Psalmen

You are currently browsing articles tagged Psalmen.

Deze keer wordt behandeld hoe je een bepaald Bijbelgedeelte begrijpend moet lezen. Dit artikel is onderdeel van een kleine serie hoe je de Bijbel systematisch kan bestuderen, eerder is behandeld:

Als je bezig bent om een Bijbelgedeelte uit je hoofd te leren, dan is het belangrijk dat je ook begrijpt hoe dat Bijbelgedeelte in elkaar steekt. Want er zijn heel veel verschillende schrijfstijlen in de Bijbel, zo hebben we poëtische gedeelten (bv. de Psalmen en Hooglied), verhalende gedeelten (zoals Genesis, Ruth of Esther), maar ook geslachtsregisters (bv. 1 Kron. 1 tot en met 9 en Mat. 1) en het is logisch dat je die allemaal op een andere manier moet lezen.

We beginnen met een poëtisch gedeelte: Psalm 1.

1:1 Gelukkig is de man, die niet wandelt in de raad van de slechten, noch staat op den weg van de zondaars, noch zit in de stoelen van de spotters;
1:2 Maar zijn vreugde is in de wet van de HEER, hij overdenkt Zijn wet, dag en nacht.
1:3 Want hij is als een boom, geplant aan waterkanalen, die zijn vrucht op zijn tijd voortbrengt, en waarvan zijn blad niet afvalt; en alles wat hij doet, zal helemaal lukken.
1:4 Niet zo zijn de goddelozen, maar als het kaf dat de wind verwaait.
1:5 Daarom zullen de slechten niet standhouden tijdens de rechtszaak, evenmin de zondaars in de samenkomst van de rechtvaardigen.
1:6 Want de HEER kent de weg van de rechtvaardigen; maar de weg van de slechten zal ophouden te bestaan.

In de Hebreeuwse poëzie komt geen eindrijm voor zoals wij die kennen, wel hebben zij allerlei andere variaties en een daar van is dat er vaak een climax en anticlimax in is verwerkt. Willen we dat zien, dan moeten we een Bijbel nemen die grondtekst gericht is, dat wil zeggen dat de vertaling zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke grondtekst is. Goede voorbeelden zijn de Staten Vertaling, de Herziene Staten Vertaling en de Naardense Bijbel. Verschillende uitgaven hebben al een bepaalde indeling gemaakt zodat we al patronen kunnen ontdekken.

Poëtische Structuur Psalm

In vers 1 lezen we over een gezegend man die niet wandelt bij zondaars, in deze regel zien we dus al een tegenstelling tussen “goed” en “slecht”. We zien dit thema terug in de volgende verzen. Kijken we verder dan zien we in dit vers nog een opbouw, deze gezegende man doet drie dingen niet:

Gelukkig is de man,
die niet wandelt in de raad van de slechten,

noch staat op den weg van de zondaars,
noch zit in de stoelen van de spotters;

Hij “wandelt” niet met de slechten, hij “staat” niet met de zondaars en hij “zit”niet bij de spotters. Ook hier een opbouw →wandelen staan zitten. Probeer in de individuele verzen een soortgelijke structuur te vinden.

Gaan we verder met de hoofdstructuur dan zien we dat in vers 3 de “goede” wordt vergeleken met een groene boom, terwijl in vers 4 de “slechte” wordt vergeleken met bruin kaf dat snel verwaait. In vers 2 zien we dat de “goede” de wet bestudeert van God, in tegenstelling tot de “slechte”die in vers 5 niet standhoud tijdens een rechtszaak, dus zich niet houdt aan de wet. Zagen we in vers 1 “goed” en “slecht” in vers 5 komt dit omgekeerd weer terug.

1 A1 De gezegende man is niet bij de slechte man.
2 → A2 De gezegende man kiest God’s wet.
3 → → B Groene boom staat voor de gezegende man.
4 → → B Bruin kaf staat voor de slechte man.
5 → A1 De slechte man is niet bij de gezegende man.
6 A2 God kiest de gezegende man.

Als we dus een poëtisch stuk lezen is het belangrijk om de structuur te herkennen, dat we zien hoe het is opgebouwd, welke tegenstellingen er zijn, maar ook de vergelijkingen. Zodra we dit door hebben blijkt dat hierdoor het makkelijker wordt om zo’n Psalm te onthouden, je weet al bij voorbaat wat er moet volgen.

