Articles by admin

You are currently browsing admin’s articles.

In het verleden heb ik wel eens geschreven over hoe je Bijbelstudie kan doen en heb daarover een overzichtsartikel samengesteld. Een van de naslagwerken die ik toen niet heb genoemd was de Thompson Chain Reference Bible, omdat die lange tijd niet meer werd verkocht. Gisteravond tijdens een leeravond vertelde ik wat over de methodiek van deze Thompson en zijn Bijbel en dat de hele opzet van mijn website, inclusief een aantal uitbreidingen, gebaseerd is op de methodiek van Thompson. Toen ik vanochtend op internet zocht zag ik dat deze Bijbel weer wordt uitgegeven. Een goede reden om eens een kleine recensie over dit schitterende werk te schrijven.

Dr. Frank C. Thompson begon in 1890 aan zijn werk, omdat hij erg ontevreden was over de bestaande Lexicons. De meeste van deze Lexicons gaven namelijk alleen maar aan waar een bepaald woord nog meer werd gebruikt, terwijl hij juist de noodzaak zag dat mensen die Bijbelstudie deden ook op onderwerpen konden zoeken die niet zo snel via een woord gezocht konden worden. We moeten dan denken aan het lijden van Christus, of een overzicht van de Joodse koningen. Daarnaast vond hij dat als je een Bijbelgedeelte zag, in de kantlijn verwijzingen naar deze onderwerpen moest hebben, de “Chain References”.

Na tien jaar had hij zijn naslagwerk, gebaseerd op de King James, klaar en was niet alleen voorzien van de gehele Bijbel verrijkt met deze Chain References, maar er was achterin het boek ook een overzicht van deze Chain References, naast een concordantie, een concordantie, analyses van alle Bijbelboeken en belangrijke personen. Of dit nog niet genoeg was had hij zijn naslagwerk ook nog eens voorzien van een archeologisch supplement en vele kaarten. Kortom, alles wat je nodig hebt voor goede Bijbelstudie is verwerkt in één boek met ruim 2000 pagina’s. Door de dundruk is het een handzaam boek gebleven en makkelijk mee te nemen.

Ze hebben dit werk weer opnieuw uitgegeven en omdat de King James niet meer door iedereen wordt gelezen, zijn er ook versies die gebaseerd zijn op de NASB en de NIV. Kortom voor iedereen die het Engels machtig is en een goed naslagwerk wil hebben is dit werk van Dr. Frank C. Thompson zeer aan te bevelen.

Verdere informatie en bestellen:

Tags: ,

Bijbelquiz

De afgelopen weken zijn we erg druk geweest met het overzetten naar een vernieuwde website. Hierdoor is er geen tijd om leuke vragen te bedenken, onze excuses. Vanaf maart hopen we weer opnieuw te starten met de wekelijkse Bijbelquiz.

Tags:

Dit is de 126e aflevering van de Livius Nieuwsbrief met nieuws over de Oudheid. De nieuwsbrief is gratis; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

=====================

LIVIUS’ EIGEN NIEUWS

Een greep uit het Liviusaanbod: u kunt u verdiepen in het oude Mesopotamië in Schagen, Herodotos lezen in Zoetermeer, ontdekken wat de Romeinen in Noord-Holland deden in Hoorn, de Koran, Tora en Bijbel leren kennen in Bussum en u verdiepen in Islamitisch Andalusië in Gouda.

Het tweede nummer van uw favoriete oudheidkundige tijdschrift, Ancient History Magazine, is uit. Het is gewijd aan Caracalla. Los bestellen van dat nummer kan hier maar u doet uzelf een plezier met een abonnement (dat dan ingaat met nummer drie, “Pergamon”).

Op de blog van uw redacteur: culturele “eerstes”, een oeroude stele, Astarte, de Hoby-bekers, de ondergang van het Negende Legioen, Vrouw Holle en een terugblik op de vondsten in Kessel: 1, 2, 3, 4.

