Articles by admin

You are currently browsing admin’s articles.


Dit is de 127e aflevering van de Livius Nieuwsbrief met nieuws over de Oudheid. De nieuwsbrief is gratis; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

=======================

LIVIUS’ EIGEN NIEUWS

Een greep uit het Liviusaanbod: u kunt in Hoorn ontdekken wat de Romeinen in Noord-Holland deden, u kunt de Koran, Tora en Bijbel leren kennen in Bussum en u kunt u verdiepen in Islamitisch Andalusië in Gouda.

Uw redacteur las een boek over gelijkenissen, bezocht het Huis van Hilde en schreef over “valse eerstes”, waarbij aan de Grieken en Romeinen culturele innovaties worden toegeschreven waaraan ze part noch deel hadden.

Hij blikt verder nog een keer terug op Caesar in Kessel, heeft bedenkingen bij het recente boek van Maarten van Rossem, constateert dat Fik Meijer door gebrek aan methodische kennis desinformeert, en beschrijft hoe populaire boeken als die van Van Rossem en Meijer betere boeken uit de markt duwen, waardoor wetenschappelijke inzichten wijken voor verouderde informatie.

In de reeks museumstukken: een mooie albasten kruik uit Libanon, een mooie Romeinse penning met Romulus en Remus en een muurschildering uit een Romeinse catacombe.

======================================

HET MOOISTE VAN DE MAAND

In onze erkend subjectief “het mooiste van de maand” genoemde rubriek dit keer een filmpje met uitleg over de taal die in de Late Oudheid in onze contreien werd gesproken. Michiel de Vaan en Marc van Oostendorp leggen uit. Voortaan neemt uw redacteur afscheid met “toota witharsechwanoo”.

======================================

EGYPTE

Meer over het pas-ontdekte graf van koningin Khentkaus III. Let niet op de opkomst van de democratie die ze zou hebben gadegeslagen of de modieuze hype over klimaatverandering.

Een Egyptische functionaris versprak zich over de kamers achter het graf van Toetanchamon en laten we hopen dat hij zich niet vergist.

Over de problemen bij de identificatie van mummies – het soort artikelen waarvan we er meer willen hebben.

En verder: scheurbuik, een vroegdynastiek stuk textiel, een schip bij Abusir, Karnak, vingerafdrukken, Fayyumportretten en wat mooie foto’s van de piramiden in Soedan (meer).

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Handig overzicht van de Mesopotamische wiskunde.

En verder: waren de Achaimeniden zoroastriërs?

======================================

BLOED-OUDHEDEN

Geen nieuws over verwoestingen, maar wel een reeks artikelen over pogingen de schade te documenteren. Overzichtsartikelen: 1, 2. Deze landkaart onderrapporteert de schade in bijvoorbeeld Libië, waar nu eenmaal geen filmpjes zijn gemaakt van vrolijke jihadisten die de Romeinse grafmonumenten aan de woestijnrand opblazen.

En daar was er weer zo een, zo’n filoloog die niet begrijpt dat voor elke wetenschappelijke stap voorwaarts die je zet dankzij een illegaal verworven vondst, tien stappen onmogelijk worden gemaakt. Helaas niet ten overvloede legt uw redacteur weer uit waarom het onverstandig is illegaal oudheden aan te kopen.

In Egypte, waar Het Grote Plunderen is begonnen, kwamen twee bewakers van de opgraving van Dayr al-Barsha om het leven tijdens een vuurgevecht. Een echte nabestaandenuitkering is er niet en daarom zijn de archeologen uit Leuven een crowdfundingsactie gestart: hier.

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Het Mazotos-scheepswrak. “It’s like excavating a time-capsule”, gemeenplaatst de archeologe, maar laat dat u niet weerhouden: er is een prachtige foto van het wrak.

En verder: zeer vroege exploitatie van de zilvermijnen van Thorikos, piraterij en Griekse baarden en baarden.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Hoe reconstrueer je een monument uit de Oudheid? Met de computer natuurlijk, zoals ze in Bordeaux doen. Om blij van te worden.

Zo eens in het jaar is er iemand die als nieuws brengt dat men in de Oudheid anders dacht over homoseksualiteit.

