren binnen teksten, anderzijds wordt de narratologie toegepast op antieke teksten (in Grieks en Latijn) en worden deze vergeleken met modernere voorbeelden. In verband met het verschijnen van het boek organiseert Spui25 op 12 september de Estafette van de Europese Literatuur en heeft het boek een introductieprijs van €22.95.

Narratologisch interessant is ook de Griekse komedie waarover zojuist een nieuwe Cambridge Companion is verschenen: Cambridge Companion to Greek Comedy. Daarnaast is er ook een nieuwe uitgave van de Cambridge Companion to the Roman Republic.

Verhalen genoeg in het net uitgekomen Goden, Monsters en Helden. De Mythologie van de Oude Grieken van Mediterraan archeoloog (en Liviusdocent) Josho Brouwers. In dit boek gaat de auteur verder dan alleen het doorgeven van verschillende Griekse mythen omdat hij probeert ze in een context te plaatsen. (Zijn eigen commentaar is hier en een interview is daar.)

Zojuist verschenen is de vertaling van Michael Scotts Delphi: A History of the Center of the Ancient World bij uitgeverij Prometheus/Bert Bakker (Nederlands). Scott behandelt de complete geschiedenis van het het invloedrijke orakelheiligdom in Centraal Griekenland van het prille begin tot haar einde ver na de opkomst van het Christendom.

Een vergelijkbaar boek over een ander bekend Grieks heiligdom is The Parthenon Enigma door Joan Connelly over de geschiedenis en de rol van het Atheense Parthenon door de eeuwen heen. Meer oude Grieken in Edith Halls Introducing The Ancient Greeks waarin het succes van “de” Grieken wordt bekeken vanuit het perspectief van verschillende groepen Grieken die zich hadden verspreid over het hele Mediterrane gebied. Pericles of Athens van Vincent Azoulay beschrijft daarentegen het leven van één enkele, maar ook een van de meest succesvolle Grieken uit de geschiedenis.

Voor hen die zijn geïnteresseerd in de geschiedenis van de archeologie is er The Great Archaeologists een fraai geïllustreerd boek van uitgeverij Thames & Hudson met biografieën van bekende en minder bekende archeologen die het vak hebben gemaakt tot wat het nu is.

Top 5

  1. Narratology and the Classics, door Irene de Jong
  2. Onkwetsbaarheid, door Seneca (vertaling Hunink; meer)
  3. Over Vrijheid, door Epictetus (vertaling Boter en Brouwer)
  4. Constantijn, door Henk Singor
  5. Christian Beginnings From Nazareth to Nicaea, door Geza Vermes

======================================

DWAASHEID

Mocht u aarzelen of deze animatie over culturele centra de positivistische misvatting illustreert, aarzel dan niet langer. Het illustreert de positivistische misvatting.

======================================

EN TOT SLOT

Van Lego kun je alles maken. Zoals een reconstructie van de slag bij Asculum. Met olifanten. Als u het bloedbad niet meer kunt aanzien: het citaat waarop u wacht komt na 1’40”.

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer IBAN NL26 INGB 0670 7911 21 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel. (Als u niet in Nederland woont: BIC/SWIFT INGBNL2A.)

Tags: ,

Profetieën komen veelvuldig voor in de Bijbel, veel zijn vervuld maar er zijn er ook die nog in vervulling moeten gaan. Eentje die de laatste tijd vaak wordt aangehaald is die van Zacharia 12 waarin ons een blik wordt gegeven van het toekomstige Israël en dan in het bijzonder van Jeruzalem. Hierbij enkele opmerkingen van mijn overpeinzingen.

Ik zal van Jeruzalem een beker wijn maken die de omringende volken bedwelmt. Als Jeruzalem wordt belegerd, zal ook Juda onder de voet gelopen worden. Op de dag dat alle volken op aarde tegen Jeruzalem oprukken, zal ik van de stad een zware steen maken waaraan haar belagers zich vertillen.