======================================

HET MOOISTE VAN DE MAAND

In onze erkend subjectief “het mooiste van de maand” genoemde rubriek dit keer het bericht dat de Babyloniërs een soort integraalrekening benutten om de positie van de planeet Jupiter te berekenen: in De Volkskrant, het Handelsblad en Science.

======================================

EGYPTE

Er is vanouds veel te doen over de etniciteit van de oude Egyptenaren, die volgens het fysisch antropologisch bewijsmateriaal niet heel anders zouden zijn geweest dan de bevolking van Palestina, Syrië en Libië, naar het zuiden toe wat donkerder wordend. “Afrocentristen” spreken dit tegen: de Egyptenaren waren zwart. Het DNA-bewijsmateriaal duidt echter duidelijk op een migratie, rond 5000 v.Chr., van herders vanuit de Levant, en dat lijkt de groep te zijn geweest die de Egyptische en Berber-talen meenam. Een paar jaar geleden leek bovendien bewezen dat er rond 1000 v.Chr. een andere migratie vanuit Azië naar Afrika had plaatsgevonden, die DNA-sporen had nagelaten in heel Afrika. Dat artikel is nu teruggenomen.

Een beetje onhandig geschreven stuk over een nieuwe methode om tot nu toe verborgen kamers in de piramiden te ontdekken. Dat kan natuurlijk ook met een robotje, en daarvan is net een nieuw model.

Een nieuwe maand, een nieuw standbeeld van Amenhotep III.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1.

Het graf van een nog onbekende koningin. (Uw redacteur had het idee dit eerder te hebben gezien maar weet even zo snel niet waar.)

En verder: scheurbuik, rotsgraven bij Jebel el-Sisila, Tal Tablala, Tel al-Dafna, vondsten uit het koninkrijk Meroë.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Er is nul bewijs dat Mita van Mushku en koning Midas dezelfde zijn, en evenmin weten we wie er ligt in de Grote Tumulus in Gordium. In plaats van u het wetenschappelijk handwerk uit te leggen, houdt men u dom.

Een Aramese inscriptie uit 216/215 v.Chr., gevonden in de Verenigde Arabische Emiraten, zou bewijzen dat het koninkrijk Oman op dat moment al bestond.

En verder: Nippur, Bahrein, de taal van Ziyaret Tepe.

======================================

BLOED-OUDHEDEN

Tja, het is geen nieuws dat de kunsthandel onvoldoende wordt gecontroleerd en dat de zogenaamde Islamitische Staat daarvan profiteert. Maar het blijft zinvol het nóg eens te zeggen en nóg eens. En hier nog een keer: het gaat niet alleen om Syrië en Irak, het gaat ook om Libië (waar het unieke materiaal al kapot is) en Egypte.

Voor elk op de zwarte markt verkocht voorwerp, worden er tien vernietigd, dus dat de schade groot is, wil nog niet zeggen dat de winst dat ook is. Lees maar. Niettemin lijkt ook de staat Irak nu een graantje mee te willen pikken.

The Atlantic zet zijn tanden verder in de Green Collection.

Een terugblik op Khaled el-Asaad en een filmpje over een van de FBI-agenten die tegen de overmacht vechten.

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Om helemaal blij te worden: een beeldschone Artemis uit Aptera (Kreta). Gewoon even rustig naar het fraaie plaatje kijken en genieten. En nog meer Kretenzische blijheid: een scheepswrak. En tot slot ook nog: Knossos was in de IJzertijd groter dan werd aangenomen. Overigens was die aanname gebaseerd op niets anders dan dat nooit iemand er onderzoek naar had gedaan: de aandacht ging altijd uit naar de Bronstijd.

De historische achtergronden van de mythe van de Amazonen: vrouwelijke krijgers op de Euraziatische vlakten. (Niet dat dit nieuws is, overigens.)

Fascinerend: een paardengraf bij een van de havens van het archaïsche en klassieke Athene, Faleron.

