Articles by JP vd Giessen

You are currently browsing JP vd Giessen’s articles.

Enige tijd geleden kreeg ik de vraag wat voor grondstoffen met gebruikte in Thyatira. Deze plaats is bekend in de Bijbel omdat Lydia de purperverkoopster daar woonde (Hand. 16:14).

Verschillende commentaren vermelden dat de purperkleurstof werd gemaakt van de Purperslak. We weten dat deze grondstof van de Purperslak in de oudheid veel werd gebruikt voor de mantels van keizers/koningen en in de Bijbel voor de tsithtsith (Num. 15). Het procedé om de kleurstoffen te maken was alleen bekend bij de Joden en na de val van Jeruzalem in 70 n.C. werd het dragen van kleren met deze kleurstof verboden voor iedereen (behalve voor de keizer). Hierdoor maakten de Joden de verfstof niet meer en ging het recept uiteindelijk verloren, pas een paar jaar geleden is het opnieuw het recept gevonden.

Dat het purper uit deze slak werd gehaald in Thyatira is erg onwaarschijnlijk en wel omdat deze stad meer dan 50 kilometer van zee afligt en daarom niet logisch omdat men vroeger vaak dicht in de buurt van de plek waar de grondstoffen werden gehaald gingen wonen. In de omgeving van Thyatira groeide wel de plant Meekrap welke ook wordt gebruikt voor de productie van goedkopere purper. In Nederland en met name in de provincie Zeeland werd ook deze plant om die reden geteeld. Het ligt dus voor de hand dat het om deze plant gaat.

Tags: , , ,

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

In de eindtijd profetieën van Micha (5:7) lezen we over de Joden die als een jonge leeuw onder de schaapskudden (=de vijanden van hun) wordt voorgesteld en hen verscheurd zodat niemand overblijft.

De vraag van deze week:

In verschillende charismatische en pinkstergemeenten komt het regelmatig voor dat iemand een boodschap van God krijgt en deze doorgeeft. Vaak blijkt dat deze “profetieën” niet uitkomen en dat deze boodschap dus niet van God is. De vraag is dan ook wat de Bijbel zegt hoe met dit soort profeten omgegaan moet worden.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het waren degenen die Daniël beschuldigden (Daniel 6:18-25).  Nadat Daniël levend uit de leeuwenkuil kwam, gooide de koning deze mannen in de leeuwenkuil samen met hun gezinnen. Dit laatste was een normaal gebruik, omdat zo werd voorkomen dat er later door de nakomelingen van de geëxecuteerden eerwraak zou worden gedaan.

De vraag van deze week:

Om in de categorie van dieren te blijven, iedereen kent het beeld van het lammetje dat in de toekomst bij een leeuw zal liggen. In de Bijbel wordt nog een beeld gegeven dat in de toekomst de leeuw bij de schapen zal zijn, maar deze leeuw is niet zo vredelievend. Over welke leeuw hebben we het.

Tags:

Bij ons in de kerk krijgen alle jongeren een boekje waarin ze hun aantekeningen kunnen maken van de dienst en vooral van de preek.De bedoeling hiervan is dat ze dan vooral gaan opletten wat er allemaal gebeurd tijdens zo’n dienst. Om die reden staan er in zo’n boekje ook vragen waarop ze kunnen reageren. Afgelopen zondag zag ik zo’n boekje liggen en kon ik mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en bekeek wat erin stond opgeschreven.

De twaalfjarige eigenaresse van het boekje in kwestie had een aantal antwoorden waar veel dominees en voorgangers nog een voorbeeld van kunnen nemen:

Wat vond je van de dienst: saai
Waarom: omdat ik er niets van begreep
Wat vond je mooi: dat de ouderen het wel begrepen
Tip voor de dominee: dat hij zo preekt dat ik het ook begrijp!

Tags:

Dit is de tachtigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; om af te melden volstaat een mailtje naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

========================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Uw redacteur bezocht Libanon en dat leverde veel nieuwe webpagina’s op: de Bekaavallei, twee pagina’s over het antieke Beiroet, acht pagina’s over het besneeuwde heiligdom van Faqra, het Libanongebergte, de door Herodotus vermelde reliëfs bij Nahr al-Kalb en vier pagina’s over de prachtige Romeinse tempels van Nihata. Ook nieuw: pagina’s over de Grieks-Macedonische steden Amfipolis, Olynthos, Pella en het Siciliaanse Akragas.

Ondertussen publiceerde onze zustersite LacusCurtius de Griekse tekst van enkele toespraken van Dion Chrysostomos en de Gebouwen van Prokopios.

========================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Indachtig het archeologisch spreekwoord “breng nieuws nooit één keer naar buiten als je ook twee keer naar aandacht kunt vissen” nog maar een keer het vandalisme in Elah.

Interessant bericht over de domesticatie van runderen: ze stammen allemaal af van tachtig dieren die kort na de IJstijd leefden.

Interview met Touraj Daryaee, Sassanidenspecialist.

