Exodus

You are currently browsing articles tagged Exodus.

God en mensgod

December 14, 2012 in Algemeen by JP vd Giessen

Zo zegt de HEERE: Mijn zoon, Mijn eerstgeborene, is Israël. Daarom zeg Ik tegen u: Laat Mijn zoon gaan, zodat hij Mij kan dienen. Maar u hebt geweigerd hem te laten gaan, zie, Ik zal uw zoon, uw eerstgeborene, doden.

Exodus 4:22-23 (HSV)

Helemaal aan het begin van de plagen staan een tweetal verzen waar je gemakkelijk overheen leest, maar toch een enorme impact hebben. Hier zien we dat God zelf zegt dat het volk Israël Zijn eerstgeborene zoon is. We komen deze uitdrukking nog een paar keer meer tegen (Hosea 11:1; Mattheüs 2:15) en steeds met betrekking op Egypte. Ik vroeg me dan ook af waarom God dit zegt en specifiek tegen de farao. Ik kwam tot een aantal mogelijkheden. De eerste die ook door de meeste theologen wordt aangehangen is dat God Israël als Zijn zoon vergelijkt die geen toestemming kreeg om Hem te dienen en om die reden dat de zoon van farao gedood zal worden. Of dit goddelijke wraak is of een reactie op de respectloosheid van farao laat ik in het midden. Maar het is interessant dat volgens deze verklaring al voordat de plagen gebeurden de dood van de zoon van farao werd aangekondigd.

Een andere mogelijkheid is de volgende: farao beschouwde zich als zoon van een Egyptische godheid en was daarmee in zijn eigen ogen ook goddelijk. Hij was zogezegd een mensgod. Zou het mogelijk zijn dat farao vanuit dit gezichtspunt het Egyptische volk als zijn zoon zag. Als dit inderdaad zo is (heb het helaas niet kunnen terugvinden in mijn boeken of op internet) dan kiest God hier heel duidelijk in Zijn bewoordingen voor een soortgelijke parallel. En dan is het duidelijk wat God bedoelt, farao liet het Israëlische volk steeds harder werken en liet zelfs hun baby’s doden. Maar verbood dat ze weg mochten gaan, zelfs tijdelijk om God te dienen. Om die reden pakt God de zoon van farao, het Egyptische volk, aan.

Tot slot is er nog de volgende mogelijkheid, deze tekst is een voorafschaduwing van wat gaat gebeuren. Hoewel dit zeer goed mogelijk is, blijft dan wel het probleem staan waarom Israël als Gods eerstgeboren zoon wordt beschouwd.

Tags:

De wolkkolom in Gaza

November 16, 2012 in Israël, Politiek by JP vd Giessen | 2 comments

Nadat vele honderden raketten vanuit Gaza zijn afgeschoten naar Israël, is de laatste een tegenoffensief begonnen onder de noemer “de Wolkkolom” of “Pillar of Cloud”, in de meeste Engelstalige kranten en andere media zien we echter de codenaam “Pillar of Defense”. De Hebreeuwse codenaam kwam ik voor het eerst tegen op het twitteraccount van de IDF (zie afbeelding).

Waarom een andere codenaam? Dit komt omdat de Israëliërs van mening waren dat de Hebreeuwse term niet zou worden begrepen door de rest van wereld. Voor ons kenners van de Bijbel is de terminologie duidelijk. Er wordt een verwijzing gemaakt naar de Shekinah, die in onder andere Exodus 14:19-20 als volgt wordt beschreven:

Toen verliet de Engel van God, Die vóór het leger van Israël uit ging, Zijn plaats en ging achter hen aan. Ook de wolkkolom verliet de plaats vóór hen en ging achter hen staan. Hij kwam tussen het leger van Egypte en het leger van Israël. De wolk was duisternis en tegelijk verlichtte hij de nacht. De een kon niet in de nabijheid van de ander komen, heel de nacht. (HSV vertaling).
Het Hebreeuws voor “wolkkolom” is “‘ammûḏ he‘ānān” en zien we terug in de twitter-boodschap waar staat “ammud anan”.