En verder: Pafos, Leukas, de tempel van Asklepios in Athene en meer onderzoek in Lechaion.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Dat de Romeinen – hoe zullen we het netjes zeggen? – andere hygiënische standaards hadden dan wij, was geen nieuws, maar het is interessant dat een parasitoloog het nu ook zegt. Het werpt een zeker licht op de baden van Caracalla.

Anton van Hooff over zelfdoding in de Oudheid: “Sterf in stijl, sterf samen”.

En verder: Vagnari, Marbella, huiveringwekkende ideeën in Sozopol, ongebakken aardewerk uit Pompeii, Tarsus, Istanbul, Ankara.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Van de Britse Eilanden werd wel aangenomen dat de oorspronkelijke bevolking afweek van die in de rest van Europa. Ze zouden de akkerbouw niet hebben geleerd van immigranten maar hebben verworven door acculturatie. Nu blijkt de bevolking normaal te zijn: één migratie bracht de akkerbouw en een tweede migratie, metaalwerkers vermoedelijk, een Indo-Europese taal.

De goudschat van Bernstorf: mogelijk een vervalsing.

Om dorst van te krijgen: hoe brouwden de Kelten hun bier?

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Leeming Bar (oudheidkundige standaardoverdrijving), Yeovil (doorscrollen naar de munt met het nijlpaard), de Yorkse gladiatoren maar weer eens, het voordeel van een goede overstroming en nog wat DNA-onderzoek naar de Angelsaksische kolonisatie (weinig nieuws).

Als u nog geen genoeg had van het terugblikken op “Kessel”, dan heeft u hier en daar nog het een en ander.

En verder: een kindergraf in Cuijk, meer onderzoek naar het amfitheater van Nijmegen, veenlijken.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

Een leuke vondst in Sepforis: de grafstenen van enkele rabbijnen uit de Oudheid. Sepforis was een belangrijk centrum van het rabbijnse jodendom.

Een leuk stukje over de misschien oudste afbeelding van Maria, uit Deir ez-Zor.

De Kasteel van Amstel-prijs voor het nieuwsbericht waarmee op de schandaligste wijze naar aandacht wordt gehengeld, gaat naar dit artikel: de vondst van prachtige fresco’s. Die had niemand verwacht, en dat is alles. Dat dit ons zou dwingen de geschiedenis van het Griekse christendom te herzien, is het soort gezwam waarmee de oudheidkunde zichzelf voor schut zet bij iedereen die kan lezen.

En verder: Kanaänitische citadel bij Nahariya aan de kust, Rosh Ha-‘Ayin, een Romeins aquaduct bij Ein Hatzeva en het maandelijkse gehannes in Jeruzalem.

======================================

OVERIG

Er is veel om blij om te zijn deze maand, zoals het leuke bericht dat sommige verhaalmotieven millennia oud zijn.

Oudhistoricus Daan Nijssen is een eigen website, de “Ancient World Library”, begonnen vol interessante artikelen. Zéér de moeite van het bekijken waard.

Twee Nederlandse archeologen betogen allebei dat musea meer kunnen doen om de verzamelgeschiedenis van een voorwerp te tonen: Josho Brouwers en Theo Toebosch.

En verder: achtergrondartikel over de Pazyryk-begraving, een Skythische “ijsmummie”.

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Roel Salemink van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.

Het wordt vaak vergeten, maar atheïsme is een fenomeen van alle tijden en niet in de laatste plaats van de klassieke oudheid. Tim Whitmarsh beschrijft in Hemelbestormers. Atheïsme in de Klassieke Oudheid (Battling the Gods. Atheism in the Ancient World) verschillende denkers en schrijvers uit de Griekse en Romeinse oudheid die seculiere waarden propageerden.

In Beyond Greek. The Beginnings of Latin Literature laat David Feeney zien dat doordat de Romeinen in de periode 240-140 v.Chr. Griekse teksten vertaalden ze juist een eigen literaire stijl ontwikkelden die het begin vormt van de Latijnse literatuur.