En verder: Tell Achzib, Babylon (weinig nieuws), Minet el-Hosn, Umm a Toamin, Shengavit, Jeruzalem, Herodion, Lod, Tel Kedesh.

========================================

EGYPTE

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1, 2, 3, 4, 5. En gelukkig eindelijk aandacht voor een te vaak onderschat medisch probleem: het post-mortem lijden van mummies.

En verder: het Dodenboek, een scarabee van Ramses III in Karnak, twee in beslag genomen sarcofagen, Filae, El Hibeh, Alexandrië, het oudste katoen en de onvermijdelijke doctor Zahi Hawass.

========================================

GRIEKENLAND en TURKIJE (en wijde omgeving)

Het storende gebruik van het modieuze woord “tsunami” moet u niet afleiden van het feit dat het artikel over de vloedgolf bij Potidaia de moeite toch waard is.

Teveel oudheden en te weinig geld: problemen in Griekenland. Negeer de lollige kop.

Leuk: een Griekse pottenbakkersoven opnieuw in gebruik.

And what have the Greeks ever done to us? De logica is toch wel een van de belangrijkste nalatenschappen. Een heleboel door Aristoteles beschreven drogredeneringen bij elkaar, ideaal voor het middelbaar onderwijs. (Wat het plaatje van Plato en Sokrates ermee van doen heeft, wordt niet helemaal duidelijk.)

En verder: Santorini, Athene (Stoa van Attalos, een gerechtshof), Sozopol, Messene, Laodicea, Thessaloniki, Olympia, een vervalsing (wel mooi overigens).

========================================

ROME EN ZIJN RIJK

$800.000.000,- voor een Romeins themapark? In elk geval hebben we al een filmpje hoe het eruit zag.

Een ingestorte muur in Pompeii komt op een pijnlijk moment, want er is net extra geld naartoe gegaan.

Het wrak bij Trapani lijkt te worden bedreigd.

Interessant stuk over de veronderstelde afwezigheid van christenen in de Romeinse legers.

En verder: beeldje van de kinderen van Kleopatra en Marcus Antonius, zomaar een diploma, Romeins Marokko en politieoptreden tegen de bende die het Colosseum onveilig maakt.

========================================

BENOORDEN DE ALPEN

Nog een themaperk: dit keer bij Haltern. Projectnaam is “Aliso”, en dat is misschien want jammer, want er is geen bewijs dat Haltern en Aliso dezelfde plaats zijn.

Voor één keer mogen we inderdaad van sensatie spreken: in Neuss is een Romeins fort gevonden uit 30 v.Chr. Dit betekent dat de Romeinen eerder naar de Rijn oprukten dan tot nu toe werd aangenomen.

Er varen al een nagebouwde Romeinse schepen in Woerden, Hamburg en Neumagen, en nu ook in Utrecht. Het schip uit Millingen wordt begin juni op het Nijmeegse Romeinenfestival gepresenteerd en er zijn plannen voor de herbouw van de Woerden-7.

Leuk interview met de stadsarcheoloog van Venlo, Maarten Dolmans.

Een nieuw tijdschrift voor de archeologie van Vlaanderen, Ex situ.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Cambridge, Cirencester, Ilkley, Northampton, de Muur van Hadrianus, Whitley Castle, York (Saksisch).

En verder: Maastricht, Leeuwegem (pdf), Cuijk, Apeldoorn, oeroude runen (300 n.Chr.), discussie in het Vlaamse parlement over het erfgoedbeleid en een opvallend traditionele interpretatie van de slag in het Teutoburgerwoud (vergelijk).

========================================

JODENDOM EN CHRISTENDOM

Vlak voor Pasen probeerden een documentairemaker en een echte onderzoeker slim wat geld binnen te halen met nieuws over de Talpiot-tombe. Het leuke was dat de geleerde wereld voor een keer reageerde en de hoax genadeloos onderuit haalde. Een terugblik.

En verder: antiek anti-semitisme, samaritanen en Joods DNA.

========================================

OVERIG

Blijkbaar is dat nieuws, dat vrouwelijke gladiatoren topless vochten. Uw redacteur kon een zekere ergernis niet onderdrukken en heeft zo zijn eigen ideeën over hoe de Oudheid beter in het nieuws kan komen. En hij moppert hier nog even verder. Maar verder gaat het best wel goed hoor.

Mooi artikel over het teruggeven van antiquiteiten.

En verder: Taxila.

========================================

INTERNET

Helemaal blij word je van een reeks antieke handschriften, vooral omdat ze ook leverbaar zijn als PDF.

De directeur van een bekende archeologische organisatie pleit tegen open access, met als argument dat er al lezingen zijn voor het grote publiek. Met andere woorden: dit zijn de feiten en daarmee moet u het doen, u moet zich er niet verder in willen verdiepen, u moet betalen om de universiteiten onderzoek te laten doen en u moet extra betalen als u belang mocht stellen in de resultaten. Een affront voor degenen die wérkelijk belangstelling hebben.

========================================

EN TOT SLOT

Eindelijk onthuld: hoe egyptologen een mummie vinden.

