Pasen
πάσχα G3957 "Pascha, paasfeest, Pasen",

Zie ook: Artikelen Blog, Feesten en rouwdagen, Golgotha (duisternis), Jezus Christus (sterven), Opstanding (Jezus), Pasen (flora), Pesach / Pascha, Via Dolorosa,

Pasen is het belangrijkste christelijke feest in het liturgische jaar, volgend op de Goede Week. Christenen herdenken op deze dag dat Jezus is gestorven voor hun zonden en daarna opgestaan is uit de dood, op de derde dag na zijn kruisiging.

Zie ook het overzichtsartikel Op weg naar Golgotha met verwijzingen naar artikelen op onze blog over dit onderwerp.

Pasen vs. Pesach/Pascha

Het verschil is dat Pesach de benaming is die tegenwoordig het meest wordt gebruikt door de Joden, terwijl Pascha meer bij de christenen wordt gebruikt. Met name in de Oosters-orthodoxe Kerk heeft men het woord πάσχα páschaG03957 met het Griekse πάσχω pascho̱G03958 (dat "lijden" betekent) verbonden, waardoor het nog meer een christelijke betekenis kreeg.

Pesach voor het O.T. tegenhanger.

Inhoud

Chronologisch overzicht

Gebeurtenis Mattheüs Markus Lukas Johannes Overige
Laatste Pascha 26:17-20 14:12-17 22:7-23    
Judas gaat weg       13:27-30  
Instelling H. Avondmaal 26:26-29 14:22-25 22:17-20   1 Cor 11:23-26
De voetwassing     22:24 13:1-11  
Gethsemané 26:30ev 14:26ev 22:39-40 18:1ev  
Voorzegging verloochening Petrus 26:30-35 14:29-31      
Bloedzweten     22:44    
Gevangenneming 26:47-57 14:43-50 22:47-53 18:1-9  
De kus 26:48-49 14:44-45      
Het zwaard 26:51-52 14:47 22:35-38; 22:49-50 18:10-11  
Heling Malchus oor     22:51    
Vrijwillige gevangenneming Jezus 26:50 14:49 22:54 18:12  
De jongeling   14:51-52      
Petrus volgt Christus 26:58 14:54 22:54 18:15  
Geestelijk verhoor          
De andere discipel       18:15-16  
Voor Annas     22:54 18:13  
Verloochening Petrus (1) 26:69-70 14:66-67 22:56-57 18:17  
eerste kraaien van de haan   14:68      
Voor Kajafas 26:57ev 14:60   18:24  
Valse getuigenissen 26:60-61 14:56-59      
De bespotting 26:67-68 14:65 22:63-65    
Verloochening Petrus (2) 26:71-72 14:69 22:58 18:25  
Verloochening Petrus (3) 26:73-74 14:70-71 22:59 18:26  
familie van Malchus       18:26  
Kraaien van de haan 26:75 14:72 22:60-61 18:27  
De Morgenzitting   15:1 22:66    
Zelfmoord Judas 27:3-10       Hand 1:18-19 cf. Jer 32:6-9; Zach 11:12-13
Wereldse rechtbank          
Voor Pilatus 27:11ev 15:2ev 23:1-7 18:28  
Voor Herodes     23:8-12    
Voor Pilatus (2)     23:13    
Vrijlating Bar-abbas 27:15-26 15:11-15 23:13-25 18:40  
De doodstraf 27:26 15:15 23:25    
Via Dolorosa          
De geseling 27:26 15:15   19:1  
De bespotting - de mantel 27:28 15:17   19:2  
De bespotting - de kroon 27:29 15:17   19:2  
De bespotting - stok 27:30 15:19      
Simon van Cyréne 27:32 15:21 23:26    
Klaagzang vrouwen     23:27-29    
De wijn 27:34 15:23      
De kruisiging   15:24-25      
Verdeling klederen 27:35 15:24   19:23-24 Ps 22:19
INRI 27:37 15:26 24:38 19:19  
de 2 misdadigers 27:38 15:27 23:33 19:18 Jes 53:12
Zie uw zoon, zie uw moeder       19:26-27  
Vader vergeef het hun     23:34    
Bespotting 27:39-44 15:29-31 23:35    
behoudenis van een misdadiger     23:40-43    
begin duisternis 27-45 15:33 23:44 19:14 (?) Joel 2:31-32
einde duisternis 27:45 15:33 23:44   Hand 2:20
Eloi, Eloi, Lamma Sabachtani 27:46 15:34-35      
de wijn 27:48 15:36   19:29  
doodskreet van Christus: het is volbracht 27:50 15:37 23:46 19:30  
het voorhangsel van de tempel scheurt 27:51 15:38 23:45    
aardbeving 27:51        
opstanding van de heiligen 27:52-53        
de Centurion 27:54 15:39 23:47    
de trouwe volgelingen 27:55-56 15:40-41 23:49 19:25  
De begrafenis          
het niet breken van de benen       19:33-37 Ex 1:46; Num 9:12; Ps 34:21
Jozef v Arimathea 27:57-60 15:42-47 23:50-53 19:38-42 Jes 53:9
verzegeling graf 27:64-66        

