Articles by JP vd Giessen

You are currently browsing JP vd Giessen’s articles.

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Na de dood van Sara werd Ketura de vrouw van Abraham, daarvoor was zij een bijvrouw (Gen. 25:2; 1 Kron. 1:32).

De vraag van deze week:

Had de profeet Jesaja kinderen en zo ja hoeveel?

Tags: ,

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Het was Hanna die door de priester Eli werd beschuldigd dat ze sterke drank had gedronken (1 Samuel 1:15).

De vraag van deze week:

Toen Sara stierf hertrouwde Abraham toen en zo ja met wie, en zo nee waarom niet.

Tags: ,

De afgelopen dagen waren de weerberichten positief gestemd en we allemaal goede hoop hadden dat we een groot deel van de zonsverduistering konden zien. In Barneveld werd bij een school door Astra Alteria speciaal een bijeenkomst georganiseerd om het allemaal “live” te volgen.Een telescoop was aanwezig, gekoppeld aan een computer, zodat we het op een groot scherm konden volgen. Op een ander scherm kregen de bezoekers, bijna 200 mensen, waaronder complete klassen, informatie over de zonsverduistering.

Helaas, het weer zat niet mee, het was bewolkt, bleef bewolkt en het enige wat we zagen was een groot grijs wolkendek waar de verduisterde zon geheel verduistert achter zat. Toch mocht dat de pret niet drukken, de medewerkers van Astra Alteria gaven veel informatie en er werden verschillende lezingen gehouden. Tijdens het hoogtepunt merkten we allemaal dat het wat donkerder begon te worden en dat zelfs de vogels wat stiller werden. Hieronder een kleine foto presentatie:


Is er al wat te zien van de verduistering?

De eerste bezoeker komen.

Op een groot beeldscherm was alles te volgen, helaas niets te zien.

Uitleg waarom je NOOIT met een verrekijker naar de zon mag kijken.

Een van de vele klassen die luisterden naar wat we (niet) te zien zouden krijgen.

De telescoop blijf de verborgen zon volgen.

Ondertussen geen zon te zien, maar het was wel leuker dan een gewone les.

Meer foto’s zijn hier te vinden.

Tags: ,

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Blijkbaar was het toch een moeilijke vraag, maar het was een vrouw uit het plaatsje Abel Beth-maacha die met Joab sprak toen deze de stad belegerde omdat Seba, de zoon van Bichri, daarheen was gevlucht (2 Sam. 20:15-22). Misschien interessant om te weten is dat sommige theologen denken dat met de “wijze man” in Prediker 9:14–15 eigenlijk deze vrouw en deze gebeurtenis wordt bedoeld.

De vraag van deze week:

Deze vrouw werd ervan beschuldigd dat ze sterke drank had gedronken.

Tags: ,

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

De vraag van vorige week was een echte strikvraag, want in Mat. 25:14:30 wordt vermeld dat hij drie knechten had, terwijl in Luk. 19:11-17 wordt vermeld dat hij tien knechten had.

De vraag van deze week:

Er was een kleine stad die werd belegerd, maar dankzij de wijsheid van een vrouw werd deze gered.

Tags: ,

Dit is de 115de aflevering van de Livius Nieuwsbrief met nieuws over de Oudheid. De nieuwsbrief is gratis; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

======================================

LIVIUS’ EIGEN NIEUWS

Een greep uit het Liviusaanbod: deze week beginnen de cursussen over de kunst van de Mamluken en Ottomanen in Dronten en over de Griekse mythologie in Bussum. De Amsterdamse cursus over het de eerste archeologen begint later deze maand.

De activiteit die we het liefst onder uw aandacht brengen, is het nieuwe tijdschrift Ancient History Magazine. Volgende maand gaan we geld inzamelen, vanaf maandagmiddag kunt alvast een eerste indruk opdoen – daar komt de download.