Zacharia 12:2-3 (NBV)

Je hoeft geen zionist te zijn om te begrijpen dat dit een beschrijving is van een situatie die vandaag de dag duidelijk zichtbaar is. Steeds meer landen en dan vooral de Arabische landen rondom Israël gedragen zich steeds vijandelijker tegen Israël. De VN en bijna alle landen ter wereld vinden dat Jeruzalem van iedereen is, behalve van de Joden. In hun haat om Israël te vernietigen, zijn ze totaal verblind voor de vele historische argumenten (zoals ook deze tekst) dat Jeruzalem de hoofdstad van de Joden is. Jeruzalem is de stad waar de wereldpolitiek niet om heen kan en het is opmerkelijk dat hier melding wordt gemaakt dat deze wereldleiders zich hieraan zullen vertillen, of zoals de vertaling in Het Boek aangeeft zullen zij allemaal door haar worden verpletterd. Opvallend is dat de profetie hier niet stopt, maar aangeeft wat er zal gebeuren met deze vijanden:

Op die dag”, zegt de HERE, “zal Ik alle vijandelijke troepen die tegen haar oprukken, in verwarring brengen en krankzinnig maken. Want Ik zal waken over Juda, maar al haar vijanden blind maken.

Zacharia 12:4 (Het Boek)

Ook dit klinkt tegenwoordig bekend in de oren, je hoeft maar een discussie te beginnen over Israël of Jeruzalem en men gaat direct door het lint en men kan geen zinnig gesprek meer voeren. Opvallend is dat hier expliciet Juda wordt genoemd, een van de betwiste gebieden. Lezen we verder dan zien we waar deze razernij en blindheid toe leidt:

Dan zullen de leiders van Juda bij zichzelf zeggen: ‘De bevolking van Jeruzalem heeft kracht ontvangen van de HERE van de hemelse legers, hun God.’ Die dag zal Ik de leiders van Juda laten zijn als een klein vuurtje dat een bosbrand veroorzaakt, als een fakkel bij een hooiberg. Alle aangrenzende naties links en rechts zullen zij verteren, terwijl Jeruzalem niet van haar plaats zal wijken.

Zacharia 12:5-6 (Het Boek)

De leiders van Juda/Israël worden assertief, zullen niet langer aan de leiband lopen van andere machthebbers. Ook die is iets wat we nu zien gebeuren, kon Israël vroeger nog steunen op Amerika en verschillende Europese landen, nu komen ze steeds meer alleen te staan. Aan de andere kant is het opvallend dat steeds meer Israëlische leiders religieus georiënteerd zijn in vergelijking met hun voorgangers. Deze leiders van Israël zijn een “klein vuurtje” maar wel met als gevolg dat ze een “uitslaande brand” zullen veroorzaken. We kunnen dan wel in de kranten lezen van een vredesproces, maar volgens deze profetie is dat niet het geval en zeker niet op de manier zoals sommige wereldleiders denken.

Aan de andere kant denken veel zionistische christenen dat Israël nooit meer opgeheven zal worden en dat de betwiste gebieden Juda en Samaria nooit meer afgepakt zal worden. Ook hier gaat deze oude profetie op in:

De HERE zal eerst de rest van Juda de overwinning schenken en Jeruzalem pas daarna. Want Hij wil voorkomen dat de bevolking van Jeruzalem en Davids vorstenhuis zichzelf op de voorgrond zullen plaatsen. Die dag zal Ik Jeruzalems inwoners beschermen. De zwaksten onder hen zullen zo sterk als koning David zijn! En Davids vorstenhuis zal zijn als God, als de Engel van de HERE Die voor hen uit gaat.

Zacharia 12: 7-8 (Het Boek)

Hier wordt vermeld dat in stappen het land weer zal behoren aan Israël en dat dit niet zonder slag of stoot zal gebeuren. Zelfs de zwakkelingen zullen tijdens deze oorlog moedig zijn, zoals de historische koning David. Uiteindelijk zal de uitslag zijn dat de vijanden overwonnen zullen zijn.