Tags: , ,

Menorah, de gouden kandelaar

September 23, 2012 in Uncategorized by JP vd Giessen | 3 comments

31 U moet ook een kandelaar van zuiver goud maken. Als gedreven werk moet de kandelaar gemaakt worden, zijn schacht en zijn armen; zijn bloemkelken, zijn knoppen en zijn bloesems moeten er één geheel mee vormen.
32 En zes armen moeten uit de zijkanten ervan uitsteken: drie armen van de kandelaar uit zijn ene kant, en drie armen van de kandelaar uit zijn andere kant.
33 Drie bloemkelken in de vorm van amandelbloesem aan de ene arm, met knop en bloesem, en drie bloemkelken in de vorm van amandelbloesem aan de andere arm, met knop en bloesem. Zo moeten de zes armen worden die uit de kandelaar steken.
34 En op de kandelaar zelf moeten vier bloemkelken komen in de vorm van amandelbloesem, met zijn knoppen en zijn bloesems.
35 Er moet een knop komen onder het eerste paar armen dat eruit steekt, een knop onder het tweede paar armen dat eruit steekt, en een knop onder het derde paar armen dat eruit steekt. Zo moet het worden bij de zes armen die uit de kandelaar steken.
36 Zijn knoppen en zijn armen moeten met de kandelaar één geheel vormen; het geheel moet één stuk gedreven werk van zuiver goud zijn.
37 Vervolgens moet u de bijbehorende zeven lampen maken. Men moet die lampen aansteken en licht doen verspreiden in de richting van de voorzijde van de kandelaar.

Exodus 25:31-37 (HSV)

Een van de voorwerpen welke in de tabernakel stond was de Menorah, ook wel de gouden kandelaar genoemd. Bij het bestuderen van deze kandelaar blijkt al gauw dat er allerlei details zijn waar je goed op moet letten. Het makkelijkste is dat deze van goud is (vs. 31). Moeilijker wordt het al met de opmerking “gedreven werk” waarmee wordt bedoeld dat het een “overbrenging gehamerd metaal” is, waarmee dus wordt bedoeld dat het niet gegoten is, maar in de juiste vorm met hamers is geslagen. Dit betekent dat de onderdelen die hierna worden genoemd dus met de hand zijn bewerkt. De hoofdonderdelen zijn de kandelaar met aan elke kant drie armen, met daarop zeven kandelaars. Deze kandelaars worden niet zoals we tegenwoordig zien gebruikt om kaarsen in te steken, maar om een brandbare vloeistof in te branden. Vandaar dat ook specifiek wordt gezegd dat deze de vorm van een amandelkelk moet zijn, waar de bloesem nog aanzit. Iemand die nog nooit het verloop van de bloesem van een amandelboom heeft bestudeerd zal het volledig ontgaan wat wordt bedoeld met “bloemkelken, knoppen en bloesem”. Het geval wil nl. dat op een bepaal moment tijdens de bloesem zowel nog de knop (de kleine groen bladeren onder de bloem), de bloesem (de witte bladeren) als de kelk, het eerste beginsel van de vruchtvorming aanwezig is. Het is op deze manier dat deze kandelaar eruit moet zien. Dit heeft praktisch ook een aantal belangrijke punten, de olie moet in de kandelaar worden gegoten en op deze manier kan er een maximale hoeveelheid in de knop en de kelk, terwijl de bloesem ervoor zorgt dat de vlammen niet naar beneden gaan lekken. Om zoiets te maken is enorm veel geduld en vooral ervaring voor nodig, temeer daar het ook nog eens aan de rest vastgemaakt moet worden.

Is een enkele bloem al lastig om te maken, in het midden moet niet één maar viermaal dit gemaakt worden, zoiets als een kleine bloementros. Vervolgens lezen we dat er ook nog eens knoppen op de kandelaar moeten worden bevestigd op de plek waar de armen eruit steken.

Kijken we naar de gouden kandelaar die in de buurt van de klaagmuur tentoon wordt gesteld en welke zal gaan dienen voor de nieuwe tempel die de Joden willen gaan bouwen, dan zien we dat deze erg stilistisch is gemaakt en dat de bloesem tegen de armen en de kandelaar aan zijn gedrukt. Dit zien we ook bij afbeeldingen van de menorah op de Titus-boog. De vraag is of dit inderdaad er zo heeft uitgezien bij het ontwerp van de menorah die gebruikt werd in de tabernakel. In mijn ontwerp heb ik dan ook gekozen dat de bloesem er meer uitzag zoals bij de bloesem van een echte amandelboom.