Er is de laatste jaren steeds meer duidelijkheid gekomen over de immense crisis die in de tweede helft van de zesde eeuw het begin van het einde van de Oudheid inluidde. Een epidemie speelde een belangrijke rol en er komt ook steeds meer klimatologisch bewijs. Aan het begin van de zevende eeuw volgde de genadeklap.

In de stad zelf: de piramide van Cestius. En verder: vandalisme in Drangovo, Lattara, kanalen bij de Dode Zee, Pompeii, marmer bij Baiae en een Byzantijns pithos bij Trabzon (geweldige foto).

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Het gebruik van lidar om Romeinse wegen te verkennen brengt ons als vanzelf bij het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Colchester, Londen en de ROMA/AMOR-palindroom.

En verder: Antwerpen, Bissingen, Deinze.

======================================

ISRAËL

En verder: de Timna-vallei (meer), een Kanaänitisch beeldje met een leuke vondstgeschiedenis en een Egyptisch zegel met een soortgelijke achtergrond.

======================================

OVERIG

Want archeologen dragen ook binnenshuis een leren hoed.

Nog eens die lange muren die in Jordanië in de woestijn staan. Ondateerbaar maar in elk geval uit de Oudheid.

En verder: hoe graaf je geluid op?

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Roel Salemink van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.

Catullus’ Bedspread. The Life of Rome’s Most Erotic Poet is een vlot-geschreven biografie over de Romeinse dichter Catullus. De auteur, Daisy Dunn, is schrijfster, journalist en classica en maakte naast de biografie ook een nieuwe vertaling van Catullus’ gedichten

Het bestuderen van hoe samenlevingen herinneren en vergeten (cultural memory) is een snelgroeiende tak in de geschiedwetenschap, en is bij uitstek multidisciplinair. Nu is er Cultural Memories in the Roman Empire waarin grote namen als Karl Galinsky, Susan Alcock, Greg Woolf en Tim Whitmarsh hun licht laten schijnen op herinnering en vergeten in het Romeinse Rijk.

Drie boeken over de Griekse economie en het daarbij onvermijdelijke medium, geld. The Making of the Ancient Greek Economy gaat over de economische kant van de opkomst van de Griekse stadstaten. Het gebruik van munten als archeologische en historische bron is het onderwerp van The Oxford Handbook to Greek and Roman Coinage en The Hellenistic World: Using Coins as Sources.

UvA-classicus Mark Heerink schreef Echoing Hylas. A Study in Hellenistic and Roman Metapoetics over de mythe van Hylas en Hercules, en het steeds terugkeren van deze mythe en haar personages, vaak in de vorm van een metafoor, bij verschillende dichters in de Oudheid.

In Keeping Their Marbles: How the Treasures of the Past Ended Up in Museums – And Why They Should Stay There beargumenteert Tiffany Jenkins dat westerse musea die in het verleden oudheden verwierven juist als redders van dit erfgoed moeten worden beschouwd, en dus ook niet nu verplicht zouden moeten worden objecten (zoals de Elgin Marbles) te repatriëren.

======================================

DWAASHEID

De oudste vermelding van Jezus zou hem als magiër typeren. Dat er chrestos (bruikbaar) staat en geen christos (iets dat is gezalfd), slaat men in het artikel maar over. Als het over de Oudheid gaat, is feitelijke juistheid immers irrelevant.

======================================

INTERNET

Het enorme repositorium aan informatie over de Bijbel van Jan Pieter van de Giessen krijgt momenteel een nieuw jasje, zoals deze pagina over planten uit het Midden-Oosten.

======================================

EN TOT SLOT

Meestal staat op deze plek een grapje, maar dit keer verwijs ik nog een keer naar de crowdfundingsactie die het archeologenteam van Dayr al-Barsha is begonnen om de families van de twee vermoorde bewakers van een nette nabestaandenuitkering te voorzien: hier.

Toota witharsechwanoo!

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de nieuwspagina van het Rijksmuseum van Oudheden en bij Aantekeningen bij de Bijbel.

Meer weten over de Oudheid? Neem een abonnement op Ancient History Magazine. Het binnenkort verschijnende derde nummer zal zijn gewijd aan Pergamon.