======================================

PRIJZEN WINNEN

Nog niet – of: pas net – in de winkel: de teksten die de Romeinse historicus Tacitus wijdde aan de Germanen, in een mooie vertaling van de Nijmeegse classicus Vincent Hunink. De Livius Nieuwsbrief mag van uitgeverij Athenaeum – Polak & Van Gennep drie exemplaren van In moerassen en donkere wouden verloten.

U dingt mee naar een van die drie exemplaren als u een mailtje terugstuurt met daarin de naam van een dit jaar precies twee millennia geleden gestichte plaats waarover Tacitus (met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid) een stoer verhaal heeft te vertellen. Onder de goede inzenders verloten we de drie boeken.

======================================

HET MOOISTE VAN DE MAAND

In onze erkend subjectief “het mooiste van de maand” genoemde rubriek dit keer het bericht dat het Nationaal Museum in Bagdad is heropend.

======================================

EGYPTE

Het graf van farao Senebkay, die gewelddadig aan zijn einde is gekomen.

Leuk artikel over de oud-Egyptische zorg voor de volksgezondheid.

Ze doen van alles met mummies, maar in ruim negen jaargangen van deze nieuwsbrief hebben we nog niet meegemaakt dat ze die hebben vervalst.

En verder: Abusir, Luxor en Taposiris Magna.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

De klimaatcrisis rond 2200 v.Chr. (einde Oude Rijk Egypte, einde Akkad in Mesopotamië) blijkt ook meetbaar in China (context).

De opgraving in Sidon blijft voor verrassingen zorgen, zoals een “geheime kamer”. Dat “geheime” is natuurlijk de archeologische standaard-hype, maar het blijft leuk.

Rob van Gent verbeterde zijn Babylonische kalender-converter.

En verder: Aleppo, Horoztepe, sierraden uit Urartu, een orakel in Armenië, kopermijnen en Afghaanse oudheden.

En als u zich afvraagt waarom deze nieuwsbrief geen aandacht besteedt aan het filmpje met de vernietiging van oudheden in het museum van Mosul: dat is enerzijds omdat u het allang weet en anderzijds omdat uw redacteur geen kanaal wil zijn in de naargeestige realityshow waarmee ISIS rekruten wint.

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Komt er dan geen eind aan, houdt het dan nooit op? Amfipolis moet tot elke prijs met Alexander de Grote in verband worden gebracht. Deze maand is het zijn moeder die er ligt begraven. (Er zijn munten gevonden uit de tweede eeuw die in elke andere opgraving zouden hebben gegolden als terminus post quem.) Wel mooie plaatjes.

En verder: het Myceense graf in Amfissa nog een keer.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Om helemaal blij van te worden: een nieuw portret van keizer Hadrianus uit Yecla.

En verder: Toulouse, Léon, Yozgat, Constantinopel, een vondst voor de Calabrische kust en de laatste instorting in Pompeii.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië begint dit keer met een grafsteen met de opvallende naam van een Boudicca. Even opvallend was het commentaar: “the lettering and the writing is very poorly done – perhaps by someone who was illiterate” (vergelijk de foto).

Daarop vervolgend: de Muur van Hadrianus, Whitchurch, Ipplepen en Lawford Field.

Spektakel in Tongeren: een Jupiterzuil.

En verder: de eerste heide in de Lage Landen, Harzhorn, Vieux-la-Romaine en een mooi filmpje van Carnuntum.

======================================

ISRAËL

Het Palestine Exploration Fund maakte foto’s openbaar van lang geleden opgegraven voorwerpen. Daarbij zat een scherf met een verbluffende afbeelding van JHWH en zijn Asjera.

We berichtten vorige maand over enkele kleitabletten die enig licht wierpen op de Joodse Ballingschap in Babylonië. Het begint inmiddels gebruikelijk te worden: het was weer eens geroofd materiaal.

En verder: Tel Eton, landschapsarcheologie in Israël en Byzantijnse wijn.

======================================

OVERIG

Aanwijzingen dat de akkerbouw zich sneller naar het westen verspreidde dan tot nu toe aangenomen.