Tags: , , , ,

Gouden kalveren

September 17, 2012 in Uncategorized by JP vd Giessen | 1 comment

In de Bijbel worden meerdere gouden kalveren genoemd. Zo wordt in Ex. 32 beschreven hoe Aäron van oorsieraden een gouden kalf maakt voor het volk. In Egypte hadden Joden kennis gemaakt met de Egyptische godsdienst van oa. Apis, de stierkalf, met een zonneschijf tussen de hoorns. De Egyptenaren geloofden dat deze afgod hun gemummificeerde doden naar de laatste rustplaats zouden brengen, mede omdat deze Apis banden had met de Osiris, de god van het dodenrijk. Andere goden welke als stier of koe werden afgebeeld waren Hathor, Buchis (Bekh), Mentu, Bat en Mehurt  Het is dan ook zeer aannemelijk dat dit gegoten kalf er uitzag als een van deze Egyptische afgoden.

Opvallend in deze geschiedenis is dat Aäron gebruik maakt van afgerukte oorsieraden (Ex. 32:2), in tegenstelling tot het vele goud en zilver wat vrijwillig werd bijgedragen aan de bouw van de tabernakel (Ex. 35:5ev). Dit typeert al meteen het soort godsdienst. Een paar eeuwen later zien we dat koning Jerobeam van het afgescheurde Israëlische rijk ook een tweetal gouden kalveren laat maken (1 Kon. 12:27ev.) om zijn onderdanen te verhinderen dat ze naar de tempel van Jeruzalem zouden afreizen. Ook hier wordt in verbinding gemaakt met Egypte daar de koning zegt dat het deze kalveren waren die het volk uit Egypte had verlost (1 Kon. 12:28).

Tags: ,

Brandofferaltaar

September 8, 2012 in Uncategorized by JP vd Giessen

Gij zult het altaar van acaciahout maken, vijf el lang en vijf el breed, zodat het altaar vierkant is, en drie el hoog.

Exodus 27:1 (HSV)

Een van de onderdelen van de tabernakel is het brandofferaltaar, welke direct zichtbaar was zodra je het voorhof betrad. Het mooie van het Bijbelboek Exodus is dat overal de maten erbij zijn gezet zodat je een goede indruk krijgt hoe het eruit zag. Aan de andere kant is het van groot belang dat je wel goed leest wat er staat en hoe je dat interpreteert. Dit eerste vers geeft een algemene beschrijving van de maten van het gehele altaar, maar zegt nog niets over de details. Iets verder in vers vier lezen we “Gij zult een traliewerk ervoor maken, een koperen netwerk” en dat dit traliewerk volgens vers vijf van onderen bevestigd moet worden “Gij zult het onder de rand van het altaar van onderen bevestigen, zodat het netwerk halverwege het altaar reikt.”

Als je deze teksten vluchtig leest dan krijg je een altaar dat er uitziet zoals hierboven afgebeeld. Het probleem is dan, dat deze erg hoog is en verschillende Joodse geleerden gaven dan ook aan dat er een stellage nodig was om boven bij het altaar te komen. De vraag is of dit correct is, want als dit altaar zo hoog is hoe werd deze dan vervoerd?.

Een mogelijke oplossing is om het framework van het altaar te verlagen, zodat op deze manier het rooster halverwege komt (plaatje boven, altaar aan de rechterkant). Nu levert ook dit nog enige problemen op want hoe werd de as verwijderd of eventuele brandstof toegevoegd. Nu lezen we in vers 8 “U moet het van planken maken, hol“, dit is een cryptische omschrijving en in de verschillende vertalingen zie je allerlei toevoegingen zoals dat het “vanbinnen hol” moet zijn. Nu is dat op zich al logisch, echter stel dat er wordt bedoelt dat het van onderen hol moet zijn. hierdoor krijg je een opening waar men het as kan verwijderen en de brandstof kan toevoegen. Bovendien ontstaat op deze manier een soort schoorsteen waardoor de brandstof wordt aangejaagd en hogere temperatuur krijgt waardoor het offer sneller zal verbranden.

We krijgen dan het bovenstaande plaatje als resultaat, waarbij zeer waarschijnlijk ook in het rooster zelf nog openingen waren om de as makkelijker weg te halen.

Tags: , , ,

Tabernakel: tentdoek ingang

August 25, 2012 in Bijbelstudie by JP vd Giessen

U moet voor de ingang van de tent ook een gordijn maken, van blauwpurperen, roodpurperen en scharlakenrode wol en dubbeldraads fijn linnen, borduurwerk.

Exodus 26:36 (HSV)

In onze studie over de tabernakel deze keer iets over de ingang. Direct valt op dat het gordijn dezelfde kleuren heeft als de tentdoeken die als eerste over de tabernakel werden gelegd en waarvan ik al had opgemerkt dat deze kleuren gelijk zijn aan die van een zonsop- of ondergang. Je bent dan ook al geneigd om de niet genoemde cherubim (engelen) erbij te zetten. Deze worden echter niet genoemd en er is geen enkele reden te bedenken om ze wel erbij te zetten. De onderstaande afbeeldingen zijn dan ook niet correct.