Tags: ,

Boekenrubriek

Trouwe lezers zal het al zijn opgevallen, de website wordt vernieuwd en steeds meer onderdelen worden in de nieuwe stijl gepresenteerd. Een van deze onderdelen is de literatuurlijst, een onderdeel die al vanaf het begin aanwezig was en wordt gebruikt bij veel onderwerpen en Bijbelteksten om naar te verwijzen. In de afgelopen jaren hebben we gemerkt dat steeds meer mensen hier handig gebruik van maken als ze zich verder willen inlezen bij een bepaald onderwerp. Het is om die reden dat op onze vernieuwde website dit onderdeel een prominentere plaats krijgt.

Net als vroeger zie je bij ieder onderwerp rechtsboven een verwijzing naar “Literatuur”, waar een overzicht is van boeken en internetsites die over het onderwerp gaan. Ook bij de Hebreeuwse en Griekse woordenlijst zal dit worden verwezenlijkt. Het nieuwe is dat bij boeken je naar een aparte pagina gaat waar verdere informatie over het boek wordt gegeven en de mogelijkheid om het direct te bestellen. Je hoeft dus niet meer te zoeken bij allerlei webshops of het boek nog te bestellen is, omdat dit direct op deze pagina te zien is. In de meeste gevallen worden alleen naslagwerken genoemd, in een enkel geval ook romans als deze goed genoeg zijn om verder inzicht te krijgen in een onderwerp.

Maar er is meer, want bij ieder boek zie je naast een beschrijving en eventuele recensies ook in welke onderwerpen het is gebruikt. Dit is uniek daar webshops meestal alleen maar een grove categorieaanduiding hebben, terwijl op onze website je meteen kan zien welke onderwerpen worden behandeld en de mogelijkheid om meteen naar het onderwerp te gaan om te kijken of er nog meer boeken over dat onderwerp gaan.

Op dit moment zijn er een kleine 2000 boeken aanwezig, maar we zijn druk bezig om dit verder uit te breiden. Nieuwsgierig kijk hier voor een overzicht van de nieuwste boeken.

Tot slot, als u bestelt via onze website ondersteund u ook direct het in standhouden van de website.

Tags:

24×7 werken

Afgelopen zondag werd er gepreekt uit Markus 5 en wat me opviel was hoe druk de bediening van Jezus was. Want lezen we eerst hoofdstuk 4 dan zien we dat hij een aantal gelijkenissen spreekt en vervolgens naar de andere kant van het meer van Galilea vaart en in een storm terechtkomt, welke Hij tot bedaren brengt. Eenmaal aan de overkant zou je denken dat het eindelijk tijd was om te rusten. Maar nee, direct vind er een ontmoeting plaats met een bezetene. Jezus drijft de demonen uit die massaal in een kudde varkens trekken en zich in het water storten. De bewoners van deze streek niet blij met het gebeurde, verzoeken Jezus om weg te gaan en Hij gaat vervolgens weer terug naar de andere kant van het meer.

Omdat het vorige zich ’s avonds afspeelde mogen we er vanuit gaan dat dit de volgende dag is en we hebben nergens nog gelezen dat Hij of de discipelen hadden gerust. In ieder geval tijd om dat nu te doen hebben ze niet, want direct komen de mensen weer bij Jezus waaronder Jaïrus die een belangrijke functie had bij de plaatselijke synagoge. Zijn dochtertje is ernstig ziek en vraagt Jezus of die met hem mee wil komen. Makkelijker gezegd dan gedaan en terwijl ze zich tussen de mensenmenigte door wringen, stopt Jezus plotseling omdat iemand aan zijn kleren heeft gezeten. Jaïrus moet de wanhoop nabij zijn geweest, in zo’n mensenmenigte is dat toch logisch, maar en passant geneest Jezus de bloed vloeiende vrouw. Het lijkt te laat, mensen vertellen Jaïrus dat zijn dochtertje is gestorven, toch gaat Jezus met hem mee, stelt hem gerust en dat hij alleen maar hoeft te geloven. Eenmaal bij het huis aangekomen, wordt Jezus nog eens bespot, maar Hij trekt zich er niets van aan, stuurt bijna iedereen weg en wekt het dochtertje weer tot leven.