Wordt vervolgd…

Tags: ,

Onze conceptvertaling van Psalm 1

1:1 Gelukkig is de man, die niet wandelt in de raad van de slechten, noch staat op den weg van de zondaars, noch zit in de stoelen van de spotters;
1:2 Maar zijn vreugde is in de wet van de HEER, hij overdenkt Zijn wet, dag en nacht.
1:3 Want hij is als een boom, geplant aan waterkanalen, die zijn vrucht op zijn tijd voortbrengt, en waarvan zijn blad niet afvalt; en alles wat hij doet, zal helemaal lukken.
1:4 Niet zo zijn de goddelozen, maar als het kaf dat de wind verwaait.
1:5 Daarom zullen de slechten niet standhouden tijdens de rechtszaak, evenmin de zondaars in de samenkomst van de rechtvaardigen.
1:6 Want de HEER kent de weg van de rechtvaardigen; maar de weg van de slechten zal ophouden te bestaan.

Opmerkingen:

2. De Joden hebben de gewoonte om bij de bestudering van de Thora, de Mozaïsche wet, dit halfluid te lezen, ook als ze alleen waren. Men moet er dan ook bij denken dat dit overdenken “reciterend” gebeurde. Het voordeel van dit halfluid lezen is dat men zo de tekst in zich opneemt en deze langzaam uit het hoofd leert (memoriseren!).

3. Er wordt hier gesproken over pelegi mayimkanalen [van] water ie. ten behoeve van de irrigatie. Nu zijn kanalen niet bekend in Israël (cf. Deut. 11:10), de psalm moet dus in Egypte of Babylon bekend zijn geweest (cf Spr. 21:1, Pr 2:6). We mogen dan ook constateren dat de psalmist of in ballingschap naar Babylon was afgevoerd of in diezelfde tijd naar Egypte was gevlucht.

4. Het kaf werd op hoge en droge plekken gescheiden van het koren (wannen), waarbij het kaf door de wind wordt meegenomen. Zo is het ook met de goddeloze, zijn boze plannen zullen verdwijnen als kaf door de wind.

Overige aantekeningen kun je bij het desbetreffende vers vinden. Aan het begin van ieder vers is een link gegeven naar het desbetreffende vers op de website (waar de laatste wijzigingen staan), ook vinden jullie daar naast verschillende vertalingen in een apart tabblad mijn aantekeningen en onderbouwing van de vertaling en eventuele verwijzingen naar andere bronnen. Mijn vertaling heeft als werktitel “AantekeningenBijbel” en staat tussen de andere vertalingen als AB (helemaal bovenaan) zover het is vertaald. In de F.A.Q. staan de meeste vragen hoe deze vertaling tot stand is gekomen.

Ik ben enorm blij als er aanvullingen worden gegeven of verbeteringen.

Tags: ,

Onze conceptvertaling van Psalm 130

130:1 Een bedevaartlied. Uit de diepten roep ik tot U, HEER!
130:2 Heere! hoor naar mijn stem; laat Uw oren opmerkzaam zijn naar mijn smeekbeden.
130:3 Als U op de ongerechtigheden let HEER, Heere, wie zal bestaan?
130:4 Maar bij U is vergeving, opdat U gevreesd wordt.
130:5 Ik verwacht de HEER, mijn ziel verwacht en ik hoop op Zijn Woord.
130:6 Mijn ziel [wacht] op de HEER, meer dan wachters op de morgen, [ja meer dan] de wachters op de morgen.
130:7 Israël hoopt op de HEER, want bij de HEER is goedertierenheid en bij Hem is veel verlossing.
130:8 En Hij zal Israël verlossen van al zijn ongerechtigheden.

Opmerkingen:

1. šîr hamma‘ălwōṯ een bedevaartlied; In de Bijbel komen de volgende voor: Psalm 120; 121; 122; 123; 124; 125; 126; 127; 128; 129; 130; 131; 132; 133; 134.

5. “hoop, verwachting”, maar dan in de betekenis van “hoop van zekerheid, zeker weten”.