Op die dag zal het gebeuren dat Ik alle heidenvolken die tegen Jeruzalem oprukken, zal willen wegvagen.

Zacharia 12: 9 (HSV)

We kunnen dit voorgaande als een mooi verhaal uit een ver verleden zien, maar het is wel opvallend dat er veel parallellen zijn met vandaag de dag. Als we zover willen gaan dat we de conclusie durven te trekken dat we deze voorzegging uit de Bijbel nu meemaken, dan moeten we ook zo reëel zijn om het vervolg te accepteren:

Maar over het huis van David en over de inwoners van Jeruzalem zal Ik de Geest van de genade en van de gebeden uitstorten. Zij zullen Mij aanschouwen, Die zij doorstoken hebben. Zij zullen over Hem rouw bedrijven, als met de rouwklacht over een enig kind; en zij zullen over Hem bitter klagen, zoals men bitter klaagt over een eerstgeborene.

Zacharia 12: 10 (HSV)

Blijkbaar zal de God van Israël ervoor zorgen dat de Israëliërs Hem zullen zien en tot inkeer komen. Het tweede gedeelte is voor veel christenen een bekende tekst en willen in “Die zij doorstoken hebben” Christus zien. Voor de Joden en andere bezoekers van deze site wil ik uitdagen uit te zoeken welke persoon hiermee wordt bedoeld. Welke Messias wordt met deze persoon bedoeld. Laten we onze vooroordelen eens opzij zetten en proberen objectief naar deze oude profetie te kijken en daar onze conclusies uit trekken of dit op vandaag de dag slaat en of de betwiste gebieden in Israël tot een ander volk behoren of tot de Joden.

Tags: ,

Wonderen?

In de Bijbel wordt regelmatig melding gemaakt van wonderen en vaak hoor ik dat ze alleen maar toen gebeurden en dat het vanuit ons rationeel denken überhaupt de vraag is of het wel wonderen zijn geweest, laat staan dat ze tegenwoordig nog gebeuren. Als we wonderen definiëren als gebeurtenissen die niet op een normale manier zijn te verklaren zouden we eens kunnen kijken of dit soort gebeurtenissen ook nu nog gebeuren. Sinds de huidige oorlog tussen Israël en Hamas hebben een aantal Joden en christenen constant het nieuws gevolgd en duizenden mailtjes gelezen of er onverklaarbare dingen gebeuren. Een aantal van deze gebeurtenissen die de toets van de kritiek konden doorstaan zijn op op FaceBook geplaatst.

Zo worden er vanuit de Gaza duizenden raketten op Israël afgevuurd en tot nu toe zijn de meeste onderschept door het Iron Dome. Je zou dit kunnen benoemen dat dit systeem enorm precies en superieur is en dat het alleen maar dankzij de techniek is dat er zo weinig schade is en geen doden zijn. Maar ondanks dit zijn er soms raketten die niet onderschept werden:

  • Zo raakte een raket een huis, maar de bewoners waren toevallig allemaal weg.
  • Een andere raket landde op een benzinestation maar explodeerde niet en het geval wil dat het ook nog eens net naast de gastank terecht kwam.
  • Weer een andere raket die niet onderschept werd viel op een kleuterschool in Rishon LeTzion, toevallig was de leiding samen met de kinderen een paar minuten van te voren naar een veilige ruim te gegaan.
  • Hetzelfde gebeurde later in een zomerkamp te Sderot, maar ondanks de vele schade was niemand gewond.
  • Een M75 raket had een voltreffer op een huis waarvan de bewoners schuilden in de kelder. De raket explodeerde niet en niemand raakte gewond.
  • Uit persoonlijke mail en later bevestigd op Israel Today, enkele soldaten die het Iron Dome beheren vertelden dat ze problemen met hun apparatuur hadden en dat er meerdere raketten op Tel Aviv werden geschoten. Ondanks hun pogingen konden ze de raketten niet onderscheppen en ze beseften dat ze niets konden doen, er was geen tijd om de mensen te evacueren of iets anders te ondernemen. Wat gebeurd, plotseling is er een sterke wind (die overigens niet door hun apparatuur werd opgemerkt) die de raketten doet afwijken richting zee. Nu is dit zeer vreemd want deze raketten zijn vrij zwaar en een gewone wind is niet sterk genoeg om ze veel te doen afwijken. Deze sterke wind moet een kracht hebben gehad van meer dan 500km/uur volgens de operators.
  • Het bovengenoemde voorbeeld bevestigd ook de geruchten van Hamasstrijders die zeggen dat hun (Israël) God de raketten doet afwijken in de lucht.
  • Er zijn nog meer wonderen of vreemde zaken te vertellen, uit een andere persoonlijk contact kreeg ik te horen dat er luchtalarm was en omdat ze niet in de buurt van een schuilkelder waren achter een muurtje gingen liggen. Plotseling komt er een man die zegt dat ze in zijn huis kunnen schuilen, ze gaan met hem mee en komen in een kamer vol glaswerk. Dus niet typisch een ruimte om te schuilen. Als ze later zijn weggegaan zien ze dat de raket was ingeslagen op de plek waar ze achter het muurtje hadden geschuild en beseffen ze dat ze de man helemaal niet hebben bedankt en gaan terug om dat te doen. Vreemd genoeg kunnen ze het hele huis niet meer vinden.

Stellig zullen er nog meer van dit soort wonderen of zoals je wilt onverklaarbare dingen zijn geweest.

Tags:

Dit is de 108ste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

De Vrienden van Livius nodigen u uit om op zaterdag 20 september te komen luisteren naar twee lezingen over de politieke en religieuze ideeën in de Romeinse en Byzantijnse architectuur. Livius zelf nodigt u uit voor een cursus of een reis.

Jona Lendering (redactie)

======================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

We werken gestaag verder aan de nieuwe opmaak, maar Michel Gybels was zo aardig om een artikel over de vroege Hittitische stad Šapinuwa (Ortaköy). Ook nieuw: Qasr Azraq in Jordanië.

Onze zustersite LacusCurtius gaat verder met Johannes Lydus’ De maanden. Uit de reeks museumstukken: een oeroud standbeeld, een kat met kuikens, een brief uit een inmiddels geplunderd museum en een foeilelijk beeld.

======================================

EGYPTE

In maart hadden we een berichtje over een vondst die de Egyptische chronologie van de Late Bronstijd op z’n kop leek te zetten. Dit keer hebben we er weer een.

Een heel mooi portret van Echnaton uit Soedan.

Net als uit Irak – zie beneden – komen ook uit Egypte berichten over plundering.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1 (eigenlijk een sarcofaag maar erg interessant), 2, 3, 4 (leuk voor iedereen die De boog van de farao las).

En verder: Saqqara, Giza, Sohag, Luxor, (Dra’ Abu el-Nagra; meer), de woonwijken van Amarna, Beni Sweif, klimaatstudie, textiel, de verkoop van een beeldschoon standbeeldje, een nieuwe minister van Oudheidzaken, een van de meest bizarre berichten die we ooit vermeldden en ook deze nieuwsbrief zou incompleet zijn zonder de onvermijdelijke doctor Zahi Hawass.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Een onopvallend berichtje, maar waarschijnlijk nieuws om heel, heel erg blij van te worden: het chronologische vraagstuk (uitleg hier) achter de Mesopotamische geschiedenis lijkt te zijn opgelost. De middenchronologie lijkt de juiste te zijn.

De ramp die je wist dat zou komen: ISIS dreigde de boel in de omgeving van Mosul, het antieke Nineve, kort en klein te slaan. En ISIS voerde zijn dreigementen uit: algemeen, Assyrisch materiaal (niet geverifieerd), kerken, het graf van de profeet Jona, meer. Ongetwijfeld verschijnen er binnenkort nog meer oudheden op de zwarte markt.