Age of Agade. Inventing Empire in Ancient Mesopotamia door Benjamin Forster is een uitgebreide studie van het Akkadische Rijk (2350 tot 2150 voor Christus) in Mesopotamië. Politieke en sociale geschiedschrijving, maar ook het leven van alledag komt aan bod.

God, State and the Individual. Reflections on Civic Religion in Rome is een vertaling van het boek van de bekende Franse oudhistoricus John Scheid waarin hij zijn licht laat schijnen over grote rol van religie in de Romeinse samenleving.

Met de bouw van het grote tempelcomplex in Luxor werd begonnen in 1400 v.Chr. en was ook tijdens de Romeinse aanwezigheid nog functioneel. Het was in gebruik als Romeinse legerbasis en bezat in die hoedanigheid een ruimte voor de keizercultus. In Art of Empire. The Roman Frescoes and Imperial Cult Chamber in Luxor Temple worden de tempel en de (inmiddels zeer verweerde) derde eeuwse fresco’s uit de keizercultusruimte uitgebreid besproken.

======================================

DWAASHEID

Onzin keert terug. Altijd. Hier is het penisbot weer eens. Daar is het vorige. Volgende keer staat in de agenda voor 2019. En ook dan is het enige nieuws dat journalisten hun informatie niet controleren.

De doodsklap voor de Romeinse soldaten die in China aankwamen.

Een idee voor De Wereld Draait Door, dat de afgelopen maanden zoveel intelligente beschouwingen wijdde aan de Oudheid: help de kijkers zélf te plunderen. De BBC geeft het voorbeeld.

En verder: Romeinen in Amerika, deel twee.

======================================

EN TOT SLOT

Sommige Livius-docenten hebben nevenprojecten, zoals Edwin de Vries, die voor de Cultuurhistorische Vereniging Amsterdam een cursus verzorgt over cartografie (“Blaeu en zijn voorgangers” – iets naar beneden scrollen) en Arjen Bosman, die een boek schreef over Romeins Velsen dat u met korting kunt kopen (hier).

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de nieuwspagina van het Rijksmuseum van Oudheden en bij Aantekeningen bij de Bijbel.

Tags: ,

De afgelopen dagen hebben we weinig van ons laten horen, maar we hebben zeker niet stilgezeten. Jullie zullen hebben opgemerkt dat er een aantal veranderingen zijn doorgevoerd en dat komt omdat we druk bezig zijn met het migreren van onze website en weblog naar een nieuwe omgeving. We hopen dat daarmee een en ander overzichtelijker en duidelijker wordt. Zo zijn de afgelopen dagen al de woordenlijst en de vele onderwerpen overgezet.

Een mooi voorbeeld is het onderwerp Simon, de naam van vele personen en als je op de link klikt dan zie je een mooi overzicht van alle personen die zo heten in de Bijbel. Maar je ziet ook direct een link naar het Hebreeuwse of Griekse woord, met daarachter een woordstudie en waar dit woord overal in de Bijbel voorkomt. Daaronder zie je een overzicht naar andere onderwerpen die met dit onderwerp te maken heeft. Vervolgens komt het artikel zelf, terwijl rechts in het grijze vak je links ziet naar Bijbelverwijzingen die over dit onderwerp gaat en literatuurverwijzingen, waarmee het binnenkort ook mogelijk wordt om direct een boek te bestellen over dit onderwerp.

Natuurlijk is het onmogelijk om de vele duizenden pagina’s en de daarin verwerkte links in een keer over te zetten, daarom hebben we gekozen voor een opzet dat altijd je naar de oude website wordt geleid als een gedeelte nog niet klaar is. Voorlopig zijn we nog een tijdje hiermee bezig en zorgen er direct voor dat meteen een hoop nieuwe informatie wordt toegevoegd. Hiermee hopen we dat jullie zo min mogelijk last ondervinden.