Het dispuut over de Krim-schatten komt voor de rechter.

En verder: waren we allemaal maar kroonprins in Groot-Brittannië, dan kom je nog eens ergens.

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Roel Salemink van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.

Emily Wilsons Seneca: A Life (in de Verenigde Staten uitgegeven met de prikkelende titel The Greatest Empire) wil de definitieve biografie zijn van de stoïcijn en tragicus, de sobere rijkaard en de dienaar van de tiran Nero. De schrijfster, vertaalster van Seneca’s tragedies en auteur van The Death of Socrates, komt in 512 pagina’s behoorlijk in de buurt.

Een stap terug in de tijd naar Caesar, neemt Tom Stevenson in Julius Caesar and the Transformation of the Roman Republic ons mee naar het leven van de voorganger van Nero. In deze inleidende studie kiest de Australische wetenschapper voor de theorie dat Caesar niet streefde naar alleenheerschappij.

De Mirabilia Urbis Romae, in de twaalfde eeuw opgesteld door een kanunnik genaamd Benedictus, geldt als de moeder aller Romereisgidsen. In de gids wordt beschreven wat er in Middeleeuws Rome nog te zien was aan antieke overblijfselen (waaronder het Forum Romanum bevolkt door kuddes koeien) en alle christelijke plaatsen die konden worden bezocht. Deze Duitse uitgave (Mirabilia Urbis Romae – Die Wunderwerke der Stadt Rom, hardcover) bevat de oorspronkelijke tekst in het Latijn met daarnaast een Duitse vertaling opgesteld door vier Duitse classici. Het geheel is ingeleid en voorzien van allerlei extra informatie en is geïllustreerd met foto’s en kaarten. Zeer de moeite waard, zeker voor iedereen die is geïnteresseerd in Rome en de stad eens door Middeleeuwse ogen wil bekijken.

Overigens zal de Athenaeumboekhandel tijdens de Week van de Klassieken enkele interessante aanbiedingen doen, dus klik tussen 19 en 27 maart even op de website.

======================================

DWAASHEID

Johannes de Doper ligt in de Sint-Jan van Lateranen. En ook in de Umayyadenmoskee in Damascus. En sinds een paar jaar ook in Bulgarije. En dat kun je gewoon nóg een keer naar buiten brengen, want waarom zou je archeologisch nieuws maar één keer publiceren als je ook tweemaal naar fondsen kunt hengelen?

======================================

EN TOT SLOT

Een nuttige toepassing van Assyrische goden.

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015) en bij Aantekeningen bij de Bijbel.

Het is tof als u de nieuwsbrief wil steunen, maar liever hebben we deze maand geld voor de oprichting van Ancient History Magazine. Het bankrekeningnummer blijft IBAN NL26 INGB 0670 7911 21 t.n.v. Livius, maar het mag nu onder vermelding van “Kickstarter”. Dank u wel. (Als u niet in Nederland woont: BIC/SWIFT INGBNL2A.)

Tags: ,

Wekelijks wordt in deze Bijbelquiz een nieuwe vraag over de Bijbel gesteld, wie het antwoord denkt te weten mag deze als commentaar toevoegen. Het antwoord komt dan de volgende week, zodat iedereen de gelegenheid krijgt om mee te doen in deze Bijbelquiz. En schroom niet om een antwoord te geven, ook al hebben anderen al eerder een poging gedaan.

Antwoord van de vorige keer:

Als de hogepriester die met de heilige olie is gezalfd is gestorven is degene die doodslag had gepleegd vrij van zijn schuld en mocht hij veilig de vrijstad verlaten (Num. 35:28).

De vraag van deze week:

Hoeveel knechten had de man in de gelijkenis van de talenten, 3, 5 of 10?

Tags: ,

Na ons artikel van gisteren over de komende zonsverduistering is het aardig om te kijken of er ook in de Bijbel gesproken wordt over zonsverduisteringen. De enige vermelding waarvan zeker is dat het om een verduistering gaat staat in Amos 8:9Op die dag – spreekt God, de HEER – zal ik op het middaguur de zon doen ondergaan, en het land verduisteren op klaarlichte dag.”