Als we zo deze twee hoofdstukken lezen zien we dat Jezus constant in de weer is, het lijkt wel of hij continue 24×7 uur per dag werkt. Tegenwoordig zouden we zeggen dat Jezus een workaholic is met grote kans op een burn-out. Maar er is één groot verschil, waar mensen zich vaak laten verleiden door te leven naar de omstandigheden, zien we bij Jezus dat hij continue de regie heeft. Hij neemt de tijd bij de bezeten man, bij de bloed vloeiende vrouw en ook neemt hij de tijd voor Jaïrus en we zien dat alles goed komt.

Tags:

Moeder en schoondochter

Als ik aan iemand zou vragen wie de schoonmoeder is van Ruth, dan is de kans 100% dat het antwoord Naomi is. Maar als ik dan stel dat Ruth nog een tweede keer is getrouwd en of men weet wie haar tweede schoonmoeder (de moeder van Boaz dus) is, dan is de kans groot dat ik met glazige ogen wordt aangekeken. Toch weten we wie de moeder van Boaz is.

Om de spanning er nog even in te houden, zowel Ruth als Boaz zullen met rode oortjes hebben geluisterd naar de belevenissen van hun (schoon)moeder. Vroeger toen ze nog ongetrouwd was hield ze er een soort restaurantje met aanvullende diensten op na. Ze was van het soort die je niet midden in de stad wilde hebben en daarom had ze haar huis op de muur. Het was dan ook totaal niet verwonderlijk dat ze het niet altijd even nauw nam met de wet en zelfs vijandelijke spionnen verborg voor de autoriteiten en ze later zelfs hielp te ontsnappen. De spionnen waren haar er dankbaar voor en vergaten haar zeker niet, want toen later hun leger het stadje aanviel waren er speciale commando’s om haar te redden. In mijn fantasie denk ik dan dat ze zo haar man heeft ontmoet en ik kan niet aan de indruk ontkomen dat Boaz en Ruth haar deze vraag ook hebben gesteld. Helaas weten we dit detail niet, wel dat ze verhuisde naar Bethlehem en dat ze getrouwd was met een zekere Salmon.

Ik kan me voorstellen dat u een vermoeden heeft, maar in de geslachtsregisters in het Oude Testament zult u het antwoord niet vinden, in het geslachtsregister van Mattheüs vinden we de clou en zien we dat het Rachab de hoer is. Misschien is het omdat ook de moeder van Boaz een buitenlandse was, dat hij het extra opnam voor de buitenlandse Ruth.

Tags: ,

Sommige boeken intrigeren me al voordat ik ze heb gelezen, het boek van Eli Lizorkin-Eyzenberg behoort tot deze categorie. Het evangelie van Johannes is namelijk enerzijds enorm pro-Joods (Joh. 4:22 “want de zaligheid is uit de Joden”) als anderzijds anti-Joods (“Gij zijt uit den vader den duivel”). Het is dan ook intrigerend dat juist een Jood over dit evangelie een commentaar schrijft. Het wordt nog intrigerender als blijkt dat de schrijver het boek niet voor Joden heeft geschreven, maar voor christenen. Dat wil allerminst zeggen dat hij om die reden zich wil afzetten tegen de Joden, het is eerder het tegenovergestelde.

Het boek is een uitnodiging aan de lezer om de traditionele (Joodse) opvattingen over het Evangelie van Johannes opzij te zetten en te vervangen door een ander, meer getrouwer perspectief, aan de oorspronkelijke tekst. Normaal lezen we de Bijbel door de bril van 21ste eeuwse mensen, de schrijver interpreteert te tekst zodanig dat de lezer gedwongen wordt om het te lezen door de ogen van de eerste eeuwse bevolkingsgroepen voor wie het evangelie werd geschreven. Dit is dan ook de grote meerwaarde van het boek, je gaat het evangelie opnieuw lezen en komt op inzichten waar je eerder overheen las. Bijvoorbeeld vaak lezen we in commentaren dat “In het begin was het Woord en het Woord was bij God en het Woord was God” (Joh. 1:1) een unieke vondst is uit het christendom, de schrijver laat zien dat dit idee ook al bij andere Joden voorkwam en citeert meerdere teksten van de Alexandrijnse Jood Philo “the most universal of all things is God; and in the second place the Word of God.” (Allegorical Interpretation, II, 86); “…the shadow of God is His Word, which He used like an instrument when He was making the world…” (Allegorical Interpretation, III, 96).

