Fauna

You are currently browsing articles tagged Fauna.

Jonge leeuwen brullen tegen hem,
zij hebben hun stem laten klinken.
Zij hebben van zijn land een woestenij gemaakt.
Zijn steden zijn vernietigd, zodat niemand er meer woont.

Jeremia 2:15 (HSV)

De verwijzing naar leeuwen is hier een metafoor voor de Assyriërs (en later de Babyloniërs, zie Jer 50:17). Het woord kefirim heeft vaak de betekenis van jonge leeuwen of welpen, maar kan ook soms alleen leeuw betekenen, vandaar dat sommige vertalingen hier alleen met “leeuwen” vertalen. Als we deze tekst vluchtig lezen dan lijkt het dat deze leeuwen ‘brullend’ hun prooi bespringen en dan vervolgens blijft door brullen van genot, dat doen leeuwen niet, ze bespringen hun prooi in stilte, omdat ze geen andere (roof)dieren, zoals hyena’s willen aantrekken, die hen van hun prooi zouden kunnen beroven. We moeten ons dan ook afvragen wanneer leeuwen brullen en waarom. Er zijn een aantal redenen te vinden:

  1. Ze brullen in de paartijd om indruk te maken op de leeuwinnen en de andere mannelijke leeuwen af te schrikken. Een soortgelijk fenomeen zien we als ze hun territorium afbakenen. Ze grommen dan vooral tegen leeuwen van andere troepen die op hun territorium willen komen. Ook brullen ze in dit kader tegen andere roofdieren, zelfs tegen mensen als deze te dichtbij komen. Gevechten tussen de (dominante) leeuwen van verschillende troepen zijn luidruchtig, maar heeft niets te maken met het brullen zoals in bovenstaand vers.
  2. Ze brullen als ze gerust hebben, dit doen ze omdat de verschillende leden van de troep zich hebben verspreid om een plek te zoeken van waaruit ze hun eventuele prooi kunnen besluipen. Hierbij nemen sommige leeuwen een bovenwindse positie in, terwijl andere een benedenwindse positie innemen. De afstand tussen deze leeuwen kan groot zijn, soms wel 3 kilometer. Het doel van dit brullen schijnt dan ook te zijn om de positie van elkaar te bepalen. Zie ook het volgende punt.
  3. Leeuwen brullen als ze hongerig zijn. Hoe hongeriger ze zijn, des te harder brullen ze. Vooral ’s middags zijn brullende leeuwen erg hongerig. Nu valt op dat de bovenwindse leeuwen brullen, benedenwindse zelden. We zien hierin een bepaalde tactiek: De prooidieren merken niet alleen door het brullen dat er leeuwen zijn, maar ruiken ze ook. Hierdoor beangstigd zullen ze wegvluchten, richting de benedenwindse leeuwen, die zich wijselijk stilhouden om de prooidieren niet alert op hen te maken.

Omdat we hier te maken hebben met een profetie lijkt het dan ook zeer aannemelijk dat Jeremia bedoeld dat de leeuwen zich opmaken voor de jacht, met als logische afloop het tweede deel van de tekst, namelijk dat de prooi gevangen zal worden en gedood.

Tags: , ,

U moet ook voor de tent een dekkleed van roodgeverfde ramshuiden maken,

Exodus 26:14a (HSV)

Hadden we een vorige keer gesproken over de tachasvellen, deze keer over het tentdoek van ramshuiden die er onder lag. Ook tegenwoordig zien we nog vaak nomaden in het Midden-Oosten gebruik maken van tenten die zijn bespannen met tentdoeken gemaakt van ramsvellen. Meestal zijn deze zwart door 1)  de huid van zwarte geiten en rammen is gebruikt, of 2) deze zijn in de loop der tijd zwart geworden vanwege het vele vuil. In onze tekst zien we dat wordt gesteld dat deze huiden rood gemaakt moeten worden en zowel door looi-technieken (toegevoegde chemicaliën) als door achteraf het verven met kleurstoffen van bijvoorbeeld de meekrap behoren tot de mogelijkheden. Voor het nabouwen van de tabernakel is uiteindelijk onderstaande template gebruikt, welke is samengesteld uit verschillende huiden. Voor hen die geïnteresseerd zijn is het leuk om te weten dat alle zijkanten precies op elkaar aansluiten zodat straks als het op het tentdoek wordt geprojecteerd ze naast elkaar kunnen worden gelegd. Hoewel de template al behoorlijk bruin/rood is zal deze later de rode kleur krijgen als apart onderdeel van het tentdoek.