Welk jaar

Om te bepalen wanneer Jezus stierf is het belangrijk om te bepalen of er aanwijzingen zijn op welke dag het Pesach werd gevierd. In Lukas 24:1 lezen we dat de vrouwen op zondagochtend (de eerste dag van de week) bij het graf kwamen. Dat dit de derde dag was lezen we iets verder in Luk. 24:21. Op basis hiervan weten we dus dat 14 Nisan op een vrijdag viel en kunnen we mogelijke datums berekenen.

De data van Pesach uit die periode waren:

Nieuwe Maan 14 Nisan
6 april 26 Zondag 21 april
26 maart 271) Donderdag 10 april
15 maart 28 Dinsdag 30 maart
2 april 29 Maandag 18 april
22 maart 302) Vrijdag 7 april
12 maart 31 Dinsdag 27 maart
29 maart 32 Zondag 13 april
19 maart 33 Vrijdag 3 april
9 maart 34 Woensdag 24 maart
28 maart 35 Dinsdag 12 april
16 maart 36 Zaterdag 31 maart

1) Het tijdstip van de Nieuwe Maan is zeer ongunstig (20:05 uur) met de mogelijkheid dat deze niet is geobserveerd en daarom een dag werd verschoven.

2) Het tijdstip van de Nieuwe Maan is zeer ongunstig (19:55 uur) en werd zeer waarschijnlijk niet geobserveerd waardoor een dag werd verschoven, zodat de 14de Nisan pas op zaterdag 8 april werd gevierd.

Slechts 2 datums zijn dan nog mogelijk, waarbij de meest voor de hand liggende 3 april 33 n.C. is, omdat die van 30 n.C. zeer waarschijnlijk niet geobserveerd was en dus Nisan op 8 april viel.


Datum waarop Pasen valt

Deze datum wordt bepaald met de volgende algemene regel, welke tot stand kwam op het eerste concilie van Nicea (325 n.C.): Pasen moest vallen op de eerste zondag na de 14de Nisan, in de maand waarin de 14de Nisan samenvalt met de lente-evening (21 maart), of de maand die onmiddellijk daarop volgt; als de 14de Nisan een zondag was, moest het feest naar de volgende zondag worden verschoven. Anders gezegd, het Paasfeest wordt gevierd op de eerste Zondag na de veertiende dag van de eerste nieuwe Maan na 21 Maart (=lente-evening). Als er in de Hebreeuwse kalender een schrikkelmaand (Adar II) is, kan het voorkomen dat Pasen en Pesach bijna een maand van elkaar verschillen.

Een formulering die de beroemde wiskundige Gauß, in het begin van de 19de eeuw ontwikkelde en die later door Butcher in 1876 is geperfectioneerd en hierdoor bruikbaar is voor alle jaren in de Gregoriaanse kalender, die begon in 1583. De methode is gebaseerd op een aantal delingen van het jaar, waarvan hieronder een vereenvoudigde weergave is gegeven.

Het is de som van (d + e) die vooral van belang is:

De enige twee uitzonderingen op deze regel van Gauß, zoals door Gauß zelf voorzien, betreffen de jaartallen 1954 en 1981. In deze gevallen wordt Pasen een week vroeger gevierd dan de uitkomst van de formule. Hieronder voor de volledigheid de formule zoals die door J M Oudin in 1940 is opgesteld:

Via onderstaand veld kan men de dag van Pasen berekenen (vanaf 1583 n.C.):

Invoer Jaar: is

Folklore

Met name vanaf de Middeleeuwen zijn er veel folkloristische zaken in het Paasfeest verweven, al dan niet van twijfelachtige heidense oorsprong, waaronder het verstoppen van eieren door een paashaas (vanaf 1680; E. Doelman, De kleine Olympus; Kevin Shortsleeve, The Easter Bunny).

Niet waar

Er is geen enkel wetenschappelijke bewijsvoering dat Pasen (Eng. Easter) afkomstig is van Ostara, Eostre, IshtarIshtar.


Koop nu

Commentaar

Zie de huisregels welk commentaar wordt opgenomen!