Soortgelijk nieuws komt uit Syrië (meer) en Hatra. En ook daar gaat de opbrengst richting zwarte markt. Toch vinden in Syrië ook nog opgravingen plaats: een Byzantijns mozaïek uit Sweida.

En verder: Afyonkarahisar, kleiklompjes als administratiemateriaal, een vijfduizend jaar (!) oude qanat, de “burnt city”, Ur, Kültepe (Kanesh), de rioleringen van Persepolis opnieuw, een graf in Oman.

======================================

DE OUDE GRIEKEN

De “Kasteel van Amsterdam-prijs” voor de opzichtigste manier om met een opgeleukt persbericht over een archeologische vondst te hengelen naar publiciteit (en fondsen) gaat deze maand naar het bericht over de “first gay graffiti in history”. De opgravers moeten hebben geweten dat soortgelijke, een eeuw oudere graffiti twee eilanden verderop zijn gevonden.

Een grafveld en een paardengraf op Chios: een berichtje op de leuke Griekenlandblog Parakalo.

Griekse krijgsgeschiedenis: Josho Brouwers legt uit wat er beter aan kan.

Natascha Neef legt uit waarom de Parthenon Marbles weer naar Athene moeten. En daarmee verwant: de Karyatiden zijn schoongemaakt.

Dit gaat leuk worden: de Google StreetView gaat nu van start in Griekenland.

En verder: Hala Sultan Tekke, Gla, Mycene, een drinkbeker van Perikles, het Lyceum in Athene, Assos (NB: “sarcofaag” betekent “lijkeneter”), Thessaloniki.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Al maanden is er steeds weer aandacht voor de tweeduizend jaar geleden overleden keizer Augustus, en zoals te verwachten viel praat iedereen elkaar na zonder dat iemand iets nieuws meldt. Zoiets had uw redacteur echter nog nooit gezien.

In Rome zou de eetzaal van keizer Nero, met het beroemde roterende plafond, zijn ontdekt. Gegeven de traditie van hypes in Italië is enige scepsis op haar vanzelfsprekende plaats. Iets minder kritisch mag u zijn over het nieuw-ontdekte grafveld in Trastevere en de heropening van het graf van Romulus en de tempel van Portunus.

De plundering van de Romeinse stad Apamea in Syrië gaat gewoon verder (meer).

Bewijs voor een epidemie uit de derde eeuw. Ondanks de kop is dit niet de epidemie die het einde van de Oudheid markeert, want die is drie eeuwen jonger.

En verder: een tempel in Amasra, een inscriptie van ruim duizend stukken in Autun, een nieuwe monoliet in Baalbek, een Romeinse stad onder de delta van de Nijl, het eerste fort van Carnuntum, de huizen van Efese,een theater in Izmir, skeletten in Mugla, een mozaïek in Nîmes, opgravingen in Plovdiv, raad-eens-waarover-het-laatste-bericht-over-Pompeii-gaat, Pozzuoli, Santa Maria Nova, Vulci en een scheepswrak voor de Ligurische kust.

======================================

HET NIJMEEGSE AQUADUCT

Een bescheiden relletje dat uiteindelijk nergens over ging: het Romeinse aquaduct in Nijmegen zou niet zijn wat het leek. Eerst was er kritiek vanuit de burgerij, de pers schreef erover, de Nijmeegse rekenkamer sprak twijfels uit, een archeoloog legde uit dat de rekenkamer niets van wetenschap begreep, de Nijmeegse gemeenteraad schoof het rapport van de eigen rekenkamer ter zijde, andere media schreven erover en dat was dat.

Daarop volgden de nabeschouwingen. Theo Toebosch wees erop dat de archeologische claim berustte op een studentenscriptie die was geëindigd met het advies meer onderzoek te doen. Hij ontdekte ook dat de affaire tot aan het LOWI escaleerde door het formalisme waarmee de Radbouduniversiteit de discussie ontweek over de kwaliteit van de scriptie (die overigens wel goed was). Uw redacteur herinnerde eraan dat de Nijmeegse archeologen de prijs betalen van de slechte voorlichting die oudheidkundigen nu eenmaal altijd geven. En toen was het zomer en was het voorbij.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Een beetje macaber: er wordt een 3D-scan gemaakt van het meisje van Yde (vergelijk).