Met enige artistieke vrijheid zou het gordijn er dan als op onderstaande foto uit moeten zien.

De vraag die overblijft is of het gordijn dan als één groot gordijn was gemaakt, of bestond uit vier kleinere gordijnen. De meeste vertalingen hebben correct gordijn (enkelvoud) vertaald en dit zou inderdaad suggereren dat er sprake is van één groot gordijn. Echter zoals gewoonlijk er zijn altijd deskundigen die hier vragen bij stelen. Ik zal hier later op ingaan, voorlopig verwijs ik naar de discussie op The Desert Tabernacle, een weblog van een vriend die al heel wat jaren heeft besteed aan de bestudering van de tabernakel. In het kort komt het hierop neer dat volgens hem genoeg ruimte is in de Hebreeuwse tekst dat het niet om één maar om vier gordijnen kan gaan. Als dit zo is dan zou het er als volgt uit kunnen zien.

Tags: , ,

Een zwaluwstaart verbinding in de Tabernakel

August 8, 2012 in Bijbelstudie by JP vd Giessen

Twee handgrepen aan één stijl, geschakeld als een vrouw aan haar zuster; zo zul je ze maken aan alle stijlen van de Woning.

Exodus 26:17 (Naardense Vertaling)

Elke plank moet twee pinnen hebben, zodat ze met elkaar verbonden kunnen worden. Hetzelfde moet u met alle planken van de tabernakel doen.

Exodus 26:17 (HSV)

Twee houvasten zal een berd hebben, als sporten in een ladder gezet, het ene nevens het andere; alzo zult gij het met al de berderen des tabernakels maken.

Exodus 26:17 (SV)

Gisteren had ik al wat geschreven over de panelen van de tabernakel. Deze keer gaan we iets dieper op een ander detail van deze panelen. In bovengenoemd vers zien we dat er twee pinnen, of zoals er letterlijk in het Hebreeuws staat: 2 handen, aan de panelen bevestigd moeten worden. Wat wordt hiermee bedoeld en wat is de bedoeling hiervan. Nu blijkt hoe belangrijk een goede vertaling is, zo heeft de Naardense vertaling dat de panelen geschakeld moeten worden als een vrouw aan haar zuster, terwijl de Statenvertaling als toevoeging heeft in een ladder. Blijkbaar is de bedoeling dat deze pinnen als een soort vereenvoudigde zwaluwstaartverbinding de panelen aan elkaar verbinden, de reden hiervan is meteen duidelijk, hierdoor ontstaat extra stevigheid. Dat laatste is zeker nodig als we in de volgende verzen lezen dat er aan de zijkanten wel 20 panelen naast elkaar staan en aan de achterkant zes. Door ze op deze manier te koppelen ontstaat een groot paneel.

Ik heb het niet kunnen controleren, maar volgens mij is dit een van de oudste beschrijvingen van een zwaluwstaartverbinding. Op de foto hieronder heb ik ze in gewone houtkleur afgebeeld, want ze zijn nadat de panelen aan elkaar zijn gekoppeld niet meer zichtbaar.

Tags: , ,

De panelen van de Tabernakel

August 8, 2012 in Bijbelstudie by JP vd Giessen

De lengte van een plank moet tien el zijn, en anderhalve el de breedte van elke plank.

Exodus 26:16 (HSV)

Vervolgens moet u de planken met goud overtrekken…

Exodus 26:29 (HSV)

Een ander detail zijn de panelen van de tabernakel, later zal ik het hebben over de hoeveelheid, nu wil ik het hebben over de afmetingen en het gewicht. Er wordt hier gesproken over de lengte-eenheid “el”. De Groot Nieuws Bijbel gaat ervan uit dat deze een halve meter is, zelf ga ik uit van 45 cm. De lengte was dus 10×45 cm = 4,5 m en de breedte 1,5×45 cm = 67,5 cm. Hoewel de dikte van de platen niet expliciet wordt genoemd, kan het relatief eenvoudig berekend worden op basis van de afmetingen van de Ark van het Verbond of van de afmetingen van de tent van de Tabernakel en de bekleding (de benadering die hier wordt gebruikt). Zo is de dikte van elke plaat ongeveer 0,0225 ellen of 0.5-1.5/pi ellen – een vingerdikte. Sommige commentatoren gaan ervan uit dat de dikte ook een el was, maar dan wordt zo’n paneel loodzwaar.