Belangrijk is om te weten hoeveel huiden werden gebruikt en een ram is een stuk kleiner dan de eerder besproken Dugong. Na enige berekeningen kwam ik uit op een kleine 200 rammen die nodig waren om het tentdoek te maken. Een van de voordelen van zo’n tentdoek is dat als het vochtig wordt het enigszins uitzet waardoor het waterdicht wordt. Wat perfect is om de tabernakel droog te houden. Daarnaast is het zo dat door het opgenomen vocht er een microklimaat ontstaat waardoor het een paar graden koeler is dan buiten.

Tags: , , ,

In de Bijbel wordt veel gesproken over de bloemen des velds, nu het hoogzomer is, zijn in Israël de meeste natuurlijk allang uitgebloeid. In Nederland in de verschillende Bijbeltuinen staan de meeste dankzij de regenachtige periode nu pas in bloei. Hieronder een kleine compilatie hoe mooi deze bloemen zijn.

Lelie

Lelie

Mosterd

Citroen

Kumquat

Kaasjeskruid

Sedum Album

En natuurlijk mogen we niet onze kleine vriendjes, de “muntvlinders” vergeten, welke vrolijk dartelen over al deze bloesem.

Tags: , , ,

In de vele vertalingen komen we vaak de uitdrukking “paard en ruiter” tegen. Maar in de tijd van het Oude Testament waren er nog geen ruiters, men gebruikte paarden alleen om de (strijd)wagens voort te trekken en het is dan ook correcter om te spreken van wagenmenners. Zover ik heb kunnen nagaan waren de Scythen (een nomadisch volk) de eersten die paarden bereden.

Maar terug naar de Bijbel, het is grappig om te zien hoe consequent vertalers zijn in het vertalen van “ruiter”. In de passage waarin de farao met zijn soldaten de Hebreeërs achtervolgen, lezen we: “De Egyptenaren achtervolgden hen, alle paarden en wagens van de farao en al zijn ruiters gingen achter hen aan de zee in” (Ex. 14:23 NBV). We lezen hier nog eens de duidelijke vermelding dat het om strijdwagens gaat en toch wordt gesproken over “ruiters”, alleen de Willibrordvertaling 1995 vertaald correct met “wagenmenners”.

Uit dit kleine voorbeeld blijkt hoe lastig vertalen is, je moet niet alleen kijken naar de woorden maar ook naar de historische context waarin de geschiedenis zich afspeelt. Hopelijk wordt bij een herziening van de gangbare vertaling hieraan gedacht en zullen ze dit corrigeren.

Tags: , ,

Ne’ot Kedumim is een van de grootste Bijbeltuinen in de wereld, welke gelegen is in Israël. Het is altijd weer een evenement om daar te zijn en ik was dan ook aangenaam verrast dat verschillende medewerkers een video hebben gemaakt van deze tuin, inclusief allerlei dingen die jaar daar kunt beleven, zoals de productie van wijn of olijfolie in vroegere tijden. Daarnaast zie je ook de verschillende dieren die daar voorkomen. Kortom een paar minuten (wat natuurlijk te kort is) heerlijk genieten.

Tags: , , , , , ,

Zoekplaatje

Goed voor de aardigheid een zoekplaatje, kunnen jullie de salamander vinden. Voor het antwoord klik op het plaatje voor een uitvergroting.

Tags: , , ,

Vang die vossen…

Vang voor ons de vossen, de kleine vossen die de wijngaarden te gronde richten, nu onze wijngaarden bloeien.