========================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Jeremia is inderdaad niet getrouwd zoals in Jeremia 16 wordt vermeld, ook is er helemaal geen sprake dat hij een vriendin had. Maar ik denk dat de filmmakers de profeet verwarden met een andere Jeremia die met een zekere Libna was getrouwd en ook in het Bijbelboek Jeremia (52:1) wordt genoemd.

De vraag van deze week:

Deze dieren waren voor hem poeslief, maar voor zijn collega’s die hem hadden beschuldigd bij de koning waren ze minder lief. Ze hadden hen en hun familie al verscheurd en verbrijzeld voordat deze personen met beide voeten op de grond kwamen. Over welke personen gaat het en door wat voor soort dieren werden ze aangevallen.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het was Ahazia (2 Kon 1:2) die uit het raam viel, uiteindelijk mocht de hulp van de diverse afgoden niet helpen en omdat hij de hulp weigerde van de Heere gaf Elia de profetie dat hij niet meer van zijn bed zou afkomen en daar zou sterven.

De vraag van deze week:

Deze week de vraag of Jeremia getrouwd was en zo ja met wie en waar het in de Bijbel staat.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Eigenlijk had ik willen vragen op welke feestdag het dagelijkse manna stopte, maar de verschillende inzenders hadden het allemaal goed. In Jozua 5:11-12 lezen we dat het stopte een dag na het Pascha/Pesach feest.

De vraag van deze week:

In de Bijbel lezen we van verschillende mensen die uit een raam vielen, eentje van hen overleefde het en bezocht toen verschillende afgoden(tempels) om zo weer beter te worden. Wie was deze persoon.

Tags:

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Hondengeld is het loon wat een mannelijk hoer ontving voor zijn diensten. (Deut. 23:18)

De vraag van deze week:

Op welke dag stopte het dagelijkse manna.

Tags:

Dit is de negenenzeventigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; om af te melden volstaat een mailtje naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

========================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Het artikel over Narbonne is geactualiseerd en, dankzij Michel Gybels, uitgebreid met een pagina over de opgravingen. Op onze zustersite LacusCurtius de Griekse versies van verschillende toespraken van Dio Chrysostomus. Plus: hoe goropiseert het best?

========================================

EGYPTE

Hoe wantrouwig we archeologisch nieuws moeten volgen? In de vorige nieuwsbrief meldden we dat de cartouche van een nog onbekende farao uit de zeventiende eeuw was ontdekt. Een egyptoloog mailde dat de naam helemaal niet nieuw was; en hier hoort u dat ook nog eens van een ander.

Opbouwen van een hype voor de Grote Piramide in Giza (niet echt interessant, maar misschien nuttig voor mensen met Zahi Hawass-ontwenning).

En verder: Meidum, El Hibeh, koningin Hatshepsut, het maandelijkse gesleep met een mummie en het ongelukkige lot van enkele schatzoekers.

========================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Handig overzicht van enkele oosterse uitvindingen.

Vrijspraak in de rechtszaak tegen de vervalser van het knekelkistje van Jacobus en een reeks andere voorwerpen, Oded Golan. Plus: de stompzinnigste kop in tijden.

En verder: Tel Azekah, plunderingen in Syrië, een oeroud paardebit, ruim één miljoen dollar voor één munt.

========================================

GRIEKENLAND en TURKIJE (en wijde omgeving)

Dit kan interessant worden: een Asklepiostempel bij Lamia.

En hop, het volgende staaltje ridicule archeologische overdrijving komt uit Patara.

En verder: Thessaloniki, Diyarbakir, en zwarte handel.

========================================

ROME EN ZIJN RIJK

Je wordt helemaal blij als je leest dat de Stabia-baden in Pompeii zijn heropend.

Overzicht van de schade aan het archeologisch erfgoed tijdens de Arabische lente (vergelijk).

En verder: Jaen, Romeinse parfums en een mooi filmpje van Lepcis Magna.

========================================

BENOORDEN DE ALPEN

De archeologische dienst van Keulen maakt zichzelf belachelijk (commentaar).

Zes Romeinse wachttoren bij Göttingen, zeer diep in Duitsland.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Arla, een muntschat in Bath, Caerleon.

En verder: Ötzi, Heuneburg, een Keltische zilverschat, Reinhardswald (interessant), Castricum, Kontich, Eindhoven, opnieuw Apeldoorn (dit begint langzamerhand érg leuk te worden), Wervik (pdf), Saalburg.

========================================

OVERIG

Zou het een idee zijn als de universiteiten de geesteswetenschappen eens op een volwassen manier uitlegden aan het grote publiek uitlegden?

Wilt u een eigen Parthenon?

========================================

DWAASHEID

De Medici-Venus was ooit beschilderd. Je verwacht het niet.

========================================

INTERNET

Zo kwetsbaar is het digitale erfgoed: Library.nu gaat dicht en we zijn alles kwijt. Soortgelijk nieuws over Google Books.

De vijfde aflevering van het Journal of Archaeology in the Low Countries.

========================================

EN TOT SLOT

Mocht u nog twijfelen: het was 1 april.

========================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel.

Tags:

« Older entries