6. de verdubbeling miššōmərîm labōqer šōmərîm labōqer heeft de betekenis dat de Psalmist nog meer uitkijkt naar Heer dan de wachters naar de morgen, ie. meer dan wachters op de morgen, ja meer dan de wachters op de morgen

Aan het begin van ieder vers is een link gegeven naar het desbetreffende vers op de website (waar de laatste wijzigingen staan), ook vinden jullie daar naast verschillende vertalingen in een apart tabblad mijn aantekeningen en onderbouwing van de vertaling en eventuele verwijzingen naar andere bronnen. Mijn vertaling heeft als werktitel “AantekeningenBijbel” en staat tussen de andere vertalingen als AB (helemaal bovenaan) zover het is vertaald. In de F.A.Q. staan de meeste vragen hoe deze vertaling tot stand is gekomen.

Ik ben enorm blij als er aanvullingen worden gegeven of verbeteringen.

Tags: ,

Onze conceptvertaling van Psalm 122

122:1 Een bedevaartlied van David. Ik verblijd me over hen die tot mij zeggen: Wij zullen gaan naar de tempel van de HEER.
122:2 Onze voeten staan in je poorten, o Jeruzalem!
122:3 Jeruzalem die is gebouwd als een stad, die [uit] een gemeenschap is samengesteld;
122:4 Waarheen de stammen opgaan, de stammen van de HEER, [het is] een inzetting voor Israël om te prijzen naam van de HEER.
122:5 Want, daar staan de tronen van het gerecht, tronen van het paleis van David.
122:6 Bid om de vrede van Jeruzalem; goed moet het hun gaan, die u liefhebben.
122:7 [Laat] vrede binnen uw vestingmuur zijn, veiligheid in uw burchten.
122:8 Omwille van mijn broeders en mijner buren zal ik nu spreken: ‘Vrede zij in jullie!’
122:9 Omwille van de tempel van de HEER, onze God, zal ik het goede voor je zoeken.

Aan het begin van ieder vers is een link gegeven naar het desbetreffende vers op de website (waar de laatste wijzigingen staan), ook vinden jullie daar naast verschillende vertalingen in een apart tabblad mijn aantekeningen en onderbouwing van de vertaling en eventuele verwijzingen naar andere bronnen. Mijn vertaling heeft als werktitel “AantekeningenBijbel” en staat tussen de andere vertalingen als AB (helemaal bovenaan) zover het is vertaald. In de F.A.Q. staan de meeste vragen hoe deze vertaling tot stand is gekomen.

Ik ben enorm blij als er aanvullingen worden gegeven of verbeteringen.

Tags: , ,

Onze conceptvertaling van Psalm 120

120:1 Een bedevaartslied. Ik heb tot de HEER geroepen in mijn nood en Hij heeft mij verhoord.
120:2 HEER, redt mijn ziel van lippen die liegen, van de tong die misleidt.
120:3 Wat zal je de tong van misleiding geven en wat zal hij aan aan jou toevoegen?
120:4 Met de scherpe pijlen van machtige strijders, met daarbij de gloeiende houtskool van de rotemstruik.
120:5 Wee mij, dat ik een vreemdeling ben [in] Mesech, dat ik woon in de tenten van Kedar.
120:6 Lang heeft mijn ziel gewoond bij degenen die de vrede haten.
120:7 Ik [wil] vrede, maar als ik spreek, dan willen zij oorlog.

Aan het begin van ieder vers is een link gegeven naar het desbetreffende vers op de website (waar de laatste wijzigingen staan), ook vinden jullie daar naast verschillende vertalingen in een apart tabblad mijn aantekeningen en onderbouwing van de vertaling en eventuele verwijzingen naar andere bronnen. Mijn vertaling heeft als werktitel “AantekeningenBijbel” en staat tussen de andere vertalingen als AB (helemaal bovenaan) zover het is vertaald. In de F.A.Q. staan de meeste vragen hoe deze vertaling tot stand is gekomen.

Ik ben enorm blij als er aanvullingen worden gegeven of verbeteringen.

Tags: , ,

De stem van de HEER breekt de ceders
Ja, de HEER breekt de ceders van de Libanon.