Tags: ,

Bijbelquiz (274)

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het hoofd van Goliath werd naar Jeruzalem gebracht (1 Sam 17:54).

De vraag van deze week:

Offeren doe je met een mes, zo lezen we dat Abraham Izaäk moest offeren wat op het laatste moment niet doorgaat. De vraag is heeft Abraham ooit wel eens met een mes Izaäk aangeraakt?

Tags: ,

Tom S. van Bemmelen is een doorgewinterde politicus, in zijn politieke loopbaan was hij Statenlid in de provincie Zuid-Holland, lid van de 1ste Kamer en daar woordvoerder Defensie en Verkeer en Waterstaat, voorzitter van de VVD afdeling Den Haag en Buitenlandsecretaris van het landelijk hoofdbestuur van de VVD. Momenteel is hij ondanks zijn 85 jaar een actieve voorzitter van Likoed Nederland. Het is in die hoedanigheid dat hij het boek “150 Palestijnse fabels” schreef en welke in november vorig jaar op de markt verscheen.

Bij het een eerste keer doorbladeren van het boek zien we dat alles netjes op alfabetische volgorde is gerangschikt. Serieuze zaken als dat er Apartheid zou heersen in Israël, of dat Israël racistisch zou zijn en wat de rol en houding is van de Europese Unie worden behandeld naast fabels als het bloedsprookje dat Israël alleen maar oorlog voert om het bloed van Palestijnse kinderen te drinken, of dat het hen alleen maar te doen is om de orgaanhandel van de door hen gedode Palestijnen. Bij sommige hoofdstukken moet je glimlachen als je denkt dat mensen dit daadwerkelijk zouden geloven. Helaas blijkt dat als we naar de reguliere nieuwsmedia kijken regelmatig dit soort zaken door de journalisten voor waarheid worden gehouden, zonder te controleren of het echt zo is. Het is om die reden dat dit boekwerkje dan ook zeer handig is om als naslagwerk te gebruiken.

Maar daar zit ook meteen de grote keerzijde van het boek, de inhoud is ronduit eenzijdig vanuit een Israëlisch perspectief geschreven. Daarnaast is het een groot gemis dat voetnoten naar bewijsmateriaal van de beweringen ontbreken. Van Bemmelen kan dan wel in de inleiding stellen ‘iedereen kan tegenwoordig immers de feiten eenvoudig op internet controleren’, maar daar zit het probleem, want internet is niet betrouwbaar en er is een veelvoud van websites die juist het tegenovergestelde beweren. Nu twijfel ik geen moment aan de betrouwbaarheid van de schrijver en diverse fabels die hij behandeld zouden dan ook eenvoudig zijn om te controleren. Bijvoorbeeld de stelling dat Timmermans gezegd zou hebben dat “Europa een dubbele standaard hanteert richting Israël“, we vinden dit op internet terug in de JPost, maar verder in geen enkele andere betrouwbaar niet eenzijdig gerichte nieuwsmedia uit die periode. Nu zegt dit niet veel, want veel van dit soort zaken komen zelden in de westerse media, daarom een andere stelling, dat het een fabel is dat de Palestijnen de nakomelingen zijn van de Filistijnen. Deze is makkelijker te controleren en wordt elders op onze website aangetoond dat dit inderdaad niet waar is. Ook de mythe die we regelmatig horen dat Israël een land is met een vreselijke atmosfeer en daarom niet geschikt is voor toerisme is makkelijk te weerleggen. Ben zelf meermalen in Israël geweest en het is een schitterend land om als toerist naar toe te gaan en waar het over het algemeen veiliger is dan in een grote stad in Nederland en de bevolking of het nu Israëliërs, Druzen, Bedoeïenen of Arabieren waren, zijn zeer vriendelijk en behulpzaam. Tot slot een laatste fabel, dat Jezus een Palestijn zou zijn, komen we inderdaad tegen bij groeperingen zoals Sabeel, maar is zo doorzichtig omdat met een klein beetje Bijbelkennis dit meteen doorgeprikt wordt (wat moeten we anders met teksten Koning der Joden, Mat. 2:1).