Hooglied 2:15 (HSV)

Ik heb al eerder in deze serie gezegd dat er veel voorbeelden uit de natuur worden genoemd in Hooglied. Hier zien we de vossen die de wijngaarden bedreigen en dat om die reden vaak een haag van hennastruiken om de wijngaarden werd gezet. Maar ondanks deze bescherming kon het gebeuren dat een kleine vos toch er doorheen kwam en zo’n wijngaard ruïneerde door de jonge vruchtjes op te eten. Het was dan ook de taak van degene die zo’n gaard moest bewaken om deze dieren zo snel mogelijk te verjagen.

Maar dit is een kant van de zaak, Hooglied is liefdespoëzie en zo’n tekst heeft dan ook een dubbele bodem. Was in het vorige hoofdstuk nog sprake van één wijngaard, waarmee de Sulamitische bedoeld werd, hier is sprake van meerdere wijngaarden. De vraag is dan ook wie zijn die andere wijngaarden en vooral wie zijn de vossen. T.L. Constable geeft in zijn commentaar de suggestie dat met de vossen de andere vrouwen uit Salomo’s harem wordt bedoeld. Dit lijkt mij niet logisch want daarmee wordt geen antwoord gegeven op wie of wat de wijngaarden zijn. D. Carr verwijst naar de Egyptische liefdesliteratuur waarin de vrouwen vaak als “wijngaarden” worden afgebeeld, en de vossen mannen zijn die geen recht op deze vrouwen konden laten gelden en die wij tegenwoordig als “rokkenjagers” of misschien zelfs als “loverboys” zouden bestempelen.
Als dit zo is dan is het duidelijk waarom deze vossen gevangen genomen moesten worden, de eer van de vrouwen (de wijngaarden), welke zeer belangrijk was in het oude Midden-Oosten (vergl. de geschiedenis van Dina, Gen. 34), moest beschermd worden tegen de oneerbare mannen (de vossen). De meervoudsvorm “wijngaarden” is dan ook zeer logisch, want het gaat hier niet alleen om haar maar ook om al haar vriendinnen die beschermd moeten worden.

Deze tekst is in die context dan ook nu nog zeer actueel, ook tegenwoordig hebben de jonge meisjes recht op een omgeving waarin ze beschermd worden tegen rokkenjagers en loverboys. En het zijn niet alleen de vrienden of broers van hen die deze taak hebben, maar ook van de overheid, want uiteindelijk de oproep wordt wel gedaan aan Salomo die niet alleen de geliefde was van de Sulamitische maar ook de functie van koning (lees overheid) bekleedde.

Voor hen die Hooglied alleen geestelijk willen verklaren geld dezelfde analogie: de voorgangers van de kerk hebben de plicht om de gelovigen (de wijngaard) te beschermen tegen de valse leraars (de vossen) met hun atheïstische of niet-Bijbelse leringen.

Tags: , , ,

Dwing de liefde niet…

Zijn linkerarm is onder mijn hoofd, zijn rechterarm ligt om mij heen.
Meisjes van Jeruzalem, ik bezweer jullie bij de gazellen, bij de hinden: Dwing de liefde niet, wek haar niet, voor zij zelf wil.

Hooglied 2:6-7 (GNB96)

Als je Hooglied leest valt het steeds weer op hoeveel voorbeelden uit de natuur worden gehaald. Het is om die reden interessant om het te lezen, omdat je een goed beeld krijgt hoe men toen leefde. Kijken we naar deze twee verzen dan valt ons een grote tegenstelling op. In vers zes lezen we hoe de twee geliefden elkaar het hof maken, waarbij het laatste gedeelte “het met zijn rechterhand omhelzen” duidelijk iets meer is dan omhelzen (zie mijn aantekeningen bij dit vers) en in vers zeven wordt de anticlimax beschreven dat de liefde niet opgewekt moet worden.