Deze dag hebben de astronomen kunnen terugrekenen en was 15 juni 763 v.C. waar bij het maximum van de verduistering om 10:11 uur (lokale tijd Jeruzalem) was.

Hierboven is een kaartje met daarop het pad waar men toen de zonsverduistering kon zien. Als men zich toen binnen de blauwe lijnen bevond was de verduistering totaal, en de beste resultaten had men als de antieke waarnemer in de buurt van de rode lijn was. In Israël werd de zon dus niet geheel verduisterd, omdat deze te ver zuidelijk lag.

Nu is het leuk dat we met onze huidige kennis van de wiskunde en moderne computer technieken dit na kunnen rekenen. Maar echt leuk wordt het dat naast de genoemde vermelding in de Bijbel, deze datum ook nog eens wordt bevestigt door een Assyrisch geschrift (zie afbeelding hiernaast) welke bekend staat als het Eponym Canon. Hier wordt vermeld: “opstand in de stad Assur, in de maand Sivan. De Zon werd verduisterd.”

Tags: , ,

Op 20 maart is er een zonsverduistering te zien, alle reden om een al wat ouder artikel over wat een zonsverduistering is opnieuw te plaatsen.

Wat is een zonsverduistering
Een zonsverduistering ontstaat als de Nieuwe Maan recht voor de Zon staat. Daar de Maan een doorsnee heeft van ongeveer 3500 km en op een afstand van de Aarde staat van 356400 km lijkt het of de Zon net zo groot is als de Maan. Dat er niet bij iedere Nieuwe Maan een zonsverduistering komt wordt veroorzaakt door het feit dat de baan van de Maan een hoek maakt van 5 graden met de ecliptica.

Gevolg hiervan is dat de Maan 2 maal per maanmaand een kruising maakt met de ecliptica (=knooppunt). Door de grootte van de Maan is de maximale variabele in het knooppunt 18,5 graden. Tijdens zo’n knooppunt is een Zonsverduistering mogelijk.
Met deze feiten en een aantal rekensommen kunnen we bepalen wanneer en hoe vaak een zonsverduistering plaatsvindt:

  • De Aarde draait in 365,25 dagen om de Zon.
  • Van de Aarde afgezien legt de Zon ong. 1 graad per dag langs de hemel af.
  • De maximale afwijking van 18,5 graden in acht genomen dat een Zonsverduistering mogelijk is tijdens een knooppunt, kom je op ong. 37 dagen per jaar dat een eclips mogelijk is. (365,25/18,5*2=37)
  • Om de 29,5 dag is er een Nieuwe Maan. Dat betekent dat er per jaar minimaal 1 eclips is (37/29,5)
  • Deze periode, als de Zon in de buurt is van een knooppunt noemt men een eclipsseizoen.
  • Deze knooppunten verschuiven gemiddeld 19 graden per jaar, Hierdoor ontstaat per 173 dagen een eclipsseizoen. Er zijn dus gemiddeld 2 (partiële) eclipsen per jaar mogelijk.

Als men verder zou rekenen zou blijken dat na een periode van 54 jaar en 34 dagen een eclips weer in hetzelfde gebied op Aarde zal voorkomen, zij het op een andere meridiaan. Uit deze redenatie blijkt dat op een vrij eenvoudige manier eclipsen zijn te berekenen.

Geschiedenis
Edward Halley ontdekte in Griekse geschriften van Seutos dat de Babyloniërs dit ook al hadden ontdekt en dit de Saros noemden. De betekenis van dit woord lijkt volgens sommige bronnen zijn afgeleid van het Babylonische woord sar wat betekent prins, dit daar prinsen era vertegenwoordigden, net zoals deze eclipsen.