Ondanks de eenzijdige benadering en het gemis aan voetnoten is het zeker een boek wat de moeite waard is om te lezen. Alle artikelen bij elkaar geven een goed inzicht hoe de westerse nieuwsmedia de door de politieke correctheid ingegeven leugens en halve waarheden verspreiden, zonder dat deze nieuwsmedia ook de andere kant belichten. Dit boek laat een andere kant zien en geeft om die reden een goed tegenwicht. Het geeft zeker geen antwoorden, wel dat het conflict tussen de Israëliërs en de Palestijnen een problematiek is die door de wereldleiders al dan niet bewust in stand wordt gehouden.

Het boek kan hier besteld worden of bij:

Uitgeverij Aspekt
Tom S. van Bemmelen
ISBN: 9789461538321
387 pagina’s
November 2015
Prijs: €19.95

Tags: , ,

In het Nederlands komen veel woorden voor die aan het Hebreeuws zijn ontleend, in deze reeks vandaag het hebraïsme Gajes.

Als we het over gajes hebben dan bedoelen we dat tuig, die criminelen die de heleboel onveilig maken. Maar eerlijk is eerlijk als je het aan dit gajes vraagt wat die met gajes bedoelen dan hebben ze het over politieagenten en dan met name de rechercheurs, politie in burger, die proberen bij hen te infiltreren. Het is dan ook een echt Jiddisj woord dat afkomstig is van het Hebreeuwse gojiem wat “volken, naties” betekent. Vragen we aan Joden wat die met gajes bedoelen dan zullen die stellig zeggen de niet-Joden en soms meer specifiek de christenen.

Net zoals alle andere woorden in onze reeks, komt het Hebreeuwse gojiem ook in de Bijbel voor. Zo lezen we bij het verbond dat God met Abram sloot dat deze tot een groot volk gemaakt zal worden en andere volken tot zegen zal zijn (Gen. 12:2; 17:6; 18:18). We zien in dit soort teksten geen verschil met het Joodse volk of andere volken, toch wordt daar soms onderscheid in gemaakt bijvoorbeeld als een aantal koningen optrekken om oorlog te voeren tegen Sodom dan wordt daar gesproken van een Tideal, die de koning van de volken was (Gen. 14:1ev.), terwijl in Jozua wordt gesproken van een koning van de heidenvolken in Gilgal (Joz. 12:23). Van Sisera wordt verteld dat hij woonde in Haroseth haGojiem “Haroseth der heidenen” (Richt. 4:2, 13, 16).

Tot slot, soms wordt gojiem ook gebruikt voor grote groepen dieren (Sef. 2:14), zoals een “zwerm sprinkhanen” (Joel 1:6).

Meer over dit woord kun je bij onze woordstudie vinden.

Tags:

Bijbelquiz (273)

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het antwoord op de prijsvraag van de vorige keer was Mene Mene Tekel Ufarsim.

We hebben heel veel inzenders gehad en de eerste vijf hebben ondertussen al bericht gehad en de prijs is naar hen opgestuurd.

De vraag van deze week:

Waar werd het hoofd van Goliath naartoe gebracht?

Tags: ,

In het Nederlands komen veel woorden voor die aan het Hebreeuws zijn ontleend, in deze reeks vandaag het hebraïsme Bolleboos.

Als we het over een bolleboos hebben, dan spreken we over iemand die begaafd en intelligent is. Net als het vorige woord bajes is het afgeleid van huis, alleen deze keer is het een samenstelling van baäl ha-bajiet de “heer des huizes”, waarbij baäl “heer” en bajiet “huis”. Een “gevangenisdirecteur” wordt dan ook bolleboos genoemd, want uiteindelijk hij is de baas in de bajes.