Het zijn dit soort verklaringen die het boek waardevol maken en beslist de moeite waard om te lezen.

Boekinformatie

Titel: The Jewish Gospel of John Discovering Jesus, King of All Israel
Schrijver: Eli Lizorkin-EyzenbergJaar uitgave: 2015
ISBN: 9780996698122
Bestellen en verdere informatie

Tags:

In het verleden heb ik wel eens geschreven over hoe je Bijbelstudie kan doen en heb daarover een overzichtsartikel samengesteld. Een van de naslagwerken die ik toen niet heb genoemd was de Thompson Chain Reference Bible, omdat die lange tijd niet meer werd verkocht. Gisteravond tijdens een leeravond vertelde ik wat over de methodiek van deze Thompson en zijn Bijbel en dat de hele opzet van mijn website, inclusief een aantal uitbreidingen, gebaseerd is op de methodiek van Thompson. Toen ik vanochtend op internet zocht zag ik dat deze Bijbel weer wordt uitgegeven. Een goede reden om eens een kleine recensie over dit schitterende werk te schrijven.

Dr. Frank C. Thompson begon in 1890 aan zijn werk, omdat hij erg ontevreden was over de bestaande Lexicons. De meeste van deze Lexicons gaven namelijk alleen maar aan waar een bepaald woord nog meer werd gebruikt, terwijl hij juist de noodzaak zag dat mensen die Bijbelstudie deden ook op onderwerpen konden zoeken die niet zo snel via een woord gezocht konden worden. We moeten dan denken aan het lijden van Christus, of een overzicht van de Joodse koningen. Daarnaast vond hij dat als je een Bijbelgedeelte zag, in de kantlijn verwijzingen naar deze onderwerpen moest hebben, de “Chain References”.

Na tien jaar had hij zijn naslagwerk, gebaseerd op de King James, klaar en was niet alleen voorzien van de gehele Bijbel verrijkt met deze Chain References, maar er was achterin het boek ook een overzicht van deze Chain References, naast een concordantie, een concordantie, analyses van alle Bijbelboeken en belangrijke personen. Of dit nog niet genoeg was had hij zijn naslagwerk ook nog eens voorzien van een archeologisch supplement en vele kaarten. Kortom, alles wat je nodig hebt voor goede Bijbelstudie is verwerkt in één boek met ruim 2000 pagina’s. Door de dundruk is het een handzaam boek gebleven en makkelijk mee te nemen.

Ze hebben dit werk weer opnieuw uitgegeven en omdat de King James niet meer door iedereen wordt gelezen, zijn er ook versies die gebaseerd zijn op de NASB en de NIV. Kortom voor iedereen die het Engels machtig is en een goed naslagwerk wil hebben is dit werk van Dr. Frank C. Thompson zeer aan te bevelen.

Verdere informatie en bestellen:

Tags: ,

Bijbelquiz

De afgelopen weken zijn we erg druk geweest met het overzetten naar een vernieuwde website. Hierdoor is er geen tijd om leuke vragen te bedenken, onze excuses. Vanaf maart hopen we weer opnieuw te starten met de wekelijkse Bijbelquiz.

Tags:

Dit is de 126e aflevering van de Livius Nieuwsbrief met nieuws over de Oudheid. De nieuwsbrief is gratis; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

=====================

LIVIUS’ EIGEN NIEUWS

Een greep uit het Liviusaanbod: u kunt u verdiepen in het oude Mesopotamië in Schagen, Herodotos lezen in Zoetermeer, ontdekken wat de Romeinen in Noord-Holland deden in Hoorn, de Koran, Tora en Bijbel leren kennen in Bussum en u verdiepen in Islamitisch Andalusië in Gouda.

Het tweede nummer van uw favoriete oudheidkundige tijdschrift, Ancient History Magazine, is uit. Het is gewijd aan Caracalla. Los bestellen van dat nummer kan hier maar u doet uzelf een plezier met een abonnement (dat dan ingaat met nummer drie, “Pergamon”).