Psalm 29:5 (AB-vertaling)

Ik heb iets met ceders, deze geweldige en vooral grote bomen. Als ik even tijd heb dan ga ik naar een pinetum bij mij in de buurt waar een paar exemplaren staan, nee het zijn nog niet volwassen exemplaren zoals op de foto, maar toch zijn ze al behoorlijk indrukwekkend. In Nederland willen ze goed groeien en dat was een reden waarom in de 19de eeuw veel rijke mensen in hun tuin een ceder wilden hebben, belangrijker vonden ze natuurlijk dat de boom zo kolossaal werd en daar wilden ze mee pronken. Niet dat ze ooit in hun leven ooit de door hun geplante ceders in hun volwassenheid zouden zien, maar ze konden tegen iedereen vol trots zeggen dat ze een echte Libanon-ceder hadden.

Een bekend spreekwoord is dat ‘hoge bomen, vangen veel wind’, en de ceder is een hoge boom, stevig genoeg om bestand te zijn tegen de wind. Maar er is een gevaarlijker natuurelement, de bliksem. Doordat ze boven alle andere bomen uitsteken, zijn het perfecte bliksemafleiders en bijna alle grote ceders op de Europese landgoederen zijn dan ook wel eens geraakt. Op de foto zien we de ceder van het landgoed ‘kasteel Middachten’ en je kunt zien dat deze in de top is geraakt door de bliksem, met als gevolg dat een tak (van ruim twee meter doorsnee) werd verbroken en naar beneden denderde.

Het is dan ook hierover waar de Psalmist over spreekt. De stem van de Heer is de donder, die komt als het heeft gebliksemd en soms vliegt zelfs zo’n ceder in brand, zoals we in vers 7 kunnen lezen “De stem van de HEER slaat er [met] vurige vlammen in.” In zien we dan ook een schitterende beschrijving van het onweer. We moeten echter goed beseffen dat de dichter God niet als een onweersgod ziet, het gaat bij de psalmist niet om een accurate beschrijving, er is nl. ook een religieus element dat niet uit het oog mag worden verloren. De dichter spreekt over de stem van God, waarmee hij de donder identificeert, maar als we kritisch lezen dan zien we dat de dichter van meer spreekt, het gaat hem niet enkel om het geluid, maar vooral om de Goddelijke almacht die zich in dat geluid manifesteert. En het is deze Goddelijke almacht die de bomen aan splinters doet slaan, en om die reden worden juist de ceders genoemd vanwege hun grootsheid.

Tags: , ,

Een amarant-kroon

En als de Opperherder is verschenen, zo zul je een amarant-kroon van de heerlijkheid krijgen.

1 Petrus 5:4 (ABvertaling)

Als we in de diverse moderne vertalingen kijken dan zien we dat er gesproken wordt over een “onverwelkbare krans van de heerlijkheid” (HSV), “nooit verwelkende krans van de heerlijkheid” (WV96), “krans van de luister, die nooit verwelkt” (NBV). In de grondtekst wordt gesproken over de “amarantinon” en in de woordenboeken wordt dan vermeld dat het “niet verwelkend” betekent en is afgeleid van de amaranth, de “nooit afvallende bloem”.

Zoals op de foto is te zien is de Amarant (Amaranthus albus) een onopvallende struik, die als je hem niet kent als onkruid zou betitelen. Toch heeft deze plant een hele mooie eigenschap, nadat hij heeft gebloeid lijkt het alsof hij sterft en zie je alleen nog maar dor hout (onderste foto) en dan wordt de plant direct herkenbaar. Het is de bekende “tumbleweed” die de hoofdrol speelt in veel Amerikaanse films waar het over de verlaten vlakte rolt. Tot het weer bij een plek komt waar water is, om daar weer uit te lopen. In een van Aesop’s fabels lezen we dan ook het volgende verhaal: “Een amarant plant, waarvan bloem nooit verdwijnt, groeide naast een rozenstruik. De amarant zei tegen de rozenstruik: ‘Wat een schitterende bloem ben je! Je wordt begeert door zowel de goden en stervelingen. Ik feliciteer je met jouw uitnemende schoonheid en je heerlijke geur.’ De roos zei schuchter: ‘O amarant, eeuwige bloem, ik leef slechts voor een korte tijd en zelfs als niemand me plukt zal ik sterven, terwijl je staat te bloeien en bloeit met de eeuwige jeugd!’”

Nu mag het misschien zo zijn dat de Amarant niet constant bloeit, maar er zit wel een kern van waarheid in de fabel. Deze plant komt steeds opnieuw op, zelfs als zij dood lijkt en weet zich zeer agressief te verspreiden, zodat in sommige gebieden het als een ware pest wordt gezien.