Op zich is deze vergelijking niet vreemd, want vroeger had de heer van het huis een heleboel dingen aan zijn hoofd. Hij moest zorgen dat zijn land werd bewerkt en zo nodig als het druk was arbeiders inhuren (Mat. 20:1-16). Hij had verantwoordelijkheden, stel hij had geld of andere kostbare zaken in bewaring gekregen van iemand anders en dit werd gestolen, dan werd hij daarvoor verantwoordelijk gesteld (Exod. 21:34, 22:8). Hij moest dus zorgen dat dieven niet bij hem inbraken (Mat. 24:43). Ook had hij de verantwoording over zijn gasten, dat die werden beschermd en dat ging behoorlijk ver (Richt. 19:20-30).

Tags:

De prins van Oranje werd te Delft onderaan de trap neergeschoten door Balthasar Gerards (10 juli 1584). Willem van Oranje zou de beroemde laatste woorden – “Mijn God, mijn God, heb medelijden met mij en met dit arme volk” hebben uitgesproken. Echter forensisch arts Mat Weststrate stelt na onderzoek op de moord door Baltasar Gerards (1584) op Willem van Oranje: “Mijn conclusie is dan ook dat de kogel bij de vijfde rib naar binnen is gegaan, bij de achtste rib naar buiten is gegaan en dat hij de linkerzijde van de hartkamer heeft weggeslagen. Dan treedt de dood onmiddellijk in en de mogelijkheid dat hij nog iets heeft gesproken acht ik uitgesloten.” (NRC, 31 maart 2012).

De moord op Willem van Oranje, 1584

Ook bij een aanslag op Johan de Witt zien we dat hier bij de vijfde rib wordt gestoken. Het is dan ook interessant dat we in de Bijbel vier verwijzingen tegenkomen van een moord op een persoon, waarbij ook dit detail wordt vermeld. De eerste moord is bij Asahel (2 Sam. 2:23) die daar door Abner wordt gestoken met een speer. Hierna sloeg Abner op de vlucht, nagezeten door Joab en Abisai en weten een tijdelijke wapenstilstand te sluiten. Maar het verhaal gaat verder want in het volgende hoofdstuk lezen we dat Joab Abner terzijde neemt, onder het mom om hem even alleen te spreken, en slaat dan toe en steekt met zijn zwaard Abner op dezelfde plaats tussen de ribben (2 Sam. 3:27) en wreekt zo de moord op zijn broer Asahel.

De hele geschiedenis in dit Bijbelgedeelte bestaat uit moord, want toen Isboseth (Mefiboseth) de kreupele kleinzoon van de vroegere koning Saul het hoorde dat een van zijn beschermheren was vermoord, wist hij dat hij alleen nog van koning David bescherming kon bieden. Helaas voor hem bleek dat zijn moordenaars onder zijn eigen mannen zaten en toen hij sliep werd ook hij gestoken bij de vijfde rib (2 Sam. 4:6).

De geschiedenis is nog niet voorbij, in de politiek moet je altijd goed op je tellen passen, want de zoon van een zekere Amasa was, om het netjes te stellen, een affaire aangegaan met Abigail, het nichtje van Joab, terwijl Amasa zich aansloot bij Absalom, de zoon die zijn eigen vader, koning David, wilde afzetten (2 Sam. 17:25). Deze affaire met Abigail was dus koren op de molen van Joab, de grote generaal van David, en we zien dan ook dat met een list hij Amasa neersteekt met zijn zwaard (2 Sam. 20:10).

Als we de conclusie van forensisch arts Mat Weststrate mogen volgen waren ze allemaal op slag dood.

Hoe spannend het ook klinkt “moord bij de vijfde rib”, in moderne vertalingen zien we de “vijfde rib” veranderd in “(onder)buik”. Bij mijn woordstudie kwam ik er dan ook achter dat het gebruikte woord ook voorkomt in andere verwante talen en dat uit de contexten daar blijkt dat het inderdaad om de “(onder)buik” gaat.

Tags: ,

« Older entries