Seder (maaltijd)

Zie ook: Beeldbank, Eten, Gerechten, Heilig Avondmaal, Pesach / Pascha,

Seder (Hebreeuws סֵדֶר‬), ook wel sedermaaltijd, wordt gewoonlijk gegeten op de eerste avond van het Pesach.

Inhoud

Bijbel

De naam seder komen we niet tegen in de Bijbel. De basis voor de seder maaltijd vinden we in Exodus 12:8-18, waar we lezen dat het wordt gegeten op de eerste avond van het Pesach. Hoewel ten tijde van Christus er ook Joden waren die het later aten (cf. Joh. 18:28).

Hield Jezus de seder maaltijd?

Veelal wordt gesteld dat het laatste avondmaal dat Jezus met Zijn discipelen vierde de sedermaaltijd was. Nu zijn er die hier vraagtekens bij stellen en zeggen dat het een gewone maaltijd was. Zij geven dan de volgende argumenten:

Aan de andere kant


Jodendom

Een van de oudste onderdelen van de seder is dat door de Joden altijd de hallel-psalmen gezongen (Psalm 113-118), waarbij de Psalm 113 en 114 voor de maaltijd en de overige aan het einde nadat de vierde beker is gedronken en welke reeds na de ballingschap werd gedaan.

De sedermaaltijd zoals wij die nu kennen komen we niet tegen in de Bijbel. Ook komen we geen melding tegen van de seder bij beschrijvingen ten tijde van de Tweede Tempel-periode (cf. papyrus van Elephantine (419 v.C.), Jubileeën (late 2de eeuw v.C.), Philo (20 v.C. -50 n.C.) en Josephus (AE Cowley, Aramaic Papyri of the Fifth Century BC, 1923, p. 60-65; B.M. Bokser, p. 19ev.). Ook van de vermeldingen van het laatste avondmaal in het Nieuwe Testament is men niet zeker of dit naar een proto-seder maaltijd verwijst en geeft zeker niet de lijst met ingrediënten weer die men tegenwoordig gebruikt (B.M. Bokser, p. 25).

Na de vernietiging van de tempel (70 n.C.) was het niet meer mogelijk om het lam in Jeruzalem te slachten, na de opstand van Bar Kochba (135 n.C.) werd het de Joden verboden om in Jeruzalem te komen en zien we dat de Sedermaaltijd een liturgische ontwikkeling doormaakt, waardoor het mogelijk werd om het feest overal te vieren. Onderdelen van de maaltijd zoals de vier bekers, een bord met een botje, een ei, de kaarsen, de peterselie in het zoute water worden toegevoegd. Vermeldingen van de seder zien we dan voor het eerst in de Misjna en Tosefta (Pesahim Hfd. 10).

In de Middeleeuwen zien we daar de gewoonte bijkomen om halverwege de maaltijd de deur van het huis te openen om te kijken of de profeet Elia er al was. Deze gewoonte was geïntroduceerd vanwege de reden dat de Joden in die periode steeds vaker werden overvallen omdat men dacht dat ze het bloed van kinderen dronken. Door het openlaten van de deur kon men zien dat er niets vreemds gebeurde.


Ingrediënten

De seder maaltijd bestaat uit de volgende ingrediënten:


Koop nu

Commentaar

Zie de huisregels welk commentaar wordt opgenomen!