Een van de oudste vermeldingen van een zonsverduistering komt uit China. Het betreft de geschiedenis van Ho en Hi die niet in staat waren de zonsverduistering van 2136 v.C. (of 2159 v.C.) van tevoren konden voorspellen en daarmee een gevaar voor het keizerrijk hadden veroorzaakt. Een onbekende schrijver uit die tijd schreef:

Hier liggen de lichamen van Ho en Hi,
Wier lot, hoewel triest, is rijzende;
Verslagen omdat zij niet konden spioneren
De eclips welke onzichtbaar was.

Als straf voor deze daad werden zij ter dood gebracht, en om de staat te redden werd het volk opgeroepen om veel lawaai te maken, en vuurwerk af te steken. Gelukkig werd de draak, die volgens de keizer de Zon opat, verjaagd en was het keizerrijk gered.
Interessant is dat ze blijkbaar in staat werden geacht om een zonsverduistering te voorspellen.

Zoals reeds hierboven vermeld waren de Babyloniërs ook in staat om dit te doen, zij waren grote wiskundigen en bestudeerden intensief het heelal vanaf hun observatoria, de Zigguraths. Deze Zigguraths waren eigenlijk hoge tempels, vanwaar ze hun goden: de sterren en planeten vereerden. Die observaties waren nodig, daar, als men de gedragingen van de goden wist, ze daar hun voordeel mee konden doen. Uit hun ostraca zijn dan ook vele berekeningen gevonden van positiebepalingen van planeten, conjuncties van planeten en sterren (conjuncties zijn te vergelijken met zonsverduisteringen: diverse hemelobjecten staan voor een waarnemer op een rij, waardoor het een object lijkt), tot zelfs berekeningen van de banen en omloopperiodes van kometen.

De Grieken hebben deze kennis overgenomen en in de 6de eeuw voor Christus was Thales van Milete in staat om een zonsverduistering te voorspellen die het einde van een oorlog betekende tussen de Mediërs en Lydiërs ( 28 mei 585 v.C.).

Anekdotes

Naast deze volken zijn ook observaties van zonsverduisteringen bekend van de Maya’s, Koreanen en Egyptenaren. Leuk zijn de anekdotes die zich afspeelden rondom een verduistering:

  • In China en Indonesië maken ze, zoals reeds gezegd, veel lawaai omdat ze dachten dat de Zon werd aangevallen door een draak of zoiets, door het lawaai dachten ze de Zon te helpen en inderdaad het monster werd altijd afgeschrikt.
  • In 1504 weigerden Jamaicaanse inboorlingen Columbus voedsel te geven. Om uit deze impasse te komen dreigde hij met maansverduistering. Toen deze dan ook kwam waren de indianen zeer onder de indruk en overstelpten Columbus met voedsel.
  • Een soort gelijke gebeurtenis was van de Belg Albert Paulis die in Belgisch Congo gevangen was genomen door kannibalen. Om niet in de kookpot te verdwijnen, dreigde hij dat de Zon zou verdwijnen. Toen de duisternis op het verwachte tijdstip intrad, wierp het opperhoofd zich nederig ter aarde, de Belgische kolonialisten waren in een klap 6000 vierkante kilometer en anderhalf miljoen Afrikaanse kannibalen rijker.
  • Op basis van dit verhaal is later het bekende stripverhaal “Kuifje en de Zonnetempel” verschenen. Rider Haggerd heeft in zijn boek “De mijnen van koning Salomo” (1885) een soortgelijk iets beschreven, nu echter als locatie Zimbabwe.
  • Helaas zijn er ook heden ten dage nog New Agers die denken dat de huidige verduistering rampspoed zal brengen, ze baseren zich onder andere op de geschriften van Nostradamus. De afgelopen tijd hebben ook veel christenen zich achter dit soort zaken geschaard en denken dat bloedmanen en deze zonsverduisteringen oordelen van God zijn.
  • Andere volken, zoals de indianen in Venezuela, zijn romantischer aangelegd en geloven dat de Zon en de Maan de liefde bedrijven.
  • De Japanner Masharo Jasuchi zag het allemaal als een big practical joke en beschreef het als volgt: Kleine bleke Maan, eindelijk kan zij de Zon eens voor schut zetten.