Iets voor de genoemde verzen lezen we dat het gemaakt moet worden van Sittim-hout, dit is hout van de Acacia. Acacia hout varieert in gewicht, de lichtste soorten hebben een soortelijk gewicht van 700 kg/m3 terwijl de zwaarste soorten 1040 kg/m3 wegen. Een plank woog dus tussen de 48,9 en 72,7 kg zonder het goud. Gaan we uit van puur goud (in werkelijkheid zal het een legering zijn geweest met bv. tin) en een dikte van 1 mm dan komt daar nog eens 117 kg bij. Een plank woog dus totaal tussen de 166 en 190 kg.

Nb. Voor een overzicht van het soortelijk gewicht van de Acacia zie hier.

Tags: , , ,

De hoeken van de tabernakel

August 8, 2012 in Uncategorized by JP vd Giessen

Op de beide hoeken moeten de planken van onderen precies op elkaar aansluiten en tot bovenaan, bij de ring, moeten ze volkomen gelijklopen.

Exodus 26:24 (NBV)

Ze moeten vervolgens van onderen af volkomen gelijk zijn, en samen ook volkomen gelijk aan de bovenkant ervan, bij de eerste ring. Zo moet het voor twee van de planken zijn; ze zullen als de twee hoekpunten dienen.

Exodus 26:24 (HSV)

En zij zullen van beneden als tweelingen samengevoegd zijn; zij zullen ook als tweelingen aan het oppereinde deszelven samengevoegd zijn, met een ring; alzo zal het met de twee berderen zijn; tot twee hoekberderen zullen zij zijn.

Exodus 26:24 (SV)

Volkomen gelijk nu zullen zij zijn aan de onderkant en aan de bovenkant, tot de ene ring; zo zal het voor die beide zijn: zij zullen de beide hoeken vormen.

Exodus 26:24 (NBG)

Deze moeten uit twee haaks op elkaar geplaatste delen bestaan; zij lopen van beneden tot bij de eerste ring. Ze zijn bestemd voor de beide hoeken.

Exodus 26:24 (WV95)

De hoeken worden gevormd door dubbele planken die precies gelijklopen van onder tot boven bij de eerste ring.

Exodus 26:24 (GNB96)

Bij het nabouwen van de tabernakel is het belangrijk om op de details te letten.  Neem bijvoorbeeld de hoeken van de tabernakel, als we de verschillende vertalingen lezen dan kunnen we deze in twee groepen verdelen. De eerste, met de NBV, HSV en NBG die stellen dat de hoeken helemaal gelijk aan elkaar moeten zijn. De andere groep, SV, WV95 en GNB96, geven als extra detail aan dat de hoeken uit twee planken bestaan die samengevoegd zijn. Kijken we in de grondtekst dan blijkt inderdaad dat de laatste groep vertalingen het bij het correcte eind heeft. De vraag is dan ook wat moeten we verstaan onder 2 planken die samengevoegd zijn. Ik heb verschillende commentaren hierop nageslagen en met een specialist hierover gesproken en ben tot de conclusie gekomen dat deze twee planken samen een soort buis vormen. Dit versterkt de constructie en heeft als bijkomend voordeel dat het relatief licht blijft, men moet immers de tabernakel kunnen vervoeren. Vandaar dat ik in mijn replica (in wording) deze hoeken in de vorm van holle buizen heb neergezet.

Tags: , ,

De Tabernakel

August 6, 2012 in Bijbelstudie by JP vd Giessen

In Exodus 26 en de hoofdstukken daarna wordt in detail een beschrijving van de tabernakel gegeven. In de loop der tijd zijn al veel modellen hiervan gemaakt om een en ander te visualiseren. Zo kan men in het Timnapark in het zuiden van Israël zelfs een replica vinden op ware grootte. Helaas zijn de meeste van deze replica’s erg onnauwkeurig, veel details worden volledig overgeslagen en diverse onderdelen worden compleet anders gemaakt.

De afgelopen jaren ben ik regelmatig begonnen om deze hoofdstukken te bestuderen, maar nooit echt goed afgemaakt. Dankzij moderne technieken is het nu mogelijk om op je computer een replica te maken waar je doorheen kan lopen. Het idee is dan ook opgevat om met behulp van deze technieken na de zomer wat meer te gaan bloggen over de tabernakel. Voor een voorproefje kun je alvast wat afbeeldingen hier vinden.

Tags: , ,

« Older entries