Het lijkt vreemd dat in dit vers wordt gezworen bij de gazellen en de hinden (de vrouwelijke herten). Maar deze dieren zijn vaker het symbool van romantische liefde (cf. Spr. 5:19) en ook in de Egyptische, Mesopotamische en Ugaritische liefdesliteratuur en poëzie werd de gazelle vaak geassocieerd met seksuele vruchtbaarheid. Echter in tegenstelling tot de Hebreeuwse poëzie komt hier vaak het motief van de jacht in naar voren, de man als jager wil de vrouw (de prooi) vangen, zoals uit onderstaand voorbeeld blijkt:

I wish you would come quickly to your sister
like a swiftly running gazelle on the plain,
with stumbling feet, and weary to the bone,
because it is gripped with fear.
Hunter and hounds are in hot pursuit,

but they can’t even see it for the dust.
It regards a place of rest as a trap
and takes the river as a road
Then you will reach my cave
even before getting your hand kissed four times
You are in pursuit of your sister’s love
since, my friend, the Golden One has chosen her for you.

Zoals ik al zei komt dit motief niet voor bij de Hebreeuwse poëzie want bij de Israëlieten werd er niet voor het plezier gejaagd en dat is de reden waarom we dit niet tegenkomen in hun literatuur.

Komen we op de vraag waarom we hier lezen dat bij deze dieren wordt gezworen om niet de liefde op te wekken tot de tijd rijp is. Het geval wil dat de gazellen en andere herten niet altijd ontvankelijk zijn behalve in de bronstijd. En het is dit fenomeen waar hier naar wordt verwezen. We moeten de liefde niet dwingen tot de tijd er rijp voor is.

Tags: , , ,

Muizen

In de Bijbel wordt de muis maar een paar keer genoemd, het is een onrein dier (Lev. 11:29) dat vooral wordt genoemd als een plaag voor het land. Vooral de geschiedenis toen de ark des Heren bij de Filistijnen was, is bekend omdat ook zij toen last hadden van een muizenplaag en uiteindelijk als oplossing enkele gouden muizen maakten en die samen met de ark richting de Israëlieten stuurden. (1 Sam. 6). En ze werden soms zelfs gegeten (Jes. 66:17).

Ondanks deze negatieve berichtgeving in de Bijbel, zijn het schattige diertjes en vooral als je ze op een tekening van mijn jongste dochter ziet.

Tags: ,

Zie, je bent mooi, mijn liefste, zie, je bent mooi, je ogen zijn [als die van] duiven.

Hooglied 1:15 (eigen vertaling)

Een verliefd iemand maakt soms de meest vreemde vergelijkingen als die de schoonheid van zijn/haar geliefde beschrijft. Toch blijkt soms in tweede instantie dat over zo’n vergelijking is nagedacht. In ons vers wordt de duif aangehaald, het symbool van eenvoud en reinheid, daarnaast blijven duiven altijd bij hun partner en werden daarom symbool voor de liefde, denk aan onze uitdrukking tortelduifjes.

Het tweede wat opvalt in dit vers is het Hebreeuwse woord voor “vriendin, liefste”, volgens een Joods woordenboek zou het woord zijn afgeleid van een woord dat “weiden (zoals een herder), zich met iets bezighouden” betekent een vriend(in), liefste is dan ook iemand waarin je investeert en geïnteresseerd bent. Dus het is niet zomaar vriendin maar je beste vriendin waar je alles voor over hebt.

Het derde punt is de vergelijking van de ogen van deze vriendin met die van duiven. Eerder in vers 7 hebben we al gelezen dat vrouwen vaak gesluierd rondliepen en de ogen van een vrouw waren dan de enige indicatie dat een vrouw knap was (of niet). Vandaar dat we ook in Arabische liefdesliteratuur vaak de ogen worden vergeleken met andere dingen. Nu zijn de ogen van de duiven (die in Israël voorkomen) erg donker en dit soort donkere fonkelende ogen golden als een buitengewoon sieraad voor de vrouw. Het effect werd vaak benadrukt door zwartsel aan de oogharen en wenkbrauwen te strijken, zoals ook Izebel deed (2 Kon 9:30). Vandaar dat de uitdrukking dat “Lea fletse ogen had” eerder erop wijst dat deze niet zulke donkere ogen had (Gen. 29:17) en daarom minder knap was als Rachel. In ons vers waren de ogen van de vriendin dus mooie fonkelende donkere ogen zoals je die ook kunt zien bij duiven.

Tags: , ,

« Older entries