Tags: ,

Dit artikel is onderdeel van een kleine serie hoe je de Bijbel systematisch kan bestuderen, eerder is behandeld:

De vorige drie keren hebben we het gehad over de verschillende genres in de Bijbel en hoe je die moet lezen en daarmee hebben we onbewust het onderdeel “begrijpend lezen” behandeld. Je weet hoe je een genre moet herkennen en moet lezen. Een andere onderdeel is “thematisch lezen” en daar willen we het deze keer over hebben.

Waarom thematisch lezen

Iemand vertelde me een keer dat hij iedere dag de Bijbel opensloeg en dan dat gedeelte las. Hij vond het belangrijk om iedere dag de Bijbel te lezen, maar vond het erg lastig om te begrijpen waar het allemaal over ging. Hij had grote vragen over bijvoorbeeld waarom God zich verhardde en de farao en zijn leger liet verdrinken en waarom de profeten zo hard tegen het Israëlische volk waren. Hij was van mening dat God liefde is en dat deze gedeelten regelrecht hier tegen ingaan. Ik vertelde hem dat zijn eigenlijke probleem was dat hij niet het hele gedeelte las. Was hij begonnen met heel Genesis te lezen, dan had hij gelezen waarom de Joden in Egypte kwamen en als hij daarna begon met Exodus dan had hij gelezen dat er een farao was opgestaan die Jozef niet had gekend. Vervolgens had hij kunnen lezen dat deze farao hard tegen het Joodse volk was en zich steeds meer verhardde, ondanks dat God hem vroeg om Zijn volk te laten gaan, in eerste instantie om alleen Hem te dienen. Deze persoon had dan kunnen lezen dat op een gegeven moment de maat voor God vol was en dat God, nadat farao zichzelf vele malen had verhard, nu farao verhardde. Het was een gevolg van farao’s handelen.

De hierboven geïllustreerde vorm van lezen, zou je “vrij lezen” kunnen noemen en werd de afgelopen jaren op scholen gepromoot. Het uitgangspunt bij dit “Vrij lezen” is leerlingen zelf laten bepalen waar hun interesses liggen en hen vrij te laten in de keuze van het gelezene. Dat geeft leesplezier, oftewel ‘vrolijkheid’. Nadeel is echter dat, hoewel er al voordat men gaat lezen de persoon een bepaalde interesse heeft, deze interesse nog niet is gevormd en het gevaar ligt dat deze persoon alleen die dingen gaat lezen die makkelijk zijn te begrijpen, zonder dat er verdere diepgang is en zonder dat de persoon het geheel begrijpt.

Wat is thematisch lezen

Een andere effectieve aanpak van begrijpend lezen in het onderwijs is ‘thematisch lezen’, hierbij wordt een thema vastgesteld. Binnen dat thema gaan de leerlingen een eigen hunkervraag formuleren (oftewel wat zij echt moeten en willen weten over dat thema). Voor onze Bijbelstudie betekent dat de leestekst bestaat uit een Bijbelboek of een aantal hoofdstukken die over eenzelfde onderwerp gaan. Vind je een een bepaald gedeelte iets niet, dan is de kans groot dat je het (later) in een ander gedeelte wel terugvind met als gevolg dat je daardoor je kennis over het onderwerp langzaam opbouwt.

Het voordeel van thematisch lezen boven vrij lezen is dat je jezelf dwingt om ook die gedeelten van de Bijbel te lezen die je anders niet zou lezen. Als je bijvoorbeeld als thema Abraham en Izak neemt, dan zul je in Genesis hun levensloop lezen in een verhalende vorm. Je leest dan bijvoorbeeld waarom Abraham God gehoorzaamt om naar Moriah te gaan om Izak te offeren (Gen. 22). Daarna ga je de andere gedeelten in de Bijbel lezen, zoals Hebreeën 11, waar je erachter komt waarom Abraham God vertrouwde. Door het verzamelen van de leesteksten en het lezen daarvan verwerk je deze tot informatie en krijg je een dieper inzicht in het gehele thema.