Dat was aan de aandacht van uw redacteur ontsnapt: in Heerlen is een deel van de Romeinse weg van Xanten naar Aken geïdentificeerd.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Bognor Regis, Cirencester, Colchester (wat Boudicca ermee te maken heeft, is onduidelijk), een villa in Dorset (don’t believe the hype), Maryport (maar…), Wallsend. De clichépoeper die bij de BBC de koppen maakt, vergreep zich aan Binchester.

En verder: een Bronstijd-vleesrokerij, een mooi Keltisch wagengraf, Wortegem (PDF), Millingen, Belginum, Melsele, Pont-Sainte-Maxence, een Merovingische nederzetting bij Uden en een mooie Merovingische schaal uit Oegstgeest.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

De affaire rond Norman en Raphael Golb wordt te ruste gelegd: zoonlief is ook in hoger beroep veroordeeld en gaat twee maanden naar de gevangenis. De betrokkenheid van de vader, die op de hoogte was van de activiteiten van zijn zoon en de gedragscode van de universiteit van Chicago overtrad, blijft opnieuw onderbelicht.

Ach, Jeruzalem: 1, 2, 3, 4,

In de Late Oudheid bekeerden de Khazaren, een stam in wat nu Oekraine/Rusland is, zich tot een vorm van monotheïsme. Christenen en joden claimen allebei dat de Khazaren “een van ons” waren. Moslims maken de claim ook en dateren de bekering later. De joodse claim lijkt nu zwakker te zijn.

En verder: Kanaänitische wijn, Hebron, Lachish, Khirbet el-Araj (let op de opzichtige manier om een bijbelse associatie te scheppen), Jaffa, Q, mozaïeken in Huqoq (met een onbewezen Alexander-de-Grote-draai).

======================================

OVERIG

Edwin de Vries komt nog één keer terug op zijn werk als veldtechnicus in Soedan.

Beschadiging van de antieke rotskunst in Libië. Context: daar.

De kothon van de Karthaagse stad Motya is dus geen kothon. Wat dat betekent leest u daar. Meer Karthaagse vondsten, een paar kilometer verderop: hier.

Waarom zoveel mensen het intellectuele avontuur, waar het in de klassieken toch om gaat, niet meer herkennen, wordt u helemaal duidelijk uit een bespreking van wat boeken over Alexander de Grote waarin werkelijk alle open deuren worden ingetrapt.

En hier is nog zoiets. Een classicus schrijft een stukje bladvulling over misverstanden over de Oudheid. Een analyse van de herkomst van de misverstanden wordt niet geboden – het stukje is evident niet bedoeld als provocatie maar als amusement. Toch is het nog te kritisch voor sommige filhellenen. Je zou eerder klagen over de reductie van de klassieken tot causerietje.

En verder: Cerveteri, Josho Brouwers raadt u af naar de nieuwe Heraklesfilm te gaan, wat je met Playmobil kunt doen en uw redacteur stofte de moord op Winckelmann nog eens af.

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Lujzika Adema van Kooten van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.

In de commentaarreeks van Cambridge University Press, ook wel bekend als Green & Yellow, is een nieuw deeltje verschenen: Juvenalis’ Satire 6 (ed. L. en P. Watson), en dat vieren wij!

Deze zomer geven we kortingen tot maar liefst 25% op álle deeltjes in de reeks. Dus zowel op bestsellers zoals Euripides’ Medea (ed. Mastronarde) en Homerus’ Ilias XXII (ed. De Jong) als op nieuwe delen zoals Ovidius’ Epistulae ex Ponto I (ed. Tissol), Menanders Samia (ed. Sommerstein), Plinius’ Brieven (ed. Whitton), Herodotus’ Histories Book V (ed. Hornblower) en Terentius’ Hecyra (ed. Goldberg). Een complete lijst staat hier.