Op de blog van uw redacteur: culturele “eerstes”, een oeroude stele, Astarte, de Hoby-bekers, de ondergang van het Negende Legioen, Vrouw Holle en een terugblik op de vondsten in Kessel: 1, 2, 3, 4.

======================================

HET MOOISTE VAN DE MAAND

In onze erkend subjectief “het mooiste van de maand” genoemde rubriek dit keer het bericht dat de Babyloniërs een soort integraalrekening benutten om de positie van de planeet Jupiter te berekenen: in De Volkskrant, het Handelsblad en Science.

======================================

EGYPTE

Er is vanouds veel te doen over de etniciteit van de oude Egyptenaren, die volgens het fysisch antropologisch bewijsmateriaal niet heel anders zouden zijn geweest dan de bevolking van Palestina, Syrië en Libië, naar het zuiden toe wat donkerder wordend. “Afrocentristen” spreken dit tegen: de Egyptenaren waren zwart. Het DNA-bewijsmateriaal duidt echter duidelijk op een migratie, rond 5000 v.Chr., van herders vanuit de Levant, en dat lijkt de groep te zijn geweest die de Egyptische en Berber-talen meenam. Een paar jaar geleden leek bovendien bewezen dat er rond 1000 v.Chr. een andere migratie vanuit Azië naar Afrika had plaatsgevonden, die DNA-sporen had nagelaten in heel Afrika. Dat artikel is nu teruggenomen.

Een beetje onhandig geschreven stuk over een nieuwe methode om tot nu toe verborgen kamers in de piramiden te ontdekken. Dat kan natuurlijk ook met een robotje, en daarvan is net een nieuw model.

Een nieuwe maand, een nieuw standbeeld van Amenhotep III.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1.

Het graf van een nog onbekende koningin. (Uw redacteur had het idee dit eerder te hebben gezien maar weet even zo snel niet waar.)

En verder: scheurbuik, rotsgraven bij Jebel el-Sisila, Tal Tablala, Tel al-Dafna, vondsten uit het koninkrijk Meroë.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Er is nul bewijs dat Mita van Mushku en koning Midas dezelfde zijn, en evenmin weten we wie er ligt in de Grote Tumulus in Gordium. In plaats van u het wetenschappelijk handwerk uit te leggen, houdt men u dom.

Een Aramese inscriptie uit 216/215 v.Chr., gevonden in de Verenigde Arabische Emiraten, zou bewijzen dat het koninkrijk Oman op dat moment al bestond.

En verder: Nippur, Bahrein, de taal van Ziyaret Tepe.

======================================

BLOED-OUDHEDEN

Tja, het is geen nieuws dat de kunsthandel onvoldoende wordt gecontroleerd en dat de zogenaamde Islamitische Staat daarvan profiteert. Maar het blijft zinvol het nóg eens te zeggen en nóg eens. En hier nog een keer: het gaat niet alleen om Syrië en Irak, het gaat ook om Libië (waar het unieke materiaal al kapot is) en Egypte.

Voor elk op de zwarte markt verkocht voorwerp, worden er tien vernietigd, dus dat de schade groot is, wil nog niet zeggen dat de winst dat ook is. Lees maar. Niettemin lijkt ook de staat Irak nu een graantje mee te willen pikken.

The Atlantic zet zijn tanden verder in de Green Collection.

Een terugblik op Khaled el-Asaad en een filmpje over een van de FBI-agenten die tegen de overmacht vechten.

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Om helemaal blij te worden: een beeldschone Artemis uit Aptera (Kreta). Gewoon even rustig naar het fraaie plaatje kijken en genieten. En nog meer Kretenzische blijheid: een scheepswrak. En tot slot ook nog: Knossos was in de IJzertijd groter dan werd aangenomen. Overigens was die aanname gebaseerd op niets anders dan dat nooit iemand er onderzoek naar had gedaan: de aandacht ging altijd uit naar de Bronstijd.

De historische achtergronden van de mythe van de Amazonen: vrouwelijke krijgers op de Euraziatische vlakten. (Niet dat dit nieuws is, overigens.)