Het is om deze reden dat de amarant synoniem is geworden met de “onverwelkbaarheid” en dankzij de kleine stekels kan men er makkelijk een kroon van maken die weer gaat bloeien zodra er water bij komt. Het is duidelijk wat de bedoeling is van dit vers, deze kroon zal eeuwig blijven bestaan. Toch moeten we voorzichtig zijn met het maken van vergelijkingen met de plantenwereld, want in het Oude Testament wordt ook deze plant (of één met een soortgelijk groeipatroon) vermeld en waar wordt gewezen op het wegwaaien ervan, in Psalm 83:14 lezen we “Mijn God! maak hen als de gundelia, als kaf voor de wind“, waarbij met de “gundelia” (in de meeste vertalingen als distelpluis, distel of werveldistel wordt vertaald) de Akoub (Gundelia tournefortii) wordt bedoeld en in het Nederlands ook vaak Amarant wordt genoemd. In deze tekst zien we dat de vijanden juist verspreid moeten worden zoals deze plant door de wind. Hieruit blijkt dat het belangrijk is om Bijbelteksten in de context te lezen.

Tags: , , , ,

Onze conceptvertaling van Psalm 121

121:1 Een bedevaartlied. Ik richt mijn ogen naar de bergen, van waar zal mijn hulp komen?
121:2 Mijn hulp komt van de HEER, de Maker van hemel en aarde.
121:3 Hij zal je voet niet laten struikelen, hij zal niet sluimeren, je Beschermer.
121:4 Zie! Nooit sluimert en nooit slaapt de Beschermer van Israël.
121:5 De HEER is je Beschermer, de HEER is je schaduw aan je rechterhand.
121:6 Overdag zal de zon je niet steken, evenmin de maan ’s nachts.
121:7 De HEER zal je beschermen tegen alle kwaad, Hij beschermt je ziel.
121:8 De HEER beschermt je gaan en je komen, van nu tot in eeuwigheid.

Net als de vorige keer is aan het begin van ieder vers een link gegeven naar het desbetreffende vers op de website (waar de laatste wijzigingen staan), ook vinden jullie daar naast verschillende vertalingen in een apart tabblad mijn aantekeningen en onderbouwing van de vertaling en eventuele verwijzingen naar andere bronnen. Mijn vertaling heeft als werktitel “AantekeningenBijbel” en staat tussen de andere vertalingen als AB (helemaal bovenaan) zover het is vertaald. In de F.A.Q. staan de meeste vragen hoe deze vertaling tot stand is gekomen.

Ik ben enorm blij als er aanvullingen worden gegeven of verbeteringen.

Tags: , ,

Het derde deel van een kleine serie over Psalm 118, waarbij we onze eigen vertaling gebruiken. Hier is het eerste deel en tweede deel te lezen.

21 Ik zal U loven omdat U mij verhoord hebt en mij tot redding bent.

22 De steen [die] de bouwers afwezen is tot een hoeksteen geworden.

23 Dit is door de HEER gebeurd, het is een wonder in onze ogen.

24 Dit is de dag gemaakt door de HEER, laat ons daarin vrolijk en blij zijn.

25 Ach HEER verlos ons, ach HEER geef ons voorspoed.

26 Gezegend is hij die komt in de naam van de HEER! Wij zegenen u vanuit het huis van de HEER.

27 De HEER is God en geeft ons licht. Bindt het feest[offer] met touwen rond de hoorns van het altaar.

28 U bent mijn God, daarom zal ik U loven God! Ik zal U verhogen.

29 Looft de HEER, want Hij is goed, want tot in eeuwigheid is Zijn goedertierenheid.

Aantekeningen:

Vers 22 lett. “het hoofd van de hoek”, ie. hoeksteen, de steen die twee muren met elkaar verbind en draagt.

Verzen 26-29 worden vaak gelezen bij de Joodse huwelijksinzegening.

Vers 27 “feest”, maar slaat hier op het offer.

Overige aantekeningen en informatie zijn op onze website te vinden.

Tags: ,

Psalm 118:5

Vanuit de beklemming riep ik de HEER,
De HEER antwoordde mij in een [open] ruimte.

Psalm 118:5

Psalm 118:5

Tags: ,

« Older entries