Hoe thematisch lezen

Als je begint met een bepaald thema is het goed om te bepalen waar je mee wilt beginnen. Het is verleidelijk om met een speciaal thema als ‘Gods liefde’ of ‘Christen zijn’ wil beginnen, maar deze thema’s hebben vaak al heel veel voorkennis nodig en het is dan ook verstandiger om in eerste instantie te beginnen met verhalende gedeelten. Hierdoor leer je eerst de grotere structuren in de Bijbel kennen en vandaar kun je uitstapjes maken naar kleinere thema’s die op het verhalende gedeelte aansluiten. Bijvoorbeeld ons voorbeeld over Genesis, nadat je de geschiedenis van Abraham hebt gelezen, ga je met behulp van een concordantie (een soort boek waar je alle woorden en onderwerpen in de Bijbel kan vinden) of een Bijbelse encyclopedie op zoek waar in de Bijbel nog meer over Abraham wordt geschreven en ga je die gedeelten lezen.

Veel mensen lezen één soort vertaling, welke de NBV, de NBG of de Statenvertaling kan zijn, daar is niets mis mee maar het zijn vertalingen en de vertalers hebben vaak (onbewust) hun eigen perceptie van het gedeelte erin vertaald. Ook kan het zijn dat in zo’n vertaling je sommige stukken niet direct begrijpt vanwege het woordgebruik. Het is dan ook goed om voor een beter inzicht een andere vertaling te gebruiken. De SV, HSV en Naardense vertaling zijn betrouwbare vertalingen die zo dicht mogelijk bij de grondtekst staan, en zijn om die reden geschikt om te weten wat er letterlijk staat. De NBV, NBG, GNB96 en Het Boek zijn vrijer vertaald en zijn voor de bestudering van de Bijbel minder geschikt, maar omdat ze in goed leesbaar Nederlands zijn geschreven een aanrader om het verhaal snel te begrijpen. Door het lezen van een gedeelte in verschillende vertalingen krijg je dus een goed beeld wat er wordt bedoeld.

Verder is het van belang dat je tijdens het lezen de waar, wie, wat, welke en waarom vragen stelt, zoals we een vorige keer hebben behandeld.

Een eerste verdieping

Bij het stellen van de bovengenoemde vragen is het een groot voordeel dat je niet alleen aantekeningen maakt van het gelezen gedeelte, maar ook probeert de tekst te ontleden zodat je snapt waar het over gaat. Als voorbeeld nemen we de tekst uit Genesis 22:1-2: En het gebeurde na deze dingen dat God Abraham testte; en Hij zei tot hem: Abraham! En hij zei: Zie, [hier] ben ik! En Hij zei: Neem nu je zoon, je enige die je liefhebt, Izak, en ga op naar de landstreek Moriah en offer hem daar tot een offergave, op één van de bergen, die Ik je zal vertellen.

En het gebeurde na deze dingen dat
God                   - Abraham testte
en Hij zei tegen hem  - Abraham!
En hij zei:           - Zie, [hier] ben ik!
En Hij zei:           - Neem nu     je zoon
                                    je enige
                                    die je liefhebt,
                                    Izak
                      - en ga op naar de landstreek Moriah
                        en offer hem daar
                                    tot een offergave
                                    op één van de bergen,
                                    die Ik je zal vertellen.

We zien nu direct dat in deze twee verzen de nadruk op een aantal zaken wordt gelegd, we zien het gesprek tussen God en Abraham, de nadruk die God legt op de beschrijving van Izak en hoe deze geofferd moet worden. Door deze methode krijgen we dieper inzicht in het verhaal.

Wordt vervolgd…

Tags:

« Older entries § Newer entries »