Fascinerend: een paardengraf bij een van de havens van het archaïsche en klassieke Athene, Faleron.

En verder: Pafos, Leukas, de tempel van Asklepios in Athene en meer onderzoek in Lechaion.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Dat de Romeinen – hoe zullen we het netjes zeggen? – andere hygiënische standaards hadden dan wij, was geen nieuws, maar het is interessant dat een parasitoloog het nu ook zegt. Het werpt een zeker licht op de baden van Caracalla.

Anton van Hooff over zelfdoding in de Oudheid: “Sterf in stijl, sterf samen”.

En verder: Vagnari, Marbella, huiveringwekkende ideeën in Sozopol, ongebakken aardewerk uit Pompeii, Tarsus, Istanbul, Ankara.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Van de Britse Eilanden werd wel aangenomen dat de oorspronkelijke bevolking afweek van die in de rest van Europa. Ze zouden de akkerbouw niet hebben geleerd van immigranten maar hebben verworven door acculturatie. Nu blijkt de bevolking normaal te zijn: één migratie bracht de akkerbouw en een tweede migratie, metaalwerkers vermoedelijk, een Indo-Europese taal.

De goudschat van Bernstorf: mogelijk een vervalsing.

Om dorst van te krijgen: hoe brouwden de Kelten hun bier?

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Leeming Bar (oudheidkundige standaardoverdrijving), Yeovil (doorscrollen naar de munt met het nijlpaard), de Yorkse gladiatoren maar weer eens, het voordeel van een goede overstroming en nog wat DNA-onderzoek naar de Angelsaksische kolonisatie (weinig nieuws).

Als u nog geen genoeg had van het terugblikken op “Kessel”, dan heeft u hier en daar nog het een en ander.

En verder: een kindergraf in Cuijk, meer onderzoek naar het amfitheater van Nijmegen, veenlijken.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

Een leuke vondst in Sepforis: de grafstenen van enkele rabbijnen uit de Oudheid. Sepforis was een belangrijk centrum van het rabbijnse jodendom.

Een leuk stukje over de misschien oudste afbeelding van Maria, uit Deir ez-Zor.

De Kasteel van Amstel-prijs voor het nieuwsbericht waarmee op de schandaligste wijze naar aandacht wordt gehengeld, gaat naar dit artikel: de vondst van prachtige fresco’s. Die had niemand verwacht, en dat is alles. Dat dit ons zou dwingen de geschiedenis van het Griekse christendom te herzien, is het soort gezwam waarmee de oudheidkunde zichzelf voor schut zet bij iedereen die kan lezen.

En verder: Kanaänitische citadel bij Nahariya aan de kust, Rosh Ha-‘Ayin, een Romeins aquaduct bij Ein Hatzeva en het maandelijkse gehannes in Jeruzalem.

======================================

OVERIG

Er is veel om blij om te zijn deze maand, zoals het leuke bericht dat sommige verhaalmotieven millennia oud zijn.

Oudhistoricus Daan Nijssen is een eigen website, de “Ancient World Library”, begonnen vol interessante artikelen. Zéér de moeite van het bekijken waard.

Twee Nederlandse archeologen betogen allebei dat musea meer kunnen doen om de verzamelgeschiedenis van een voorwerp te tonen: Josho Brouwers en Theo Toebosch.

En verder: achtergrondartikel over de Pazyryk-begraving, een Skythische “ijsmummie”.

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Roel Salemink van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.

Het wordt vaak vergeten, maar atheïsme is een fenomeen van alle tijden en niet in de laatste plaats van de klassieke oudheid. Tim Whitmarsh beschrijft in Hemelbestormers. Atheïsme in de Klassieke Oudheid (Battling the Gods. Atheism in the Ancient World) verschillende denkers en schrijvers uit de Griekse en Romeinse oudheid die seculiere waarden propageerden.

In Beyond Greek. The Beginnings of Latin Literature laat David Feeney zien dat doordat de Romeinen in de periode 240-140 v.Chr. Griekse teksten vertaalden ze juist een eigen literaire stijl ontwikkelden die het begin vormt van de Latijnse literatuur.