Lang gewacht, stil gezwegen en uiteindelijk toch gekregen: Henk Singors boek over Constantijn is verschenen. Om en nabij het Constantijnjaar verschenen al boeken van Jonathan Barnes (recensie), Olivier Hekster en Eusebius van Caesarea. Singors bijdrage is vuistdik en vooral biografisch, al gaat het ook in op de christelijke revolutie die de Romeinse keizer zou hebben ontketend.

En ook van Mary Beard is er een nieuw boek uit, met de vrolijke titel Laughter in Ancient Rome. On Joking, Tickling and Cracking Up. Schijn bedriegt, het boek is serieuzer dan zijn voorkomen: Beard behandelt een uitvoerig scala aan Latijnse teksten en gaat in op verschillende wetenschappelijke theorieën over humor, maar blijft in een toegankelijke stijl. Wat vonden de Romeinen leuk, en in hoeverre kunnen wij dat nog begrijpen?

Twee nieuwe boeken met betrekking tot het Romeinse verleden in Nederland: Romeinse Sporen van Herman Clerinx gaat over de Romeinen in de Benelux, met 309 bezoekbare vindplaatsen. Lees hier de recensie. Voor een jeugdigder publiek is er Avé, Caear. Leuk voor op de achterbank, onderweg naar die Romeinse sporen.

1177 B.C.was niet aan te slepen wegens een zeer positieve ontvangst in de pers (vijf ‘ballen’ in het NRC en op onze website). Voor de liefhebber die meer over de periode wil weten, is er Ancient Crete, waarin Saro Wallace de vroege geschiedenis van Kreta onderzoekt en vooral ingaat op de significante verschillen van de cultuur, geschiedenis en politiek van het eiland met die van het centrale Griekenland.

De nieuwe examenbundels voor het komende jaar zijn al binnen. Voor Latijn (Plinius en Cicero) is er Tijdsbeeld in Brieven, Een Leven in Brieven en Lectori Salutem; Voor Grieks (Homerus) is er Tragische Helden en De Tranenrijke Oorlog.

Top 5

  1. Epictetus’ Over Vrijheid (vert. Boter en Brouwer) stijgt naar een eerste plaats.
  2. Vermes’ Christian Beginnings stijgt ook flink, mede door onze Penguin Zomeractie (recensie).
  3. Socrates van Ineke Sluiter blijft populair.
  4. Henk Singors Constantijn is nieuw in de top.
  5. Het nieuwste deeltje Seneca in vertaling van Vincent Hunink is Onkwetsbaarheid (De constantia sapientis), maar moet de plek delen met voorganger Innerlijke Rust, Hermans paperback Cave and the Light (Plato vs. Aristoteles) en Regulus, de Kleine Prins in het Latijn.

======================================

DWAASHEID

Het graf van Jezus… deze nieuwsbrief is te kort om alle onzin samen te vatten.

En dan is er de Ark van Noach. Uiteraard vond men wat, want er is nog nooit een expeditie naar Oost-Turkije gegaan die niet iets vond. En dat is toch knap, want ook dit keer zocht men op een andere berg dan in de Oudheid werd aangenomen.

======================================

INTERNET

De volledige Suda, een Byzantijns woordenboek met veel informatie over antieke auteurs, is nu online.

=========================================

OVERLEDEN

Twee belangrijke archeologen zijn overleden: Yuval Peleg, die eraan bijdroeg dat Qumran niet langer als klooster wordt geïdentificeerd, en Klaus Schmidt, de joviale opgraver van Göbekli Tepe.

======================================

EN TOT SLOT

U weet het, het Amerikaanse leger heeft wat moeilijkheden met zijn inlichtingendiensten. Men gaat nu bij de Etrusken in de leer.

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer IBAN NL26 INGB 0670 7911 21 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel. (Als u niet in Nederland woont: BIC/SWIFT INGBNL2A.)

Tags: ,

« Older entries