Age of Agade. Inventing Empire in Ancient Mesopotamia door Benjamin Forster is een uitgebreide studie van het Akkadische Rijk (2350 tot 2150 voor Christus) in Mesopotamië. Politieke en sociale geschiedschrijving, maar ook het leven van alledag komt aan bod.

God, State and the Individual. Reflections on Civic Religion in Rome is een vertaling van het boek van de bekende Franse oudhistoricus John Scheid waarin hij zijn licht laat schijnen over grote rol van religie in de Romeinse samenleving.

Met de bouw van het grote tempelcomplex in Luxor werd begonnen in 1400 v.Chr. en was ook tijdens de Romeinse aanwezigheid nog functioneel. Het was in gebruik als Romeinse legerbasis en bezat in die hoedanigheid een ruimte voor de keizercultus. In Art of Empire. The Roman Frescoes and Imperial Cult Chamber in Luxor Temple worden de tempel en de (inmiddels zeer verweerde) derde eeuwse fresco’s uit de keizercultusruimte uitgebreid besproken.

======================================

DWAASHEID

Onzin keert terug. Altijd. Hier is het penisbot weer eens. Daar is het vorige. Volgende keer staat in de agenda voor 2019. En ook dan is het enige nieuws dat journalisten hun informatie niet controleren.

De doodsklap voor de Romeinse soldaten die in China aankwamen.

Een idee voor De Wereld Draait Door, dat de afgelopen maanden zoveel intelligente beschouwingen wijdde aan de Oudheid: help de kijkers zélf te plunderen. De BBC geeft het voorbeeld.

En verder: Romeinen in Amerika, deel twee.

======================================

EN TOT SLOT

Sommige Livius-docenten hebben nevenprojecten, zoals Edwin de Vries, die voor de Cultuurhistorische Vereniging Amsterdam een cursus verzorgt over cartografie (“Blaeu en zijn voorgangers” – iets naar beneden scrollen) en Arjen Bosman, die een boek schreef over Romeins Velsen dat u met korting kunt kopen (hier).

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de nieuwspagina van het Rijksmuseum van Oudheden en bij Aantekeningen bij de Bijbel.

Tags: ,

Simon en nog meer…

De afgelopen dagen hebben we weinig van ons laten horen, maar we hebben zeker niet stilgezeten. Jullie zullen hebben opgemerkt dat er een aantal veranderingen zijn doorgevoerd en dat komt omdat we druk bezig zijn met het migreren van onze website en weblog naar een nieuwe omgeving. We hopen dat daarmee een en ander overzichtelijker en duidelijker wordt. Zo zijn de afgelopen dagen al de woordenlijst en de vele onderwerpen overgezet.

Een mooi voorbeeld is het onderwerp Simon, de naam van vele personen en als je op de link klikt dan zie je een mooi overzicht van alle personen die zo heten in de Bijbel. Maar je ziet ook direct een link naar het Hebreeuwse of Griekse woord, met daarachter een woordstudie en waar dit woord overal in de Bijbel voorkomt. Daaronder zie je een overzicht naar andere onderwerpen die met dit onderwerp te maken heeft. Vervolgens komt het artikel zelf, terwijl rechts in het grijze vak je links ziet naar Bijbelverwijzingen die over dit onderwerp gaat en literatuurverwijzingen, waarmee het binnenkort ook mogelijk wordt om direct een boek te bestellen over dit onderwerp.

Natuurlijk is het onmogelijk om de vele duizenden pagina’s en de daarin verwerkte links in een keer over te zetten, daarom hebben we gekozen voor een opzet dat altijd je naar de oude website wordt geleid als een gedeelte nog niet klaar is. Voorlopig zijn we nog een tijdje hiermee bezig en zorgen er direct voor dat meteen een hoop nieuwe informatie wordt toegevoegd. Hiermee hopen we dat jullie zo min mogelijk last ondervinden.

Tags: ,

Bijbelquiz (274)

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het hoofd van Goliath werd naar Jeruzalem gebracht (1 Sam 17:54).

De vraag van deze week:

Offeren doe je met een mes, zo lezen we dat Abraham Izaäk moest offeren wat op het laatste moment niet doorgaat. De vraag is heeft Abraham ooit wel eens met een mes Izaäk aangeraakt?

Tags: ,

« Older entries § Newer entries »